Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 276
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 276 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3aK ve M küresinin yüklerinin oranı (M dengede, K–M kuvveti 16 N)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
M hareketsiz: L'nin itmesi (3d) K'nin çekmesine (4d) eşit. qL = qM = q için q/9 = qK/16, buradan qK = 16q/9.
- M hareketsiz kaldığına göre M'ye etki eden kuvvetler dengededir.
- L (+q) M'yi 3d uzaklıktan sağa iter: kq·q/(3d)²; K (negatif) M'yi 4d uzaklıktan sola çeker: k|qK|q/(4d)².
- Eşitlik: q/9 = |qK|/16, buradan |qK| = 16q/9.
- Oran |qK|/qM = 16/9; K negatif olduğundan qK/qM = −16/9.
- KM uzaklığını d almak — aradaki iki uzaklık toplanır ve KM = 4d olur.
- İşaretli oranı pozitif yazmak — K negatif, M pozitif olduğundan yüklerin oranı negatiftir.
Kendini kontrol et: Bulduğun yük büyüklüğünü kullanınca M’ye etki eden iki kuvvet eşit ve zıt yönlü oluyor mu?
3bK ve M'nin L'ye uyguladığı kuvvetlerin yönlerini serbest cisim diyagramında gösterme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
K negatif, L pozitif olduğundan K, L'yi çeker (sol). M ve L aynı cins pozitif olduğundan M, L'yi iter (yine sol). Diyagramda L'den sola iki ok çizilir.
- L’yi merkeze alarak K’nin solda, M’nin sağda bulunduğunu belirle.
- Zıt yüklü K’nin L’yi sola çektiğini gösteren bir ok çiz.
- Aynı yüklü M’nin L’yi sola ittiğini gösteren ikinci oku çiz.
- Okları kuvveti uygulayan kürelerin adlarıyla etiketle.
- M’nin kuvvetini sağa çizmek — pozitif M, pozitif L’yi kendinden uzağa, sola iter.
Kendini kontrol et: L’den çıkan her iki kuvvet oku da sola yöneliyor mu?
3cL küresine uygulanan bileşke elektriksel kuvvetin N cinsinden büyüklüğü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
F_KM = k(16q/9)q/16d² = kq²/9d² = 16 N, buradan kq²/d² = 144 N. F_KL = (16/9)·144 = 256 N; F_ML = 144/9 = 16 N. Aynı yönlü: 256 + 16 = 272 N.
- (a)'dan: qL = qM = q, |qK| = 16q/9; KM arası 4d, KL arası d, LM arası 3d.
- F_KM = k(16q/9)q/(4d)² = kq²/9d² = 16 N, buradan kq²/d² = 144 N.
- K, L'yi çeker (sola): F_KL = k(16q/9)q/d² = (16/9)·144 = 256 N.
- M, L'yi iter (sola): F_ML = kq²/(3d)² = 144/9 = 16 N.
- İki kuvvet aynı yönlü: bileşke 256 + 16 = 272 N, K'ya doğru (sola).
- 256 N’den 16 N’yi çıkarmak — iki kuvvet de sola yöneldiğinden büyüklükleri toplanır.
- K’nin L’ye kuvvetini 16 N almak — verilen 16 N, daha uzaktaki M’ye uygulanan kuvvettir.
Kendini kontrol et: Kuvvetlerin ikisini de sola çizip büyüklüklerini topladığında 272 N buluyor musun?
3çK (−), L (+), M (+) yükleri için elektriksel alan çizgilerini çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Pozitif L ve M'den radyal olarak dışa çizgiler çıkar, negatif K'ya çizgiler girer. L'den çıkan çizgilerin bir kısmı K'ya ulaşır. L–M arasında çizgiler ayrılır, kesişmez.
- L ve M pozitif olduğundan alan oklarını bu kürelerden dışarı yönelt.
- K negatif olduğundan alan oklarını K’ye doğru yönelt.
