Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 257
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 257 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2.bManyetik alan, sarım sayısı, yüzey alanı ve açısal hızın manyetik akı değişim hızına etkisini açıklama
Çözüm Yolu
Gerilim ε = N·B·A·ω·sin(ωt) ile orantılıdır; B, N, A ve ω büyüdükçe akı daha hızlı değişir ve en büyük gerilim ile akım artar.
- N sarımlı çerçevede toplam manyetik akı N·B·A·cos(ωt) bağıntısıyla ifade edilir.
- Birim zamandaki manyetik akı değişim hızının tepe değeri N·B·A·ω çarpımıyla doğru orantılıdır.
- Bu nedenle B, N, A veya ω niceliklerinden her biri arttığında akı değişim hızı ve oluşan indüksiyon akımı artar.
- Açısal hızın yalnızca periyodu etkileyip akı değişim hızını değiştirmeyeceğini sanmak — hızlı dönüşte aynı akı değişimi daha kısa sürede gerçekleşir.
Kendini kontrol et: Soruda geçen dört niceliğin (B, N, A, ω) tümünün akı değişim hızını doğru orantılı etkilediğini açıklayıp açıklamadığını kontrol et.
2.c-1.1Tablo: manyetik alan iki katına çıkarılırsa akımın en büyük değeri
Çözüm Yolu
Akım en büyük değeri B ile doğru orantılıdır; B iki katına çıkınca 1 A değeri 2 A olur.
- Tablonun 'manyetik alan iki katına' sütunu, 'akımın en büyük değeri' satırı; başlangıç 1 A.
- En büyük gerilim ε = N·B·A·ω olduğundan akım B ile doğru orantılıdır.
- B iki katına çıkınca en büyük akım iki katına çıkar.
- Başlangıç akımı 1 A olduğundan yeni en büyük akım 2·1 A = 2 A bulunur.
- Manyetik alan iki katına çıkınca akımın dört katına çıkacağını düşünmek — I_max niceliği B² ile değil B ile doğru orantılıdır.
Kendini kontrol et: ε_max = N·B·A·ω bağıntısında B yerine 2B yazdığında oranın 2 kat çıktığını kontrol et.
2.c-1.2Tablo: sarım sayısı üç katına çıkarılırsa akımın en büyük değeri
Çözüm Yolu
Akımın en büyük değeri sarım sayısıyla doğru orantılıdır; sarım üç katına çıkınca 3 A olur (direnç sabit varsayılır).
- Tablonun 'sarım sayısı üç katına' sütunu, 'akımın en büyük değeri' satırı; başlangıç 1 A.
- En büyük gerilim ε = N·B·A·ω; direnç sabit kabul edilirse akım N ile doğru orantılıdır.
- Sarım sayısı üç katına çıkınca en büyük akım üç katına çıkar.
- Başlangıç akımı 1 A olduğundan yeni en büyük akım 3·1 A = 3 A olur.
- Önceki sütundaki 2 A değerini üçle çarpıp 6 A bulmak — her değişim başlangıçtaki 1 A durumuna göre tek başına uygulanır.
Kendini kontrol et: Değişimi bir önceki sütuna değil, sorudaki 1 A başlangıç değerine uyguladığını doğrula.
2.c-1.3Tablo: yüzey alanı yarıya indirilirse akımın en büyük değeri
Çözüm Yolu
Akımın en büyük değeri yüzey alanıyla doğru orantılıdır; alan yarıya inince 0,5 A olur.
- Tablonun 'yüzey alanı yarıya' sütunu, 'akımın en büyük değeri' satırı; başlangıç 1 A.
- En büyük gerilim ε = N·B·A·ω olduğundan akım A ile doğru orantılıdır.
- Alan yarıya inince en büyük akım da yarıya iner.
- Başlangıç akımı 1 A olduğundan yeni en büyük akım 1/2 = 0,5 A bulunur.
- Alan yarıya inince akımın iki katına çıkacağını sanmak — yüzey alanı küçüldüğünde çerçeveden geçen akı ve akım azalır.
Kendini kontrol et: Yüzey alanı A yerine A/2 yazıldığında maksimum emk ve akımın yarıya indiğini kontrol et.
2.c-1.4Tablo: açısal hız dört katına çıkarılırsa akımın en büyük değeri
Çözüm Yolu
Akımın en büyük değeri açısal hızla doğru orantılıdır; açısal hız dört katına çıkınca 4 A olur.
