Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 256
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 256 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aDönen çerçeve için manyetik akı-zaman grafiği çiz
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Çerçeve başlangıçta alana dik varsayılırsa akı maksimumdur ve açı ωt ile artarken kosinüs gibi değişir.
- Verilen model: Φ = B·A·cosθ; çerçeve sabit hızla döndüğünden θ = ωt düzgün artar.
- Başlangıçta çerçeve alana dik varsayılırsa θ = 0, Φ = +B·A (en büyük).
- θ = 90° (T/4) ve 270° (3T/4) anlarında cosθ = 0, akı sıfırdır.
- θ = 180° (T/2) anında cosθ = -1, Φ = -B·A olur.
- θ = 360° (T) anında akı yeniden +B·A olur; işaretlenen noktalar kosinüs eğrisiyle birleştirilir.
- Noktaları düz çizgilerle (üçgen dalga biçiminde) birleştirmek — Φ = B·A·cos(ωt) bağıntısı doğrusal değil kosinüs eğrisi biçimindedir.
- T/2 anında akıyı sıfır veya pozitif almak — çerçeve 180° döndüğünde akı yön değiştirerek -B·A olur.
Kendini kontrol et: Grafiğin t = 0 ve t = T'de +B·A, T/4 ve 3T/4'te 0, T/2'de -B·A değerlerinden geçtiğini kontrol et.
1b (indüksiyon gerilimi)Φ-t grafiğinden indüksiyon gerilimi-zaman grafiğini çiz
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kosinüsün türevi eksi sinüstür; eksi işaretle emk sinüs biçimindedir.
- Çizilen Φ-t (kosinüs) grafiğinin eğimine bakılır; ε = -ΔΦ/Δt.
- t = 0, T/2 ve T anlarında grafiğin eğimi sıfırdır; gerilim sıfırdır.
- T/4'te akı en hızlı azalır (eğim en negatif); ε pozitif en büyük olur.
- 3T/4'te akı en hızlı artar; ε negatif en büyük olur.
- Bu noktalar düzgünce birleştirilerek bir periyotluk sinüs eğrisi elde edilir.
- Akının maksimum olduğu t = 0 anında gerilimi de maksimum çizmek — gerilim akının kendisine değil değişim hızına bağlıdır.
- Eksi işaretini göz ardı edip T/4 anında gerilimi negatif çizmek — akı azalırken ε = -ΔΦ/Δt pozitif olur.
Kendini kontrol et: Φ-t grafiğinin tepe ve çukur anlarında çizdiğin gerilim grafiğinin sıfır eksenini kestiğini doğrula.
1b (indüksiyon akımı)İndüksiyon akımı-zaman grafiğini çiz
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Direnç sabit olduğundan akım gerilimle orantılıdır, grafiği aynı biçimdedir.
- Çizilen ε-t grafiği kullanılır; çerçevenin direnci R sabittir.
- Ohm Yasası: I = ε/R, yani akım gerilimle doğru orantılıdır.
- Gerilim sıfır olduğu anlarda akım da sıfır, gerilim en büyükken akım da en büyüktür.
- Gerilim grafiğiyle aynı anlarda sıfır ve tepe yapan bir periyotluk sinüs eğrisi çizilir.
- Akım grafiğini gerilimle ters işaretli veya kosinüs biçiminde çizmek — sabit dirençte I = ε/R olduğundan akım gerilimle aynı biçimdedir.
Kendini kontrol et: Akım grafiğinin T/4'te pozitif tepe, 3T/4'te negatif çukur ve 0, T/2, T anlarında sıfır olduğunu kontrol et.
1cAlternatif akımı indüksiyon akımıyla ilişkilendirerek tanımla
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Akı sürekli ve periyodik değiştiği için akım her yarım periyotta yön değiştirir.
- Manyetik alanda dönen tel çerçevede manyetik akı zamanla periyodik olarak değişir.
- Akı değişiminin yönü ve hızı her yarım periyotta tersine döndüğü için çerçevede oluşan indüksiyon akımı da yön ve şiddet değiştirir.
- Yönü ve büyüklüğü zamanla periyodik olarak değişen bu indüksiyon akımı alternatif akım olarak tanımlanır.
- Yalnızca şiddeti değişen doğru akımı alternatif akım sanmak — alternatif akımda akımın yönü de periyodik olarak değişmelidir.
Kendini kontrol et: Tanımında indüksiyon akımı kavramının yanı sıra hem yönün hem büyüklüğün periyodik değiştiğini belirttiğinden emin ol.
2aMaksimum 1 A, periyodu 1/50 s olan alternatif akımın grafiğini çiz
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Periyot 1/50 s = 0,02 s ve en büyük değer 1 A olduğundan bir periyotta tam bir sinüs dalgası çizilir.
- Verilenler: akımın en büyük değeri 1 A, periyot T = 1/50 s = 0,02 s.
- Akım sinüs biçiminde değişir; bir periyotta tam bir dalga çizilir.
- Çeyrek periyot 0,005 s'dir; önemli noktalar bu aralıklarla işaretlenir.
- 0, 0,01 ve 0,02 s'de 0 A; 0,005 s'de +1 A ve 0,015 s'de -1 A noktaları sinüs eğrisiyle birleştirilir.
- 1/50 s periyodunu 0,2 s olarak hesaplamak — 1/50 = 0,02 s olduğundan bir tam dalga 0,02 s'de tamamlanmalıdır.
- Eğriyi hep pozitif bölgede çizmek — alternatif akım ikinci yarım periyotta yön değiştirip -1 A'e iner.
Kendini kontrol et: Çizdiğin dalganın genliğinin 1 A ve başlangıçtan bitişe bir tam periyodunun 0,02 s olduğunu kontrol et.