Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 233
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 233 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
30-a-11. durumda çerçeve kenarlarına etki eden manyetik kuvvetlerin yönünü çizerek göster
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
B sola, sağ kenarda akım aşağı, sol kenarda yukarı. Sağ el kuralıyla F=i·L×B sağ kenarda içe, sol kenarda dışa yönelir.
- 1. durumda manyetik alan sola (-x), sağ kenardaki akım aşağı (-y) yönlüdür; kapalı çerçevede sol kenardaki akım yukarı (+y) çıkar.
- Üst ve alt kenarlardaki akım manyetik alana paralel olduğundan bu iki kenara manyetik kuvvet etki etmez.
- Sağ el kuralı (F = i·L×B) sağ kenara uygulandığında kuvvet sayfa düzleminin içine (⊗) yönelir.
- Sol kenarda akım zıt (yukarı) yönlü olduğundan manyetik kuvvet sayfa düzleminden dışarı (⊙) doğrudur.
- Sol el kullanmak veya akım ile alan yönlerini karıştırmak — sağ el kuralında yön ters çıkar, sağ ve sol kenar kuvvetleri yer değiştirir.
- Üst ve alt kenarlara da kuvvet çizmek — akım manyetik alana paralel olduğunda F = 0 olduğundan kuvvet oluşmaz.
Kendini kontrol et: Karşılıklı dikey kenarlardaki akımlar zıt yönlü olduğu için bulduğun iki kuvvet zıt yönlü oldu mu?
30-a-22. durumda çerçeve kenarlarına etki eden manyetik kuvvetlerin yönünü çizerek göster
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
B sayfadan dışarı; sağ kenarda akım yukarı, sol kenarda aşağı. Kuvvetler çerçeve düzleminde kenarlardan dışa doğru gerilme yönünde olur.
- 2. durumda manyetik alan sayfa düzleminden dışarı (⊙), sağ kenardaki akım yukarı yönlüdür; sol kenarda akım aşağı iner.
- Sağ el kuralıyla (başparmak akım yukarı, dört parmak alan dışarı) sağ kenara etki eden kuvvet sağa doğrudur.
- Sol kenarda akım aşağı yönlü olduğundan kuvvet sola doğrudur; çerçeve düzlemindeki kenarlarda kuvvetler dışa yönelir.
- Kuvveti sayfa düzlemine dik sanmak — alan zaten sayfaya dik olduğundan kuvvet sayfa (çerçeve) düzlemi içinde kalır.
- Sayfadan dışarı (⊙) işareti sayfa içine (⊗) ile karıştırmak — kuvvetler dışa değil çerçeve içine doğru bulunur.
Kendini kontrol et: Bulduğun kuvvet vektörlerinin hem akım hem de manyetik alan yönüne dik olduğunu kontrol ettin mi?
30-a-33. durumda çerçeve kenarlarına etki eden manyetik kuvvetlerin yönünü çizerek göster
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
B sola, sağ kenarda akım yukarı, sol kenarda aşağı. Akım 1. durumun tersi olduğundan kuvvetler de 1. durumun tersidir.
- 3. durumda manyetik alan sola (-x), sağ kenardaki akım yukarı (+y) yönlüdür; kapalı çerçevede sol kenardaki akım aşağı (-y) iner.
- Üst ve alt kenarlarda akım manyetik alanla aynı doğrultuda olduğundan bu kenarlara manyetik kuvvet etki etmez.
- Sağ el kuralı uygulandığında sağ kenardaki kuvvet sayfa düzleminden dışarı (⊙), sol kenardaki kuvvet sayfa içine (⊗) yönelir.
- 1. durumdaki kuvvet yönlerini aynen yazmak — akım yönü ters çevrildiği için kuvvetlerin yönü de tersine döner.
Kendini kontrol et: 3. durumdaki akım 1. durumun tersi olduğuna göre bulduğun kuvvetler de 1. durumun tam tersi mi?
30-a-44. durumda çerçeve kenarlarına etki eden manyetik kuvvetlerin yönünü çizerek göster
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
B sayfanın içine; sağ kenarda akım aşağı, sol kenarda yukarı. Kuvvetler çerçeve düzleminde kenarlardan dışa doğrudur.
- 4. durumda manyetik alan sayfa düzleminin içine (⊗), sağ kenardaki akım aşağı yönlüdür; sol kenarda akım yukarı çıkar.
- Sağ el kuralıyla (başparmak aşağı, dört parmak sayfa içine) sağ kenardaki kuvvet sağa doğru bulunur.
- Sol kenarda akım yukarı yönlü olduğundan kuvvet sola doğrudur; kuvvetler çerçeve düzleminde dışa doğru etki eder.