- Pozitiflerden çıkan bazı çizgileri K’ye ulaşacak biçimde çiz.
- L ile M arasındaki çizgileri birbirinden uzaklaşacak ve kesişmeyecek biçimde göster.
- Çizgileri K’den çıkarmak — negatif yüklere alan çizgileri girer.
- İki alan çizgisini kesiştirmek — bir noktadaki elektriksel alanın tek yönü vardır.
Kendini kontrol et: Oklar pozitiflerden çıkıyor, negatife giriyor ve çizgiler birbirini kesmeden ilerliyor mu?
4aYüz metreden düşen suyla dönen türbinlerdeki enerji dönüşümü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yüksekten düşen suyun çekim potansiyel enerjisi hız kazanınca kinetik enerjiye dönüşür; su türbini döndürür, bağlı jeneratör bu mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirir.
- Yüksekteki suyun çekim potansiyel enerjisine sahip olduğunu belirle.
- Düşen suyun potansiyel enerjisinin kinetik enerjiye dönüşmesini açıkla.
- Suyun türbini döndürerek mekanik enerji aktardığını belirt.
- Jeneratörün dönme enerjisini elektrik enerjisine dönüştürdüğünü yaz.
- Türbinin doğrudan elektrik ürettiğini söylemek — türbin mekanik dönme sağlar, elektrik dönüşümünü jeneratör gerçekleştirir.
Kendini kontrol et: Enerji zincirimde suyun yüksekliği, hareketi, türbinin dönmesi ve elektrik üretimi doğru sırada mı?
4bSantrallerde üretilen enerjiyi artırmak için yapılabilecekler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Güç suyun debisi ve düşü yüksekliğiyle artar. Daha fazla ya da verimli türbin-jeneratör ve güçlü manyetik alan, indüklenen emk'yi artırarak enerji üretimini yükseltir.
- Suyun sağladığı enerjiyi E = mgh bağıntısıyla ilişkilendir.
- Daha fazla suyun daha yüksekten düşürülmesinin kullanılabilir enerjiyi artırdığını belirt.
- Su kaynağı yeterliyse türbin ve jeneratör kapasitesinin artırılabileceğini açıkla.
- Jeneratörün manyetik alanı ve sarım sayısının uygun tasarımla artırılabileceğini belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Türbin ve jeneratörlerdeki enerji kayıpları azaltılabilir. (Aynı su kaynağından elde edilen elektrik enerjisini artırmak için geçerlidir.) · Su debisi artırılabilir. (Yeterli su kaynağı ve uygun türbin kapasitesi bulunduğunda geçerlidir.)
- Yalnız mıknatısı güçlendirerek sınırsız enerji üretileceğini düşünmek — elektrik üretimi suyun sağladığı mekanik enerjiyle sınırlıdır.
Kendini kontrol et: Önerim suyun sağladığı enerjiyi, üretim kapasitesini veya dönüşüm verimini artırıyor mu?
4cEnerjinin taşınmasında verimi artırmak için yapılacaklar ve kullanılacak devre elemanı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kayıp, iletim hattındaki akımın karesiyle orantılıdır. Yükseltici transformatör gerilimi artırıp akımı azaltarak ısı kaybını en aza indirir ve verimi artırır.
- İletim hattındaki ısı kaybını P_kayıp = I²R bağıntısıyla yaz.
- Aynı güçte gerilim yükselince akımın P = VI gereği azaldığını belirle.
- Akım azalınca hattaki ısı kaybının azaldığını açıkla.
- Santral çıkışında gerilimi yükseltmek için yükseltici transformatör kullanılacağını belirt.
- İletim akımını artırmayı önermek — akım arttıkça I²R kaybı artar.
- Santral çıkışında düşürücü transformatör seçmek — iletimde kaybı azaltmak için gerilim yükseltilir.
Kendini kontrol et: Aynı güçte gerilimi artırdığımda akım ve I²R kaybı azalıyor mu?