Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 218
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 218 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Eşit derişimli çözeltilerde iyonlaşma yüzdeleri farkından yararlanarak pH karşılaştırılabilir
Çözüm Yolu
Kuvvetli asit ve bazlar tamamen iyonlaşır, iyonlaşma yüzdeleri farklı olmaz; karşılaştırma zayıf asit ve bazlarda yapılır.
10Asit derişimi H₃O+ derişimine eşittir
Çözüm Yolu
Tam iyonlaşan tek bağlı asitte H₃O+ derişimi asit derişimine eşittir.
- İfade: Asit derişimi H₃O+ derişimine eşittir.
- Monofonksiyonel asit tamamen iyonlaşırsa her mol asit bir mol H₃O+ verir.
- Tamamen iyonlaşan asit kuvvetli asittir; zayıf asitte H₃O+ daha azdır.
- Monofonksiyonel koşulunu unutmak — iyon derişimi için denklemdeki mol oranı dikkate alınmalıdır.
Kendini kontrol et: 0,1 M HCl örneğinde H₃O+ derişimi de 0,1 M miydi?
11Baz derişimi OH- derişimine eşittir
Çözüm Yolu
Tam iyonlaşan tek hidroksitli bazda OH- derişimi baz derişimine eşittir.
- İfade: Baz derişimi OH- derişimine eşittir.
- Monofonksiyonel baz tamamen iyonlaşırsa her mol baz bir mol OH- verir.
- Tamamen iyonlaşan baz kuvvetli bazdır; zayıf bazda OH- daha azdır.
- Eşitliği her kuvvetli baza uygulamak — burada tek OH- veren bazlar ele alınmıştır.
Kendini kontrol et: NaOH denklemindeki baz ile OH- mol oranı 1:1 mi?
12pH için iyonlaşma tepkime denklemi bilinmelidir
Çözüm Yolu
Her durumda hangi iyonun oluştuğunu ve mol oranlarını bilmek için iyonlaşma denklemi gerekir.
- İfade: pH hesaplamak için iyonlaşma tepkimesi denklemi bilinmelidir.
- Denklem, oluşan iyonun (H₃O+ ya da OH-) türünü ve mol oranını gösterir.
- Bu bilgi kuvvetli veya zayıf, asit veya baz fark etmeksizin her hesapta gerekir.
- Yalnız zayıf türlerde denklem gerektiğini düşünmek — kuvvetli türlerde de iyon türü ve mol oranı gerekir.
Kendini kontrol et: Tablodaki dört sütunun tamamını işaretledin mi?
13pH için iyonlaşma denge bağıntısından yararlanılabilir
Çözüm Yolu
Kısmi iyonlaşmada denge sabiti bağıntısı kullanılır.
- İfade: pH hesabında iyonlaşma denge bağıntısı (Ka veya Kb ifadesi) kullanılabilir.
- Denge bağıntısı yalnız kısmen iyonlaşıp dengeye ulaşan maddeler için gereklidir.
- Kuvvetli asit ve bazlar tamamen iyonlaştığından denge bağıntısına gerek yoktur.
- NaOH hesabında zayıf baz yaklaşımı kullanmak — kuvvetli bazın OH- miktarı tam iyonlaşmadan bulunur.
Kendini kontrol et: Seçtiğin iki türün hesaplarında Ka veya Kb kullanılıyor mu?
14Asit derişimi H₃O+ derişiminden fazladır
Çözüm Yolu
Zayıf asidin yalnızca bir kısmı iyonlaştığından derişimi H₃O+ derişiminden büyüktür.
- İfade: Asit derişimi H₃O+ derişiminden büyüktür.
- Bu durum asidin bir kısmının iyonlaşmadan kaldığını gösterir.
- Kısmen iyonlaşan asit zayıf asittir; kuvvetli asitte iki derişim eşittir.
- Zayıf asidin tamamını H₃O+ oluşturmuş saymak — çözeltide iyonlaşmamış asit de bulunur.
Kendini kontrol et: 0,1 M CH₃COOH için bulduğun 10⁻³ M H₃O+ başlangıç derişiminden küçük mü?
15Baz derişimi OH- derişiminden fazladır
Çözüm Yolu
Zayıf bazın yalnızca bir kısmı iyonlaştığından derişimi OH- derişiminden büyüktür.
- İfade: Baz derişimi OH- derişiminden büyüktür.
- Bu durum bazın bir kısmının iyonlaşmadan kaldığını gösterir.
