Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 250
Fizik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 250 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
38.aİkinci devrede indüksiyon akımının oluşma sebebi
Çözüm Yolu
Anahtar kapanınca birinci bobin akımı sıfırdan artar, ortak demir çubuktaki manyetik akı değişir. Faraday yasasına göre ikinci bobinde emk oluşur.
- Anahtar kapanırken birinci bobindeki akımın arttığını belirle.
- Değişen akımın ortak demir çubukta ve ikinci bobinde manyetik akıyı değiştirdiğini açıkla.
- Faraday yasasıyla ikinci devrede indüksiyon gerilimi ve akımı oluştuğunu belirt.
- İki devre arasında doğrudan akım geçtiğini söylemek — aktarım değişen manyetik akı aracılığıyla gerçekleşir.
Kendini kontrol et: İkinci devredeki akımı doğuran akı değişiminin kaynağını belirttim mi?
38.bAnahtar kapatılınca ibrenin kısa süre sapıp eski konuma dönmesi
Çözüm Yolu
İndüksiyon akımı akı değişimi sürdükçe vardır. Birinci devrede akım sabit değere ulaşınca ikinci bobinden geçen akı sabit kalır, emk oluşmaz.
- Anahtar kapandıktan hemen sonra birinci devre akımının arttığını belirle.
- Akım artarken ikinci bobinden geçen akı değiştiği için ibrenin saptığını açıkla.
- Akım ve akı sabitlenince indüksiyon akımının bitip ibrenin sıfıra döndüğünü belirt.
- Anahtar kapalı kaldıkça indüksiyonun sürdüğünü düşünmek — sabit akı indüksiyon gerilimi oluşturmaz.
Kendini kontrol et: İbrenin sapması için manyetik alanın bulunması mı, akının değişmesi mi gerekir?
38.cAnahtar yeniden açılınca ampermetre ibresindeki değişim
Çözüm Yolu
Akım azalıp sıfırlanırken akı azalır. Lenz yasasına göre indüksiyon akımı kapatmadaki yönün tersindedir; akım bitince akı değişmez ve ibre sıfıra döner.
- Anahtar açılınca birinci devre akımının ve ikinci bobindeki manyetik akının azaldığını belirle.
- Lenz yasasıyla indüksiyon akımının kapatma anına göre ters yönde olduğunu bul.
- Akı değişimi bitince ibrenin sıfıra döneceğini belirt.
- İbrenin yine aynı yöne sapacağını söylemek — akı artışı ve azalışı zıt yönlü indüksiyon akımları oluşturur.
Kendini kontrol et: Anahtarı açınca oluşan sapmayı kapatma anındaki sapmanın tersi olarak belirttim mi?
38.çR1 direncinin artırılmasının ibrenin sapma miktarına etkisi
Çözüm Yolu
R1 artınca birinci devre akımı ve akıdaki değişim küçülür (akım daha yavaş ve daha az artar). Böylece ikinci devrede emk ve indüksiyon akımı azalır.
- R₁ arttığında birinci devrenin akımının azaldığını belirle.
- Anahtar kapatılırken oluşan manyetik akı değişiminin küçüleceğini açıkla.
- İkinci devrede indüksiyon akımı ve ibrenin sapma miktarının azalacağını belirt.
- R₁ artınca akımın artacağını söylemek — aynı üreteçte direnç artışı devre akımını azaltır.
Kendini kontrol et: Birinci devredeki daha küçük akım değişimini daha küçük ibre sapmasıyla ilişkilendirdim mi?
38.dR2 direncinin artırılmasının indüksiyon gerilimine ve akımına etkisi
Çözüm Yolu
Emk akı değişimine ve sarım sayısına bağlıdır, dirence değil. İkinci devrede akım i = ε/R2 olduğundan R2 artınca akım küçülür.
- R₂ değişiminin birinci devrenin oluşturduğu akı değişimini değiştirmediğini belirle.
- İndüksiyon geriliminin aynı kaldığını Faraday yasasıyla açıkla.
- i = ε/R₂ bağıntısıyla R₂ arttığında indüksiyon akımının azaldığını bul.
- R₂ arttığında indüksiyon geriliminin de azalacağını söylemek — gerilimi akı değişimi belirler.
Kendini kontrol et: Aynı ε değerinde R₂ büyürse ε/R₂ küçülüyor mu?