Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 169
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 169 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2aPCl₅ dengesinde hacim artırılınca sistemin hangi yöne ilerleyeceğini gerekçeyle belirtme
Çözüm Yolu
Hacim artınca basınç düşer; sistem basıncı artırmak için gaz mol sayısı fazla olan tarafa kayar. Girenlerde 1, ürünlerde 2 mol gaz vardır.
- Hacim artışının gaz basıncını azalttığını belirle.
- PCl₅ tarafında 1, ürünler tarafında 2 mol gaz bulunduğunu say.
- Sistemin basınç azalmasını azaltmak için ürünlere doğru ilerlediğini belirt.
- Dengeyi az gaz olan tarafa kaydırmak — hacim artışında gaz sayısı fazla olan taraf desteklenir.
Kendini kontrol et: İleri yönde ilerlemek gaz taneciği sayısını artırıyor mu?
2bHacim artışında PCl₅, PCl₃ ve Cl₂ derişimlerinin zamanla değişimini grafikte gösterme
Çözüm Yolu
Hacim artışı derişimleri aniden azaltır, ardından denge ileri kayar: PCl₅ harcanır, ürünler oluşur, t2'de yeni denge kurulur.
- Verilen: PCl₅(g) ⇌ PCl₃(g) + Cl₂(g) dengesinde sabit sıcaklıkta t1 anında hacim artırılıyor.
- Hacim artınca t1 anında üç maddenin derişimi de aniden düşer; grafikte üç çizgi dikey olarak aşağı iner.
- Sistem, gaz mol sayısı fazla olan yöne kayar: tepken 1 mol, ürünler 2 mol olduğundan denge ileri yönde ilerler.
- t1–t2 arasında PCl₅ harcanır, PCl₃ ve Cl₂ oluşur: [PCl₅] azalan, [PCl₃] ve [Cl₂] artan eğriyle çizilir.
- t2'de yeni denge kurulur ve üç çizgi de yatay devam eder.
- Ürünleri başlangıç derişimlerinin üstüne çıkarmak — denge kayması hacim artışının etkisini ancak kısmen giderir.
Kendini kontrol et: Üç eğri de önce aniden düşüyor ve yeni dengede yataylaşıyor mu?
2c-PCl3Başlangıç dengesine göre PCl₃ derişiminin değişimini yazma
Çözüm Yolu
Hacim artışı ve ileri kayma birlikte olsa da kayma etkiyi kısmen giderir; yeni denge derişimi ilk dengeden düşüktür.
- Hacim artışıyla PCl₃ derişiminin ilk anda azaldığını belirle.
- İleri kaymanın bu azalmayı kısmen giderdiğini, yeni derişimin başlangıçtan düşük kaldığını belirt.
- İleri kaymayı artış diye yazmak — karşılaştırma ani düşüşle değil ilk dengeyle yapılır.
Kendini kontrol et: PCl₃ eğrisinin son noktası başlangıç seviyesinin altında mı?
2c-Cl2Başlangıç dengesine göre Cl₂ derişiminin değişimini yazma
Çözüm Yolu
PCl₃ ile aynı gerekçe: hacim büyüdüğü için yeni denge derişimi ilk dengeden düşüktür.
- Hacim artışının Cl₂ derişimini aniden düşürdüğünü belirle.
- İleri kaymayla Cl₂ oluşsa da ilk dengeye göre derişimin azaldığını yaz.
- Cl₂ oluştuğu için derişim artar demek — büyüyen hacmin etkisi tamamen giderilmez.
Kendini kontrol et: Yeni dengedeki Cl₂ derişimini değişim öncesindeki değerle karşılaştırdın mı?
2c-PCl5Başlangıç dengesine göre PCl₅ derişiminin değişimini yazma
Çözüm Yolu
Hem hacim artışı hem de denge ileri kaydığı için PCl₅ derişimi düşer.
- Hacim artınca PCl₅ derişiminin seyreldiğini belirle.
- İleri yöndeki tepkimede PCl₅ de harcandığından derişimin daha da azaldığını yaz.
- Denge kurulduğunda ilk derişime dönüldüğünü düşünmek — yeni denge farklı derişimlerle oluşur.
Kendini kontrol et: Hem seyrelme hem PCl₅ tüketimi derişimi aynı yönde değiştiriyor mu?
2çHacim değişikliğinin Kc üzerinde etkisi olup olmadığını açıklama
Çözüm Yolu
Kc yalnızca sıcaklığa bağlıdır; sıcaklık sabit tutulduğu için hacim değişimi Kc'yi değiştirmez.
- Soruda sıcaklığın sabit tutulduğunu belirle.
- Denge sabiti yalnız sıcaklıkla değiştiğinden Kc değerinin değişmediğini yaz.
- Derişimler değişince Kc de değişir demek — yeni denge aynı Kc değerini sağlar.
Kendini kontrol et: Kc değerini değiştirecek bir sıcaklık değişimi verilmiş mi?