Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 104
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 104 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
22aMetanın yanma tepkimesi denklemini yazma
Çözüm Yolu
Grafikteki tepken ve ürünlere göre denklem denkleştirilmiş hâliyle yazılır.
- Grafikte tepkenleri CH₄ ve O₂, ürünleri CO₂ ve H₂O olarak belirle.
- Karbon için CO₂ katsayısını 1, dört hidrojen için H₂O katsayısını 2 yaz.
- Ürünlerdeki dört oksijen atomunu sağlamak için O₂ katsayısını 2 yap.
- O₂ katsayısını 1 bırakmak — iki su ve bir karbondioksitte toplam dört oksijen atomu bulunur.
Kendini kontrol et: Denklemin iki yanında karbon, hidrojen ve oksijen atomlarının sayıları eşit mi?
22bKırılan ve oluşan bağların toplam enerjilerini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Grafikte bağ oluşumunda açığa çıkan enerji, bağ kırılması için gereken enerjiden fazladır.
- Tepkenlerden üst enerji düzeyine çıkan oku bağ kırılması için alınan enerji olarak oku.
- Üst düzeyden ürünlere inen okun daha uzun olduğunu gör; bağ oluşumunda açığa çıkan enerji daha büyüktür.
- Bağ kırılmasının enerji verdiğini düşünmek — bağ kırmak enerji gerektirir, bağ oluşturmak enerji açığa çıkarır.
Kendini kontrol et: Hangi okun uzunluğu daha büyük: bağ kırılması mı, bağ oluşması mı?
22cTepken ve ürünlerin enerjilerini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Grafikte tepkenler daha üst, ürünler daha alt enerji seviyesindedir.
- Grafikte tepkime başlangıcındaki tepkenlerin enerji düzeyini belirle.
- Ürünlerin daha aşağıda bulunduğunu görerek tepkenlerin enerjisinin daha yüksek olduğunu söyle.
- Grafiğin tepesini ürün enerjisi sanmak — ürünler sağdaki son enerji düzeyindedir.
Kendini kontrol et: Tepkenlerden ürünlere geçerken potansiyel enerji artıyor mu, azalıyor mu?
22çTepken ve ürünlerin kararlılıklarını karşılaştırma
Çözüm Yolu
Enerjisi düşük olan madde daha kararlıdır; ürünlerin enerjisi daha düşüktür.
- Ürünlerin potansiyel enerjisinin tepkenlerden düşük olduğunu grafikten belirle.
- Düşük enerji düzeyini daha yüksek kararlılıkla ilişkilendir; ürünler daha kararlıdır.
- Enerjisi yüksek olanı daha kararlı saymak — karşılaştırmada düşük enerji daha yüksek kararlılığa karşılık gelir.
Kendini kontrol et: Daha kararlı dediğin maddeler grafikte daha aşağıda mı?
22dEndotermik/ekzotermik olma nedenini b ve c ile ilişkilendirme
Çözüm Yolu
Oluşan bağların enerjisi kırılanlardan büyük ve ürünlerin enerjisi tepkenlerden düşük olduğundan enerji açığa çıkar; ΔH<0 olur.
- Bağ oluşumunda açığa çıkan enerjinin bağ kırılmasında alınandan fazla olduğunu belirle.
- Ürünlerin tepkenlerden düşük enerjide olduğunu gör; enerji farkı çevreye verilir.
- ΔH = Hürünler − Htepkenler < 0 olduğundan tepkimeyi ekzotermik olarak sınıflandır.
- Bağ kırılması enerji aldığı için tepkimeyi endotermik saymak — toplam enerji değişiminde bağ oluşumu da hesaba katılır.
Kendini kontrol et: Hem bağ enerjisi farkı hem enerji düzeyleri çevreye enerji verildiğini gösteriyor mu?
