Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 230 Cevapları

Metinde içten yanmalı motor verimi yaklaşık %25, elektrikli araç verimi yaklaşık %90 verilir; fosil yakıtların sınırlı olması ve çevre kirliliği de elektrikli araçlar lehinedir.

1. Metindeki motor verimlerini karşılaştır: içten yanmalı motor yaklaşık %25, elektrik motoru yaklaşık %90 verimlidir.
2. Fosil yakıtların sınırlılığı ve çevreye etkileriyle ilgili cümleleri belirle.
3. Elektrikli araçların daha yüksek verim ve daha az çevresel etki sağlayan üstünlüklerini birlikte yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektrikli araçlar enerjinin daha büyük bölümünü harekete dönüştürür ve fosil yakıt bağımlılığını azaltır. (Metindeki verim ve kaynak kullanımı karşılaştırmasına dayanan bir özet istendiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında hem verim karşılaştırması hem fosil yakıt ve çevreyle ilgili bir üstünlük var mı?

Elektrik enerjisi manyetik kuvvet aracılığıyla doğrudan hareket enerjisine çevrilir; yanma ve çok parçalı mekanizma kaynaklı kayıplar yoktur.

1. Verimi, yararlı hareket enerjisinin alınan enerjiye oranı olarak düşün.
2. İçten yanmalı motorda yanma sonucu çevreye aktarılan ısının yararlı harekete dönüşmediğini belirle.
3. Elektrik motorundaki daha az ısı ve mekanik kaybın verimi artırmasını açıkla.
4. Araçta frenleme enerjisinin geri kazanılmasının toplam enerji kullanımını iyileştirdiğini ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektrik motorunda yanma olmadığından yanmaya bağlı ısı kayıpları azalır; alınan enerjinin daha büyük bölümü harekete dönüşür. (Verim farkının olası nedenlerinden ısı kayıpları üzerinden açıklama yapılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Açıklaman, aynı miktarda giriş enerjisinden neden daha fazla yararlı hareket elde edildiğini gösteriyor mu?

Çalışma ilkesi, manyetik alanda akım taşıyan iletkene etki eden kuvvetin döndürme etkisine dayanır.

1. Manyetik alan içindeki akım taşıyan tele kuvvet etki ettiğini hatırla.
2. Tel çerçevenin karşılıklı kenarlarındaki kuvvetlerin döndürme etkisi oluşturduğunu belirt.
3. Bu dönmede elektrik enerjisinin hareket enerjisine dönüştüğünü açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Mıknatıslar arasındaki bobinden geçen akım, bobine etki eden kuvvetlerle dönme oluşturur. (Bobinin manyetik alanla etkileşimi ve dönme sonucu birlikte belirtilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Açıklamanda akım, manyetik alan ve dönme arasında neden ilişkisi kurdun mu?

Manyetik alandaki akım taşıyan düz tele etki eden kuvvetin büyüklüğü akım, tel boyu, alan ve aradaki açının sinüsüyle orantılıdır.

1. Alan içindeki tel uzunluğunu L, akımı i ve alan büyüklüğünü B olarak belirle.
2. Telin akım yönüyle manyetik alan arasındaki açıyı θ olarak tanımla.
3. Kuvvet büyüklüğünü F = i·L·B·sinθ yaz; θ = 90° için F = i·L·B elde et.

Kendini kontrol et: θ = 0° ve θ = 90° koyunca sırasıyla sıfır ve i·L·B buluyor musun?

F = i·L·B·sinθ ifadesinde i = 0 ya da sinθ = 0 olursa kuvvet sıfırdır.

1. Kuvvet bağıntısını F = i·L·B·sinθ olarak yaz.
2. i = 0 olduğunda çarpımın sıfır olduğunu belirle.
3. Tel alana paralelken θ = 0° veya 180° olduğundan sinθ = 0 ve F = 0 sonucunu yaz.

Kendini kontrol et: Akım varken tel alana paralelse bağıntıda hangi çarpan kuvveti sıfırlar?

Manyetik kuvvetin döndürme ve hareket ettirme etkisi motorlarda ve ölçü aletlerinde kullanılır.

1. Akım taşıyan iletkenin manyetik kuvvetle hareket ettiği araçları düşün.
2. Dönme hareketi kullanan elektrik motorlarını ve motorla çalışan ev aletlerini örnekle.
3. Ölçüm veya ses üretiminde bu etkiden yararlanan uygun araçları listeye ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektrikli matkap ve mikser. (İçlerindeki elektrik motorunun manyetik kuvvetle dönmesi açıklanırsa geçerlidir.) · Hareketli bobinli mikroampermetre. (Akım taşıyan bobinin manyetik alanda dönmesiyle ölçüm yapan tür kastedilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Verdiğin her örnekte manyetik kuvvetin hareket ettirdiği bir iletken veya bobin gösterebiliyor musun?