Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 105
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 105 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
25H₂ nin O₂ ile tepkimesinde H₂, O₂ harcanma hızları ile H₂O oluşum hızı arasındaki eşitliği yazma
Çözüm Yolu
Denklem H₂ + 1/2 O₂ → H₂O olduğundan katsayılarla orantılı: H₂ ve H₂O aynı hızda, O₂ yarı hızda harcanır.
- Denklem: H₂ + 1/2 O₂ → H₂O; hızlar katsayılarla orantılıdır.
- 1 mol H₂ harcanırken 1 mol H₂O oluşur, bu yüzden r_H2 = r_H2O.
- 1 mol H₂'ye karşılık 1/2 mol O₂ harcanır; O₂ yarı hızla harcanır, yani r_H2 = 2·r_O2.
- O₂ harcanma hızını H₂ hızının iki katı almak — O₂ katsayısı daha küçük olduğundan harcanma hızı yarısıdır.
Kendini kontrol et: O₂ harcanma hızı 1 birimse H₂ ve H₂O hızlarını ikişer birim buluyor musun?
26aI. durumdaki maddenin etkin çarpışma sonucu oluşup oluşmadığını açıklama
Çözüm Yolu
I. durumda moleküller henüz birbirine yaklaşmaktadır; potansiyel enerji aktivasyon enerjisi tepesinin altındadır, aktifleşmiş kompleks oluşmamıştır.
- I konumunda CO ve H₂O moleküllerinin ürünlere dönüşmediğini gör.
- Etkin çarpışmanın yeterli enerji ve uygun yönelim gerektirdiğini hatırla; I konumu aktifleşmiş kompleks olan II düzeyine ulaşmamıştır.
- Her çarpışmayı etkin saymak — ürün oluşabilmesi için hem enerji hem yönelim koşulları sağlanmalıdır.
Kendini kontrol et: I durumunu, enerji tepesindeki aktifleşmiş kompleks II durumundan ayırabiliyor musun?
26bI ve II durumlarındaki maddelerin ürün oluşturma ihtimallerini açıklama
Çözüm Yolu
I düşük enerjili girenlerdir ve yeterli enerjiye ulaşmadan ürün vermez. II enerji tepesindeki kararsız komplekstir; bağlar yeniden düzenlenirse ürün oluşur, aksi halde tekrar girenlere ayrılır.
- I durumunun enerji tepesinin altında kaldığını ve etkin çarpışma koşullarını sağlamadığını belirle.
- II durumunun enerji tepesindeki kararsız aktifleşmiş kompleks olduğunu gör.
- II kompleksinin ürünlere ilerleyebileceğini veya yeniden tepkenlere ayrılabileceğini belirt.
- Aktifleşmiş kompleksin kesinlikle ürün verdiğini düşünmek — kompleks yeniden tepkenlere de dönüşebilir.
Kendini kontrol et: Ürünlere geçebilen ama tepkenlere de dönebilen durumun hangisi olduğunu gösterebiliyor musun?
26cIII. durumdaki maddelere dönüşmek için gereken koşulları açıklama
Çözüm Yolu
Etkin çarpışma için yeterli kinetik enerji ve doğru geometri gerekir; böylece aktifleşmiş kompleks oluşur ve CO₂ ile H₂ ürünlerine geçilir.
- III durumunun CO₂ ve H₂ ürünlerine karşılık geldiğini belirle.
- Moleküllerin aktivasyon engelini aşacak yeterli kinetik enerjiye sahip olması gerektiğini belirt.
- Yeni bağları oluşturacak uygun doğrultuda çarpışma koşulunu ekle.
- Yeterli enerjiyi tek koşul saymak — yanlış yönelimli çarpışmalarda ürün oluşmayabilir.
Kendini kontrol et: Cevabında hem yeterli enerji hem uygun çarpışma doğrultusu var mı?
272,4 mol siklopropanın 2 L kapta 10 dakikada harcanması durumunda H₂O ortalama oluşum hızı
Çözüm Yolu
Siklopropan derişimi 2,4/2 = 1,2 M azalır; süre 600 s. Harcanma hızı 0,002 M/s. H₂O katsayısı 3 olduğundan oluşum hızı 3 × 0,002 = 0,006 M/s.
- Verilenler: 2 L kapta 2,4 mol C₃H₆, 10 dakikada harcanıyor; istenen H₂O'nun ortalama oluşum hızı (M/s).
- Derişim değişimi: 2,4 mol / 2 L = 1,2 M; süre: 10 dk = 600 s.
- C₃H₆ harcanma hızı: 1,2 M / 600 s = 0,002 M/s.
- Denklemde 1 C₃H₆'ya karşılık 3 H₂O oluşur: 3 × 0,002 = 0,006 M/s.
- 10 dakikayı 10 saniye gibi kullanmak — M/s birimi için süre 600 saniyeye çevrilmelidir.
- H₂O hızını siklopropan hızıyla eşitlemek — suyun katsayısı 3 olduğundan hızı üç katıdır.
Kendini kontrol et: 0,006 M/s × 600 s × 2 L işlemi 7,2 mol su veriyor mu?