- Tablonun 'açısal hız 4 katına' sütunu ve 'akımın en büyük değeri' satırı incelenir; başlangıç değeri 1 A.
- En büyük gerilim ε = N·B·A·ω; akım I = ε/R olduğundan ω ile doğru orantılıdır.
- ω dört katına çıkınca en büyük akım da dört katına çıkar.
- Başlangıç akımı 1 A olduğundan yeni en büyük akım 4·1 A = 4 A olur.
- Açısal hızı periyot gibi ters orantılı sanıp akımı 1/4 A bulmak — ω artınca periyot azalır ama maksimum akım artar.
Kendini kontrol et: Çerçeve 4 kat hızlı döndüğünde akı değişim hızının da 4 katına çıktığını kontrol et.
2.c-2.1Tablo: manyetik alan iki katına çıkarılırsa çerçevenin periyodu
Çözüm Yolu
Periyot yalnızca dönme hızına bağlıdır; B değişince periyot aynı kalır.
- Tablonun 'manyetik alan iki katına' sütunu, 'çerçevenin periyodu' satırı; başlangıç 1/50 s.
- Periyot T = 2π/ω olup yalnızca açısal hıza bağlıdır.
- Manyetik alanın büyüklüğü dönme hızını değiştirmez.
- Bu nedenle periyot değişmez ve 1/50 s olarak kalır.
- Manyetik alan iki katına çıkınca periyodu da 2/50 s veya 1/100 s yapmak — B niceliği dönme süresini etkilemez.
Kendini kontrol et: T = 2π/ω bağıntısında manyetik alan B çarpanının bulunmadığını kontrol et.
2.c-2.2Tablo: sarım sayısı üç katına çıkarılırsa çerçevenin periyodu
Çözüm Yolu
Sarım sayısı dönme hızını etkilemez; periyot aynı kalır.
- Tablonun 'sarım sayısı üç katına' sütunu, 'çerçevenin periyodu' satırı; başlangıç 1/50 s.
- Periyot T = 2π/ω olup yalnızca açısal hıza bağlıdır.
- Sarım sayısı açısal hızı etkilemez.
- Dolayısıyla çerçevenin periyodu değişmez ve 1/50 s kalır.
- Sarım sayısı üç katına çıkınca periyodun da üç katına çıkacağını düşünmek — bir tam tur süresi sarım sayısından bağımsızdır.
Kendini kontrol et: Çerçevenin açısal hızı sabit tutulduğuna göre bir tur süresinin değişmeyeceğini doğrula.
2.c-2.3Tablo: yüzey alanı yarıya indirilirse çerçevenin periyodu
Çözüm Yolu
Yüzey alanı dönme hızını değiştirmez; periyot aynı kalır.
- Tablonun 'yüzey alanı yarıya' sütunu, 'çerçevenin periyodu' satırı; başlangıç periyodu 1/50 s.
- Periyot T = 2π/ω olup yalnızca dönme hızına bağlıdır.
- Alanın değişmesi açısal hızı değiştirmez.
- Bu yüzden periyot değişmeyerek 1/50 s değerini korur.
- Küçük yüzeyli çerçevenin periyodunun yarıya ineceğini sanmak — açısal hız sabit verildiğinden periyot değişmez.
Kendini kontrol et: Soruda yalnızca yüzey alanının değiştirilip açısal hızın sabit bırakıldığını kontrol et.
2.c-2.4Tablo: açısal hız dört katına çıkarılırsa çerçevenin periyodu
Çözüm Yolu
Periyot açısal hızla ters orantılıdır; açısal hız 4 katına çıkınca periyot dörtte birine iner.
- Tablonun 'açısal hız 4 katına' sütunu, 'çerçevenin periyodu' satırı; başlangıç 1/50 s.
- T = 2π/ω olduğundan periyot açısal hızla ters orantılıdır.
- ω dört katına çıkınca periyot dörtte birine iner.
- Başlangıç periyodu dörde bölünerek (1/50)/4 = 1/200 s bulunur.
- 1/50 s değerini 4 ile çarpıp 4/50 s bulmak — açısal hız arttıkça bir tur süresi kısalır, yani periyot 4'e bölünür.
Kendini kontrol et: Yeni periyotla açısal hızın çarpımının (ω·T = 2π) sabit kalıp kalmadığını kontrol et: 4ω·(T/4) = ω·T.