Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 123
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 123 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2.2 Etkinlik 1aSiyah çaya limon ve sodyum bikarbonat eklenince oluşan renk değişimlerinin açıklaması.
Çözüm Yolu
Çaydaki renk maddeleri pH'a duyarlıdır; asit ortamda renk açılır, ortam bazikleşince koyulaşır.
- Limon eklendiğinde çayın renginin açıldığını görselden belirle.
- Limonun asitliği artırmasının çayın pH duyarlı renk maddelerini etkilediğini açıkla.
- Sodyum bikarbonatın asitle tepkimeye girip ortamın pH değerini artırmasıyla rengin koyulaştığını ilişkilendir.
- Renk açılmasını yalnız seyrelmeyle açıklamak — burada belirleyici etken ortamın asitliğinin değişmesidir.
Kendini kontrol et: Limon ve bikarbonat çayın pH değerini aynı yönde mi değiştiriyor?
2.2 Etkinlik 1bÇaydaki renk değişiminin olayın tersinir olduğunu nasıl gösterdiği soruluyor.
Çözüm Yolu
Başlangıçtaki renge geri dönülebilmesi olayın iki yönlü olduğunu kanıtlar.
- Başlangıçtaki koyu çay rengini limon sonrası açık renkle karşılaştır.
- Bikarbonat eklenince rengin yeniden koyulaştığını belirle.
- Renk değişiminin geri dönebilmesini bu etkinlikte tersinirliğin gözlenebilir göstergesi olarak yorumla.
- Her renk değişimini tersinir saymak — tersinirlik için değişimin geri yönde de gerçekleşmesi gerekir.
Kendini kontrol et: Yalnız rengin açılmasını görseydin tersinirlik hakkında aynı sonuca ulaşabilir miydin?
2.2 Etkinlik 2Tersinir tepkimeyle ilgili gözlemlenebilecek nitelikler yazılacak.
Çözüm Yolu
Tersinir tepkimede koşul değişince gözlemlenen özellikler geri dönebilir.
- Tepkime boyunca izlenebilen renk, gaz miktarı, basınç ve pH gibi özellikleri belirle.
- Sıcaklık veya hacim gibi koşullar değiştirildiğinde bu özellikleri karşılaştır.
- Koşullar geri alındığında özelliklerin önceki duruma dönebilmesini tersinirlikle ilişkilendir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Gazların renklerinin koşul değişimiyle açılıp koyulaşması izlenebilir. (Tepkimede renkli bir gaz varsa geçerlidir.)
- Her tepkimede bütün belirtileri beklemek — izlenebilecek nitelikler tepkimedeki maddelere bağlıdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin niteliğin ileri ve geri değişimini nasıl gözlemleyebilirsin?
2.2 Etkinlik 3NO₂ ile N₂O₄ dengesinde sıcaklıkla renk değişimi gözlemleri yazılacak.
Çözüm Yolu
NO₂ kahverengi, N₂O₄ renksizdir. Isıtmada ileri-geri denge değişir, soğutmada tersine döner.
- Verilen: NO₂ kahverengi, N₂O₄ renksiz gazdır; aynı tepkime iki farklı sıcaklıkta gözlenmektedir.
- Yüksek sıcaklıktaki balona bakılır: renk koyu kahverengidir, yani NO₂ miktarı artmıştır.
- Düşük sıcaklıktaki balonda renk açıktır; NO₂ birleşerek renksiz N₂O₄ oluşturmuştur.
- Görseldeki iki yönlü oklar, sıcaklık değiştikçe rengin bir yöne ve geri yöne değişebildiğini gösterir.
- Koyulaşmayı N₂O₄ artışıyla açıklamak — kahverengi olan gaz NO₂, renksiz olan N₂O₄ gazıdır.
Kendini kontrol et: Soğutulan balon yeniden ısıtılırsa kahverengi rengin nasıl değişmesini beklersin?