Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 124
Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 124 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4CuSO₄·5H₂O ısıtma ve su damlatma gözlemlerinden tersinirliği yazma.
Çözüm Yolu
Her iki yönde de tepkime gerçekleşir ve başlangıç maddesi yeniden oluşur.
- Verilen: CuSO₄·5H₂O mavi, CuSO₄ beyaz renkli bir bileşiktir.
- Isıtılan deney tüpüne bakılır: mavi kristaller su kaybederek beyaz CuSO₄'e dönüşür (ileri yön).
- Beyaz CuSO₄ üzerine su damlatılınca madde yeniden maviye döner; CuSO₄·5H₂O tekrar oluşur (geri yön).
- Isıtılınca bakır sülfatın yok olduğunu düşünmek — su kaybıyla susuz bakır sülfat oluşur.
Kendini kontrol et: Beyaz katıya su eklenince başlangıçtaki hangi özellik geri geliyor?
5Piston hareketiyle CaCO₃ ayrışma tepkimesinde tersinirlik gözlemleri yazılacak.
Çözüm Yolu
Görsellerde II ve IV'te CO₂ molekülleri çoğalmış, III'te azalmıştır; katılar da buna uygun değişir.
- I durumundan II durumuna geçerken hacmin ve CO₂ tanecik sayısının arttığını belirle.
- II durumundan III durumuna geçerken sıkışmayla CO₂ sayısının azaldığını gör.
- III durumundan IV durumuna geçerken genişlemeyle CO₂ sayısının yeniden arttığını karşılaştır.
- CO₂ oluşması ve tüketilmesini CaCO₃ ayrışması ve yeniden oluşmasıyla ilişkilendir.
- Hacim artınca gaz tanecik sayısının değişmeyeceğini düşünmek — bu sistemde hacim değişimi tepkimenin yönünü etkiler.
Kendini kontrol et: II durumundan III durumuna geçerken CO₂ tüketilirse CaCO₃ miktarı nasıl değişir?
6İki yöne giden tepkimelerin gözlenebilir niteliklerini bilimsel açıdan yorumlama.
Çözüm Yolu
Gözlenen niteliklerdeki değişim ve geri dönüş, iki yönlü tepkime olduğunun bilimsel kanıtıdır.
- Örneklerde değişen koşulu ve gözlenen renk veya gaz miktarını eşleştir.
- Girenlerden ürün, ürünlerden yeniden giren oluşabilmesini iki yönlü tepkimeyle açıkla.
- Koşulların geri alınmasıyla gözlenebilir özelliklerin geri değişmesini tersinirlik göstergesi olarak yorumla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sıcaklık değişince NO₂ miktarı ve kahverengi renk değişir; sıcaklık geri alındığında değişim ters yönde gerçekleşir. (İki yönlü dönüşümle ilişkilendirilen bilimsel yorum olarak geçerlidir.)
- Dengede tepkimenin durduğunu sanmak — ileri ve geri tepkimeler birlikte sürer.
Kendini kontrol et: Renk veya gaz miktarının geri değişmesini taneciklerin dönüşümüyle açıklayabiliyor musun?
7Gözlem verilerine dayanarak tepkimelerin tersinir olabileceğini gerekçelendirme.
Çözüm Yolu
Başlangıç maddelerinin yeniden oluşması tersinirliğin temel kanıtıdır.
- Çay ve azot oksit örneklerinde rengin geri değişebildiğini belirle.
- Bakır sülfatta su kaybı ve su eklenmesiyle başlangıç maddesinin yeniden oluştuğunu açıkla.
- Kalsiyum karbonat örneğinde CO₂ oluşmasının ve tüketilmesinin iki yönlü gerçekleşmesini göster.
- Bu gözlemleri ürünlerin yeniden girenlere dönüşebilmesine dayalı tersinirlik gerekçesinde birleştir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Beyaz bakır sülfat su eklenince yeniden mavi hidratlı bileşiğe dönüşür; başlangıç maddesinin yeniden oluşması tersinirliği destekler. (Gözleme dayanan bir gerekçe örneği olarak geçerlidir.)
- Yalnız başlangıçtaki değişimi gerekçe göstermek — tersinirlik için geri yöndeki dönüşümün de kanıtlanması gerekir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her örnekte başlangıç durumuna dönüşü gösteren gözlemi söyleyebiliyor musun?