Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 398 Cevapları

K için 1/v=1/40-1/60 ise v=120 cm (sağda, gerçek). L için 1/v=1/40-1/120 ise v=60 cm (solda, gerçek). Görüntüler zıt taraflarda olduğundan toplam 180 cm.

1. Verilenler: f = 40 cm; K merceğin solunda 60 cm, L sağında 120 cm uzakta. İstenen: görüntüler arası uzaklık.
2. K için mercek denklemi: 1/v = 1/f − 1/u = 1/40 − 1/60 = 1/120, yani v = 120 cm.
3. K'nin görüntüsü gerçektir ve merceğin karşı tarafında, yani sağda 120 cm uzaktadır.
4. L için: 1/v = 1/40 − 1/120 = 2/120 = 1/60, yani v = 60 cm; görüntü merceğin solunda oluşur.
5. Görüntüler merceğin zıt taraflarında olduğundan uzaklıklar toplanır: 120 + 60 = 180 cm.

Kendini kontrol et: Sağdaki 120 cm ile soldaki 60 cm arasında toplam kaç santimetre vardır?

Balığın gerçek yeri A ile B arasındadır. Sudan havaya geçen ışık normalden uzaklaşarak kırılır; Onur kırılan ışığın uzantısını gördüğü için balığı olduğundan daha yukarıda, A konumunda görür.

1. Görselde balığın gerçek yerinin A ile B noktaları arasında olduğunu belirle.
2. Balıktan gelen ışık sudan havaya geçerken normalden uzaklaşarak kırılır.
3. Göz, kırılan ışını geriye doğru düz bir çizgi gibi uzatır; balığın görüntüsü bu uzantının üzerinde oluşur.
4. Bu uzantı balığın gerçek yerinden daha yukarıdan geçer; bu yüzden balık olduğundan sığda görünür.
5. Gerçek konumun üstünde kalan nokta A olduğundan Onur balığı A konumunda görür.

Kendini kontrol et: Havuz dibine yukarıdan bakınca su olduğundan sığ mı, derin mi görünür; seçtiğin nokta buna uyuyor mu?

Onur'dan havaya ait ışık suya girerken normale yaklaşarak kırılır; balık Onur'u gerçek konumundan (C) daha yukarıda, D konumunda görür.

1. Onur’dan gelen ışığın havadan suya girerken normale yaklaşarak kırıldığını belirle.
2. Balığa ulaşan ışının geriye uzantısını düşün; Onur’un görünür konumunu gerçek konumundan daha yukarıda bul.
3. Daha yukarıda bulunan D noktasını seç.

Kendini kontrol et: Su içindeki gözlemci, havadaki cismi yüzeyden daha uzakta mı görür?

Sınır açısı 42° olduğundan hipotenüse 45° ile gelen ışınlar tam yansır; yüzeye dik gelen ışınlar yön değiştirmez. K hipotenüse havadan geldiği için kırılır.

1. K ışınını A’nın eğik yüzeyinde normale yaklaştırarak kır; sağ yüzeyden havaya çıkarken normalden uzaklaştır.
2. L ışınını B’ye dik sok; eğik yüzeydeki 45° geliş açısını 42° sınır açısıyla karşılaştır.
3. L’yi B’de tam yansıtıp yukarı yönlendir; üst yüzeyden dik çıkarıp A’nın alt yüzeyine dik sok.
4. L’yi A’nın eğik yüzeyinde tam yansıtarak sağa yönlendir ve sağ yüzeyden dik çıkar.
5. M ışınını C’ye dik sok; eğik yüzeyde tam yansıtıp aşağı yönlendir ve alt yüzeyden dik çıkar.

Kendini kontrol et: L iki kez, M bir kez tam yansıma yapıyor mu?

K, A'dan kırılarak çıkar. L, B'de yansıyıp A'ya geçer ve A'dan çıkar. M, C'de yansıyıp C'den aşağı çıkar.

1. Verilen: Sınır açısı 42°. Prizmaların eğik yüzeyine dik yüzeyden giren ışın 45° ile gelir; 45° > 42° olduğundan tam yansıma olur.
2. K ışını A'nın eğik yüzeyine havadan gelip kırılarak girer, sağ dik yüzeye küçük açıyla ulaşır ve A'dan kırılarak çıkar.
3. L ışını B'ye dik girer, B'nin eğik yüzeyinde tam yansıyıp yukarı döner, B'den dik çıkıp A'ya dik girer.
4. L, A'nın eğik yüzeyinde yine tam yansıyıp sağa döner ve A'nın sağ yüzeyinden dik çıkar.
5. M ışını C'ye sağdan dik girer, C'nin eğik yüzeyinde tam yansıyıp aşağı döner ve C'nin alt yüzeyinden dik çıkar.

Kendini kontrol et: Her ışın için sisteme ilk girdiği değil, sistemi son terk ettiği prizmayı mı yazdın?