Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 208
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 208 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
cTablodaki asitleri kuvvetli ve zayıf olarak sınıflandırma
Çözüm Yolu
HCl tek yönlü okla tamamen iyonlaşır; diğer ikisi denge okuyla kısmen iyonlaşır.
- Önceki sayfadaki tabloda HCl için tek yönlü iyonlaşma okunu belirle.
- CH₃COOH ve HCN denklemlerindeki denge oklarını belirle.
- Tam iyonlaşan HCl’yi kuvvetli, kısmen iyonlaşan diğer iki asidi zayıf olarak sınıflandır.
- Bütün asitleri kuvvetli saymak — denge oku kısmi iyonlaşmayı gösterir.
Kendini kontrol et: Hangi asidin denkleminde yalnız ileri yönlü ok var?
gİyonlaşma yüzdelerine göre hangi asitler için denge bağıntısı yazılabileceğini gerekçelendirme
Çözüm Yolu
Denge, hem girenlerin hem ürünlerin bulunmasını gerektirir. Zayıf asitlerde iyonlaşmamış molekül kalır; HCl'de geriye girenden kalmaz.
- HCl’nin %100, CH₃COOH ve HCN’nin daha düşük oranlarda iyonlaştığını belirle.
- Kısmi iyonlaşmada hem iyonlaşmamış asidin hem iyonların birlikte bulunduğunu fark et.
- Denge bağıntısını CH₃COOH ve HCN için yazılabilir olarak sınıflandır.
- HCl’yi zayıf asitler gibi kısmi iyonlaşma dengesiyle hesaplamak — verilen modelde HCl tamamen iyonlaşır.
Kendini kontrol et: Denge kuran çözeltilerde iyonlaşmamış asit molekülleri de bulunuyor mu?
çAsitlerin kuvvetli ya da zayıf olduğunu belirleme ölçütleri
Çözüm Yolu
Kuvvetli asitte [H₃O+] = asit derişimi, iyonlaşma %100'dür ve denklemde tek yönlü ok vardır; zayıfta [H₃O+] küçüktür ve denge oku kullanılır.
- Tablodaki iyonlaşma denklemlerinin ok türlerini karşılaştır.
- Bir proton veren bu asitlerde H₃O⁺ derişimini başlangıç asit derişimine oranla.
- Tam iyonlaşmayı kuvvetli, kısmi iyonlaşmayı zayıf asit ölçütü olarak kullan.
- Derişimleri farklı asitleri yalnız pH ile kuvvet bakımından sıralamak — iyonlaşma oranı karşılaştırılmalıdır.
Kendini kontrol et: Kullandığım ölçüt asidin miktarını mı, iyonlaşma oranını mı gösteriyor?
d-HClpH=1 olan HCl çözeltisinin H₃O+ derişimini hesaplama
Çözüm Yolu
[H₃O+] = 10^-pH = 10⁻¹.
- Tablodan: 0,1 M HCl çözeltisinin pH değeri 1. İstenen: [H₃O⁺].
- pH = –log[H₃O⁺] olduğundan [H₃O⁺] = 10^(–pH) = 10⁻¹ M.
- [H₃O⁺] = 0,1 M; HCl tamamen iyonlaştığı için asit derişimine eşittir.
- 10⁻¹ değerini 10 olarak yazmak — negatif üs sayının tersini belirtir.
Kendini kontrol et: −log(0,1) işlemi verilen pH olan 1’i sağlıyor mu?
d-CH3COOHpH=3 olan CH₃COOH çözeltisinin H₃O+ derişimini hesaplama
Çözüm Yolu
[H₃O+] = 10⁻³.
- Tablodan CH₃COOH çözeltisinin pH değeri 3 olarak okunur.
- pH = -log[H₃O+] olduğundan [H₃O+] = 10^-pH yazılır.
- [H₃O+] = 10⁻³ M = 0,001 M bulunur.
- H₃O⁺ derişimini 0,1 M almak — CH₃COOH kısmen iyonlaşır.
