Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 93
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 93 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
36-aParaşütsüz serbest düşen A ve B paketlerinden hangisinin limit hızı daha büyüktür, açıklayın.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Limit hızda mg = hava direnci olur ve v, (m/A) oranının kareköküyle orantılıdır. A için m/A = 28,6/0,02 = 1430; B için 0,12/0,1 = 1,2. Oran büyük olan A'nın hızı büyüktür.
- Limit hızda ağırlık hava direncine eşit olur; limit hız kök(m/A) ile orantılıdır.
- A paketi için m/A = 28,6 / 0,02 = 1430.
- B paketi için m/A = 0,12 / 0,1 = 1,2.
- Oran: kök(1430 / 1,2) ≈ 34; A paketinin limit hızı yaklaşık 34 kat daha büyüktür.
- Tablodaki 'Büyük boyutlu' ifadesine bakıp A paketinin kesit alanını daha büyük sanmak — tabloda A'nın kesit alanı 0,02 m² olarak B'den küçüktür.
- Oranı hesaplarken karekök almayı unutup hızı 1192 kat bulmak — direnç hızın karesiyle orantılı olduğundan limit hız kök(m/A) ile orantılıdır.
Kendini kontrol et: A paketinin kütlesi B'den büyük ve kesit alanı B'den küçük olduğu için limit hızının kesinlikle daha büyük çıkacağını kontrol ettim mi?
36-bArıza durumunda aynı paraşütle A paketi için güvenlik protokolü karşılanır mı, nedenleriyle açıklayın.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Paraşüt alanı 0,8 m² alınır. B: m = 0,12+0,2 = 0,32 kg, m/A = 0,4. A: m = 28,6+0,2 = 28,8 kg, m/A = 36. Hız oranı kök(36/0,4) = kök(90) ≈ 9,5 > 5.
- Limit hızda ağırlık hava direncine eşittir; bu yüzden limit hız, m/A oranının kareköküyle orantılıdır.
- Paraşütle kesit alanı 0,8 m² alınır. B: m = 0,12 + 0,2 = 0,32 kg, m/A = 0,4.
- A: m = 28,6 + 0,2 = 28,8 kg, m/A = 28,8 / 0,8 = 36.
- Hız oranı: kök(36 / 0,4) = kök(90) ≈ 9,5.
- 9,5 > 5 olduğundan A paketi için güvenlik protokolü karşılanmaz.
- Toplam kütleye 0,2 kg paraşüt kütlesini eklemeyi unutmak — özellikle 0,12 kg kütleli B paketinde paraşüt kütlesi sonucu belirgin biçimde değiştirir.
- Paraşüt açıldığı hâlde paketlerin kendi kesit alanlarını (0,02 m² ve 0,1 m²) kullanmak — paraşüt açıldığında etkin kesit alanı 0,8 m² olur.
- Hız oranını m/A oranlarının karekökünü almadan 36 / 0,4 = 90 bulmak — limit hız m/A ile değil kök(m/A) ile doğru orantılıdır.
Kendini kontrol et: kök(90) değerinin 5'in karesi olan 25'in karekökünden büyük olduğunu görerek protokol sınırının aşıldığını doğruladım mı?
36-cSistemdeki sorunları belirleyip mühendislik açısından uygulanabilir ve yenilikçi çözüm önerileri sunma.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Limit hız m/A ile arttığından ağır paketlerde paraşüt alanı büyütülmeli, kütleyi ölçen sensör uygun paraşütü seçmeli, yedek paraşüt ve hız sensörü eklenmelidir.
- Sorunu belirleyin: Farklı kütleli paketlerde tek boy (0,8 m²) paraşüt kullanılması, ağır A paketinin güvenli sınırın üzerinde hızla çarpmasına yol açar.
- v = kök(m·g / k·A) bağıntısına göre hız oranını en çok 5'e indirmek için ağır pakette kesit alanının büyütülmesi gerektiğini saptayın.
- A paketi için kesit alanı en az 2,88 m² olan daha geniş bir paraşüt veya çoklu/kademeli paraşüt sistemi önerin.
- Paket kütlesini ölçüp uygun paraşütü seçen sensör, irtifa algılayıcı veya yere temasta darbe emici hava yastığı gibi yenilikçi çözümler ekleyin.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sorun: Tek boyutlu paraşüt ağır pakette yetersiz kalmaktadır. Çözüm: İnişin son aşamasında ters itki motorları veya şişen hava yastığı devreye sokulmalıdır. (Standart paraşütün ağır pakette yetersiz kaldığını saptayıp hızı veya çarpma etkisini azaltan uygulanabilir mühendislik çözümleri geçerlidir.) · Sorun: Kütle farkı dikkate alınmamıştır. Çözüm: Kütleyi otomatik tartan İHA modülü, ağır paketlerde 3 m² üstü geniş veya çoklu paraşüt açmalıdır. (Kesit alanını paket kütlesine göre artıran sensörlü veya çoklu paraşüt tasarımları geçerlidir.)
- Yalnızca paraşütü daha yüksekten açmanın limit hızı düşüreceğini sanmak — erken açmak sadece mevcut limit hıza daha erken ulaşılmasını sağlar, limit hızı küçültmez.
- Fiziksel etkiyi açıklamadan soyut öneriler yazmak — çözüm önerileri kesit alanını artırma veya çarpma enerjisini sönümleme ilkesine dayanmalıdır.
Kendini kontrol et: Önerdiğim mühendislik çözümü ağır paketin yere çarpma hızını düşürüyor ve sahada uygulanabilir nitelik taşıyor mu?