- Alan ters döndüğü için kuvvetlerin 2. durumun tersi olacağını sanmak — hem alan hem akım ters döndüğünden kuvvet yönleri değişmez.
Kendini kontrol et: 2. duruma göre hem akım hem manyetik alan ters çevrildiğinde kuvvet yönlerinin aynı kaldığını doğruladın mı?
30-b-11. durumda çerçevenin dönme durumunu yorumla
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Karşılıklı kenarlardaki zıt yönlü kuvvetler eksene göre aynı yönde tork oluşturur; çerçeve alan çizgilerine dik konuma doğru döner. Yön, üstten bakışa göre alındı.
- 1. durumda sol kenara sayfa dışına (⊙), sağ kenara sayfa içine (⊗) doğru eşit büyüklükte kuvvet etki eder.
- Bu kuvvet çifti, kesikli düşey dönme eksenine göre aynı yönde döndürme etkisi (tork) oluşturur.
- Sol kenar öne (dışa), sağ kenar arkaya (içe) gittiğinden çerçeve şekil üzerindeki ok yönüyle saatin dönüş yönünün tersine döner.
- Zıt yönlü iki kuvvetin birbirini dengeleyip çerçeveyi döndürmeyeceğini sanmak — kuvvetler farklı kenarlarda olduğundan eksene göre aynı yönde tork üretir.
- Üstteki referans dönüş oklarına bakmadan yön seçmek — sol kenarın öne gelmesi görselde saatin dönüş yönünün tersi olarak tanımlanmıştır.
Kendini kontrol et: Sol kenarı sayfadan kendine doğru çekip sağ kenarı ittiğinde eksendeki hangi referans okla uyuşuyor?
30-b-22. durumda çerçevenin dönme durumunu yorumla
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kuvvetler çerçeve düzleminde ve eksene dik doğrultuda, doğrultuları eksenle aynı düzlemde olduğundan tork sıfırdır.
- 2. durumda kenarlara etki eden kuvvetler çerçeve düzlemi içinde ve dışa doğrudur (sağda sağa, solda sola).
- Kuvvetlerin doğrultuları dönme eksenini kestiği için düşey eksene göre oluşturdukları toplam tork sıfırdır.
- Başlangıçta sabit duran çerçeveye net tork etki etmediğinden çerçeve dönmez.
- Kuvvet sıfır olmadığı için çerçevenin döneceğini düşünmek — kuvvetler çerçeve düzleminde kaldığından eksene göre döndürme etkisi oluşturmaz.
Kendini kontrol et: Çerçeveyi iki yanından aynı düzlemde dışa doğru çektiğinde düşey eksen etrafında dönme oluşur mu?
30-b-33. durumda çerçevenin dönme durumunu yorumla
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Akım yönü 1. durumun tersi olduğundan tork da tersidir; çerçeve 1. durumun tersi yönde döner. Yön, üstten bakışa göre alındı.
- 3. durumda sağ kenara sayfa dışına (⊙), sol kenara sayfa içine (⊗) doğru manyetik kuvvet etki eder.
- Bu iki kuvvet düşey kesikli eksene göre aynı yönde net tork oluşturur.
- Sağ kenar öne (dışa), sol kenar arkaya (içe) hareket ettiğinden çerçeve saatin dönüş yönünde döner.
- 1. durumla aynı dönüş yönünü yazmak — akım ters çevrildiği için tork ve dönüş yönü de tersine döner.
Kendini kontrol et: Sağ kenar sayfadan dışarı gelirken 1. durumun üzerindeki hangi referans dönüş okuyla eşleştiğini kontrol ettin mi?
30-b-44. durumda çerçevenin dönme durumunu yorumla
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Manyetik alan çerçeve düzlemine dik; kuvvetler çerçeve düzleminde olup eksene tork oluşturmaz.
- 4. durumda manyetik alan çerçeve düzlemine diktir; sağ kenardaki kuvvet sağa, sol kenardaki kuvvet sola doğrudur.
- Çerçeve düzlemindeki bu dışa doğru kuvvetlerin düşey dönme eksenine göre torku sıfırdır.
- Net döndürme etkisi oluşmadığından başlangıçta durgun olan çerçeve dönmez.
- Manyetik alan sayfa içine döndüğü için tork oluşacağını sanmak — alan yine çerçeve düzlemine dik olduğundan kuvvetler tork üretmez.
Kendini kontrol et: Kuvvet doğrultularının kesikli dönme ekseniyle aynı düzlemde kalıp tork oluşturmadığını doğruladın mı?