Kendini kontrol et: 0,001 M değerinin negatif logaritması 3 mü?
d-HCNpH=6 olan HCN çözeltisinin H₃O+ derişimini hesaplama
Çözüm Yolu
[H₃O+] = 10⁻⁶.
- Tablodan: 0,1 M HCN çözeltisinin pH değeri 6. İstenen: [H₃O⁺].
- pH = –log[H₃O⁺] olduğundan [H₃O⁺] = 10^(–pH) yazılır.
- [H₃O⁺] = 10⁻⁶ M bulunur.
- pH’ı doğrudan molar derişim saymak — derişim 10 üzeri negatif pH ile hesaplanır.
Kendini kontrol et: 10⁻⁶ M, başlangıç derişimi olan 0,1 M’den küçük mü?
e-HClHCl için asit derişimi ile H₃O+ derişimini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Denklemde 1 mol HCl 1 mol H₃O+ verir ve oran 1:1 gerçekleşmiştir; asit tamamen iyonlaşmıştır.
- HCl başlangıç derişimini tablodan 0,1 M olarak al.
- pH = 1 değerinden [H₃O⁺] = 10⁻¹ M = 0,1 M hesapla.
- Denklemdeki 1:1 oranı kullanarak iki derişimin eşit olduğunu belirle.
- Tam iyonlaşmaya rağmen iyon derişimini daha küçük almak — her HCl bir H₃O⁺ oluşturur.
Kendini kontrol et: HCl ve H₃O⁺ katsayıları eşit olduğunda tam iyonlaşma derişimleri nasıl ilişkilendirir?
e-CH3COOHCH₃COOH için asit derişimi ile H₃O+ derişimini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Asidin yalnızca küçük bir kısmı iyonlaşmıştır; denge oluşur.
- CH₃COOH başlangıç derişimini 0,1 M olarak oku.
- pH = 3 için [H₃O⁺] = 10⁻³ M = 0,001 M hesapla.
- 0,001 / 0,1 = 0,01 olduğundan iyon derişiminin başlangıç derişiminin yüzde biri olduğunu belirle.
- İyon derişimini başlangıç derişimine eşitlemek — zayıf asidin yalnız bir kısmı iyonlaşır.
Kendini kontrol et: 0,001 M değeri 0,1 M’nin kaçta biridir?
e-HCNHCN için asit derişimi ile H₃O+ derişimini karşılaştırma
Çözüm Yolu
HCN'nin çok az kısmı iyonlaşmıştır.
- HCN başlangıç derişimini 0,1 M olarak oku.
- pH = 6 için [H₃O⁺] = 10⁻⁶ M hesapla.
- 10⁻⁶ / 10⁻¹ = 10⁻⁵ oranından iyon derişiminin başlangıç derişiminden çok küçük olduğunu belirle.
- 10⁻⁶ değerini 10⁻¹’den büyük saymak — negatif üs küçüldükçe sayı küçülür.
Kendini kontrol et: HCN’nin H₃O⁺ derişimi başlangıç derişiminin yüz binde biri mi?
fDerişim ve H₃O+ derişimlerinden asitlerin iyonlaşma yüzdelerini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Yüzde = [H₃O+]/asit derişimi x 100.
- Tüm asitlerin derişimi 0,1 M; [H₃O⁺] değerleri: HCl 10⁻¹ M, CH₃COOH 10⁻³ M, HCN 10⁻⁶ M.
- İyonlaşma yüzdesi = ([H₃O⁺] / asit derişimi) · 100 bağıntısıyla hesaplanır.
- HCl: (0,1 / 0,1) · 100 = %100.
- CH₃COOH: (10⁻³ / 0,1) · 100 = %1; HCN: (10⁻⁶ / 0,1) · 100 = %0,001.
- Sıralama: HCl > CH₃COOH > HCN; kuvvetli asit tamamen, zayıf asitler kısmen iyonlaşır.
- İyonlaşma oranını yüzdeye çevirirken 100 ile çarpmamak — sonuç oran olarak kalır.
Kendini kontrol et: HCN için 10⁻⁵ oranı yüzdeye çevrilince %0,001 oluyor mu?