Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 231
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 231 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4Dikdörtgen telin manyetik alanda eksen etrafında dönmesine dair görsellerden çıkarım
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Şekil II'de mıknatıs kutupları arasındaki çerçevede kenarlara zıt yönlü kuvvetler etki eder ve eksen etrafında dönme oluşur.
- Şekil II'de mıknatıslar arasındaki akım taşıyan tel çerçeveyi belirle.
- Çerçevenin karşılıklı kenarlarında akımlar ters yönlü olduğundan kuvvetlerin de ters yönlü olacağını çıkar.
- Farklı doğrultulardaki bu kuvvetlerin eksen çevresinde dönme etkisi oluşturduğunu açıkla.
- Sürekli dönüş sağlandığında elektrik enerjisinin hareket enerjisine dönüştüğünü belirt.
- Zıt kuvvetler olduğundan hiçbir etki yok demek — farklı doğrultulardaki kuvvetler çerçeveyi döndürebilir.
- Çerçevenin her konumda aynı dönme etkisini gördüğünü sanmak — etki, çerçevenin alana göre konumuna bağlıdır.
Kendini kontrol et: Kuvvetlerin neden yalnız öteleme yerine eksen çevresinde dönme oluşturduğunu açıklayabiliyor musun?
5Pil, kablo, mıknatıs ve kabloaçarla basit bir elektrik motoru tasarlama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bobinden akım geçince mıknatısların alanında kuvvet oluşur. Eksendeki yarım soyulmuş uç, akımı her turun yarısında keserek bobinin aynı yönde dönmesini sağlar.
6Tasarlanan elektrik motorunu kutuya çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Madde, tasarlanan motorun çizilmesini ister. Çizimde pil, destek teller, bobin ve mıknatıslar bulunmalı, akım yönü ve kutuplar işaretlenmelidir.
7Tasarlanan motoru çalıştırma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Değerlendirme 1aÇerçevenin kenarlarına etki eden manyetik kuvvet yönlerini şekilde çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sağ el kuralı: B sağa, sağ kenarda i yukarıyken kuvvet içeri; sol kenarda i aşağı olduğundan kuvvet dışarı çıkar.
- Şekilde manyetik alanın sağa, sağ kenardaki akımın yukarı yöneldiğini belirle.
- Sağ el kuralıyla sağ kenardaki kuvveti sayfa içine yönlü bul ve ⊗ işareti çiz.
- Sol kenarda akım aşağı yöneldiğinden kuvveti sayfa dışına yönlü bul ve ⊙ işareti çiz.
- Üst ve alt kenarlar alana paralel olduğu için bu kenarlarda manyetik kuvvet olmadığını belirt.
- ⊗ ile ⊙ işaretlerini karıştırmak — ⊗ sayfa içine, ⊙ sayfa dışına yönelimi gösterir.
- Bütün kenarlara kuvvet çizmek — alana paralel kenarlarda sinθ = 0 olduğundan kuvvet yoktur.
Kendini kontrol et: Karşılıklı düşey kenarlardaki akım ve kuvvet yönleri birbirine zıt mı?
Değerlendirme 1bÇizilen kuvvetlerden çerçevenin dönme durumunu yorumlama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Çerçeve düzlemi alana paralelken kuvvetlerin döndürme etkisi en büyüktür; çerçeve ekseni etrafında döner ve alana dik konuma yaklaştıkça etki azalır.
- Sağ kenardaki içeri ve sol kenardaki dışarı yönlü kuvvetleri birlikte incele.
- Bu kuvvetlerin kesikli eksenin iki yanında dönme etkisi oluşturduğunu belirle.
- Çerçevenin sağ kenarı içeri, sol kenarı dışarı hareket edecek biçimde döneceğini belirt.
- Çerçeve düzlemi alana dik konuma geldiğinde manyetik kuvvetlerin döndürme etkisinin sıfırlandığını açıkla.
- Net kuvvet sıfırken dönme olamaz demek — kuvvetler farklı doğrultularda etki ederek dönme oluşturur.
- Döndürme etkisi sıfırlanınca kuvvet de yok olur demek — o konumda kuvvetler bulunabilir, fakat eksene göre dönme etkileri sıfırdır.
Kendini kontrol et: Çerçeve düzlemi alana dikken kuvvetlerin eksene göre neden döndürme etkisi oluşturmadığını gösterebiliyor musun?
Değerlendirme 2Elektrik motorlarını çalışma ilkesi açısından değerlendirme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Tasarım ve görsellerde akım ile manyetik alanın etkileşimi çerçeveyi döndürür; sürekli dönüş için akım yönü ve konum uygun ayarlanır.
- Etkinlikte manyetik alan içindeki akım taşıyan çerçevenin nasıl döndüğünü hatırla.
- Çerçevenin kenarlarındaki manyetik kuvvetleri dönmenin nedeni olarak açıkla.
- Sürekli dönüş için akımın uygun biçimde yönlendirilmesi gerektiğini belirt.
- Motorun elektrik enerjisini hareket enerjisine dönüştürdüğünü yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektrik motorunda mıknatıslar arasındaki bobine etki eden kuvvetler dönme oluşturur; uygun akım düzenlemesi bu dönüşü sürdürür. (Manyetik kuvvetin döndürme etkisi ve sürekli dönüş koşulu birlikte açıklanırsa geçerlidir.)
- Motorun hareket enerjisini elektrik enerjisine çevirdiğini söylemek — motorun temel enerji dönüşümü bunun tersidir.
- Sabit akımlı tek çerçevenin kendiliğinden sürekli döneceğini sanmak — sürekli dönüş için akımın konuma uygun düzenlenmesi gerekir.
Kendini kontrol et: Motor açıklamanda enerji girişini, manyetik kuvvetin etkisini ve oluşan hareketi ilişkilendirdin mi?