23Propanın standart oluşum entalpisini hesaplama
Çözüm Yolu
ΔH = ΣΔHf(ürün) - ΣΔHf(tepken). Ürünler: 3(-393,5)+4(-241,8) = -2147,7. -2043,9 = -2147,7 - ΔHf(C₃H₈) (O₂ için 0) → ΔHf(C₃H₈) = -103,8.
- Verilenler: ΔH(yanma) = -2043,9 kJ, ΔHf(CO₂) = -393,5, ΔHf(H₂O) = -241,8 kJ/mol; istenen ΔHf(C₃H₈).
- ΔH = ΣΔHf(ürünler) - ΣΔHf(tepkenler); O₂ element olduğundan ΔHf(O₂) = 0.
- Ürünler: 3·(-393,5) + 4·(-241,8) = -1180,5 - 967,2 = -2147,7 kJ.
- -2043,9 = -2147,7 - ΔHf(C₃H₈) eşitliğinden ΔHf(C₃H₈) = -2147,7 + 2043,9.
- ΔHf(C₃H₈) = -103,8 kJ/mol.
- Ürünlerin katsayılarını kullanmamak — oluşum entalpileri denklemdeki 3 ve 4 katsayılarıyla çarpılır.
Kendini kontrol et: −2147,7 − (−103,8) işlemi verilen −2043,9 kJ değerini veriyor mu?
24aO₂ ve O₃ moleküllerinin standart oluşum entalpileri
Çözüm Yolu
O₂ elementin kararlı hâli olduğundan 0. 3O₂→2O₃ için ΔH=+285,4 kJ ve O₂ sıfır olduğundan 2·ΔHf(O₃)=285,4, yani 142,7 kJ/mol.
- O₂, oksijenin standart koşullardaki kararlı element hâli olduğundan ΔHf(O₂) = 0 kJ/mol.
- 3O₂ → 2O₃ için ΔH = 2·ΔHf(O₃) - 3·ΔHf(O₂) = 2·ΔHf(O₃) - 0.
- 2·ΔHf(O₃) = +285,4 kJ olduğundan ΔHf(O₃) = 285,4 / 2 = +142,7 kJ/mol.
- O₃ element olduğu için entalpisini sıfır almak — sıfır değeri elementin standart koşullardaki kararlı hâline aittir.
Kendini kontrol et: İki mol O₃ için bulduğun oluşum entalpisi toplamı +285,4 kJ ediyor mu?
24bO₂ ve O₃ moleküllerinin kararlılıklarını karşılaştırma
Çözüm Yolu
O₂'nin oluşum entalpisi 0, O₃'ünki pozitiftir; enerjisi daha düşük olan O₂ daha kararlıdır.
- O₂ için standart oluşum entalpisini 0, O₃ için +142,7 kJ/mol olarak belirle.
- Aynı miktarda oksijen atomu için ozon oluşumunun enerji gerektirdiğini gör; O₂ daha kararlıdır.
- Ozonun koruyucu işlevini kararlılıkla karıştırmak — kimyasal kararlılık enerji düzeyleriyle değerlendirilir.
Kendini kontrol et: 3O₂ → 2O₃ dönüşümünde enerji alınması hangi biçimin daha düşük enerjili olduğunu gösterir?
24cKırılan ve oluşan bağlarda toplam enerji değişimini açıklama
Çözüm Yolu
ΔH=+285,4 kJ olduğundan bağ kırılması için harcanan enerji, bağ oluşumunda açığa çıkandan fazladır; net enerji soğurulur.
- Bağ enerjileriyle ΔH = kırılan bağların enerjisi − oluşan bağların enerjisi bağıntısını yaz.
- Verilen +285,4 kJ değerinden, bağ kırmak için harcanan enerjinin bağ oluşumunda açığa çıkandan 285,4 kJ fazla olduğunu bul.
- Pozitif ΔH değerini enerji salınımı saymak — pozitif fark tepkimenin net enerji aldığını gösterir.
Kendini kontrol et: Kırılan bağların enerjisinden oluşanların enerjisini çıkarınca pozitif 285,4 kJ kalıyor mu?