Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 251
Fizik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 251 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
39.aŞekil II'de halkada indüksiyon akımının 1 ve 2 yönlerinden hangisi olduğu
Çözüm Yolu
N kutbu yaklaşırken halkadan geçen, mıknatıstan halkaya doğru yönlü akı artar. Lenz yasasına göre indüksiyon alanı bu artışa karşı koyar, yani mıknatısa doğru yönelir; sağ el kuralıyla akım 1 yönünde olur.
- Mıknatısın N kutbundan çıkan alan çizgilerinin halkadan mıknatıstan uzağa doğru geçtiğini şekilden belirle.
- Mıknatıs yaklaştıkça halkadan geçen bu yöndeki akının arttığını fark et.
- Lenz yasasını uygula: indüksiyon akımı, akı artışına karşı koyan, mıknatısa doğru yönlü alan oluşturur.
- Sağ el kuralıyla başparmağı mıknatısa doğru tut; dört parmağın kıvrılma yönü akımın yönünü verir.
- Bu yönü şekildeki oklarla karşılaştır; akım 1 yönündedir.
- İndüksiyon alanını mıknatısın alanıyla aynı yönde almak — Lenz yasasına göre akı artarken indüksiyon alanı ters yönlüdür.
- Sağ el kuralında başparmağı akım yönüne koymak — halkada başparmak indüksiyon alanını, parmaklar akımı gösterir.
Kendini kontrol et: Bulduğum akım, halkanın mıknatısa bakan yüzünü N kutbu yapıp yaklaşan N kutbunu itiyor mu?
39.bİbrenin L noktasına sapması için yapılabilecekler
Çözüm Yolu
Aynı yönde daha büyük sapma için indüksiyon emk'sı artmalıdır: ε = N·ΔΦ/Δt. Akı değişimi hızlanır, değişim büyür ya da sarım sayısı artar.
- L noktasının K ile aynı tarafta ve daha büyük sapmaya karşılık geldiğini belirle.
- Aynı yönde daha büyük akım için indüksiyon geriliminin artırılması gerektiğini açıkla.
- Mıknatısı daha hızlı yaklaştırma, daha güçlü mıknatıs kullanma veya sarım sayısını artırma önerileri geliştir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Mıknatıs aynı yönde daha hızlı yaklaştırılabilir. (Akı değişim hızı ve dolayısıyla aynı yöndeki indüksiyon akımı artırılırsa geçerlidir.) · Daha güçlü bir mıknatıs aynı biçimde yaklaştırılabilir. (Aynı sürede daha büyük akı değişimi sağlanırsa geçerlidir.)
- Mıknatısı uzaklaştırmayı önermek — akımın yönü tersine dönerek ibreyi karşı tarafa saptırır.
Kendini kontrol et: Önerim akımın yönünü koruyarak büyüklüğünü artırıyor mu?
39.cİbrenin M noktasına sapması için yapılabilecekler
Çözüm Yolu
İbrenin ters yöne sapması indüksiyon akımının yön değiştirmesi demektir. Akı azalırsa ya da artan akının yönü tersine dönerse akım ters yönde olur.
- M noktasının K noktasının karşı tarafında olduğunu belirle.
- İbreyi ters yönde saptırmak için akı değişiminin yönünü tersine çevirmeyi düşün.
- N kutbunu uzaklaştırmayı veya S kutbunu yaklaştırmayı öner.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Mıknatıs N kutbu halkaya dönükken uzaklaştırılabilir. (Başlangıçtaki yaklaşma hareketinin oluşturduğu akı değişimi tersine çevrilirse geçerlidir.) · Mıknatıs ters çevrilerek S kutbu halkaya yaklaştırılabilir. (Yaklaşan kutbun değiştirilmesi akı değişiminin yönünü tersine çevirirse geçerlidir.)
- N kutbunu daha hızlı yaklaştırmak — sapma büyür fakat aynı tarafta kalır.
Kendini kontrol et: Önerdiğim hareket başlangıçtaki duruma göre indüksiyon akımını tersine çeviriyor mu?
40.Φ-tB-t grafiğinden Φ-t grafiğini çizme (yüzey alanı 10⁻² m²)
Çözüm Yolu
A = 10⁻² m² ile çarpınca grafik B-t ile aynı şekilde olur; tepe değeri 5·10⁴·10⁻² = 5·10² Wb.
- Verilenler: B-t grafiği (0-2 s artış, 2-4 s sabit 5·10⁴ T, 4-5 s azalış), yüzey alanı A = 10⁻² m².
- Akı Φ = B·A bağıntısıyla bulunur; A sabit olduğundan Φ-t grafiği B-t grafiğiyle aynı biçimdedir.
- En büyük akı: Φ = 5·10⁴ · 10⁻² = 5·10² Wb.
- Grafikte (0, 0), (2, 500), (4, 500) ve (5, 0) noktalarını doğrusal parçalarla birleştir.
- Akıyı manyetik alana eşitlemek — B değerleri 10⁻² m² yüzey alanıyla çarpılmalıdır.
- Sabit alan bölümünde akıyı sıfır çizmek — sıfır olan akı değişimidir.
Kendini kontrol et: Grafiğimin tepe değeri 500 Wb ve 2–4 saniye aralığındaki eğimi sıfır mı?
40.ε-tHalkada oluşan indüksiyon geriliminin ε-t grafiğini çizme
Çözüm Yolu
ε = -ΔΦ/Δt. 0-2 s'de ΔΦ = 500 Wb, 2 s: 250 V; 4-5 s'de ΔΦ = -500 Wb, 1 s: 500 V ve işaret zıttır.
- Φ-t grafiğinden yararlanılır; indüksiyon gerilimi ε = -ΔΦ/Δt ile bulunur.
- 0-2 s: ΔΦ = +500 Wb, Δt = 2 s; ε = -500/2 = -250 V (sabit).
- 2-4 s: akı değişmediğinden ΔΦ = 0, ε = 0.
- 4-5 s: ΔΦ = -500 Wb, Δt = 1 s; ε = -(-500)/1 = +500 V (sabit).
- Gerilimi akıyla aynı biçimde çizmek — gerilim akı grafiğinin negatif eğimine bağlıdır.
- Son aralıktaki gerilimi −500 V bulmak — azalan akı nedeniyle eksi işareti sonucu pozitife çevirir.
Kendini kontrol et: Son aralıktaki gerilim büyüklüğü ilk aralığın iki katı ve işareti ters mi?