- Kısmen iyonlaşan baz zayıf bazdır; kuvvetli bazda iki derişim eşittir.
- Zayıf baz için OH- derişimini başlangıç baz derişimine eşitlemek — yalnız bir kısmı tepkime verir.
Kendini kontrol et: Zayıf baz örneğinde bulunan OH- derişimi başlangıç derişiminden küçük mü?
16Aynı koşullarda eşit derişimli çözeltilerde pH değeri en büyüktür
Çözüm Yolu
Eşit derişimde en çok OH- veren kuvvetli bazın pH değeri en yüksektir.
- İfade: Eşit derişimli çözeltiler arasında pH değeri en büyük olan hangisidir?
- Bazlar pH'yi 7'nin üstüne çıkarır; asitler 7'nin altına düşürür.
- Eşit derişimde en çok OH- iyonunu tamamen iyonlaşan kuvvetli baz verir.
- En kuvvetli asidin pH’ını en büyük sanmak — asit kuvveti arttıkça eşit derişimde pH küçülür.
Kendini kontrol et: Eşit derişimli NaOH ve zayıf baz karşılaştırmasında NaOH daha yüksek pH veriyor mu?
17OH- derişiminden yararlanılarak pH hesaplanabilir
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
2İyonlaşma yüzdesi arttıkça pH azalır
Çözüm Yolu
Asitlerde iyonlaşma arttıkça H₃O+ derişimi artar, pH düşer.
- İfade: Eşit derişimde iyonlaşma yüzdesi arttıkça pH azalır.
- Asitlerde iyonlaşma arttıkça [H₃O+] artar, çözelti daha asidik olur ve pH düşer.
- Bazlarda bunun tersi olduğundan bazlar dışarıda kalır.
- İyonlaşma artışının her zaman pH’ı artırdığını sanmak — asitlerde H₃O+ artışı pH’ı düşürür.
Kendini kontrol et: −log[H₃O+] bağıntısı iyonlaşma artınca pH’ın azalmasını açıklıyor mu?
3İyonlaşma yüzdesi arttıkça pH artar
Çözüm Yolu
Bazlarda iyonlaşma arttıkça OH- derişimi artar, pH yükselir.
- İfade: Eşit derişimde iyonlaşma yüzdesi arttıkça pH artar.
- Bazlarda iyonlaşma arttıkça [OH-] artar, çözelti daha bazik olur ve pH yükselir.
- Asitlerde ise iyonlaşma arttıkça pH düşer, bu yüzden asitler dışarıda kalır.
- OH- artınca pH’ın düştüğünü söylemek — OH- arttığında pOH düşer, pH yükselir.
Kendini kontrol et: OH- derişimi on kat artarsa pH bir birim artıyor mu?
4Suda %100 iyonlaştığı kabul edilir
Çözüm Yolu
Kuvvetli asit ve bazlar suda tamamen iyonlaşır.
- İfade: Madde suda %100 iyonlaşır kabul edilir.
- Tamamen iyonlaşma, kuvvetli elektrolitlerin tanımıdır.
- Kuvvetli asitler ve kuvvetli bazlar suda tamamen iyonlaşır.
- Zayıf asitleri de işaretlemek — zayıf asitler yalnız kısmen iyonlaşır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin iki sütunda da kuvvetli ifadesi var mı?
5Suda kısmen iyonlaşır
Çözüm Yolu
Zayıf asit ve bazlar kısmen iyonlaşır.
- İfade: Madde suda kısmen iyonlaşır.
- Kısmi iyonlaşma zayıf elektrolitlerin özelliğidir.
- Zayıf asitler ve zayıf bazlar suda kısmen iyonlaşıp dengeye ulaşır.
- Kısmi iyonlaşmayı seyreltik çözeltiyle eş anlamlı görmek — kuvvet ve derişim farklı kavramlardır.
Kendini kontrol et: Hem zayıf asit hem zayıf baz sütununu işaretledin mi?
6H₃O+ derişimi OH- derişiminden fazladır
Çözüm Yolu
Asidik çözeltilerde H₃O+ derişimi OH- derişiminden büyüktür.
- İfade: H₃O+ derişimi OH- derişiminden fazladır.
- Bu durum asidik çözeltinin özelliğidir (pH < 7).
- Kuvvetli ve zayıf asitlerin her ikisi de suya H₃O+ vererek çözeltiyi asidik yapar.
- Zayıf asitte OH- fazladır demek — zayıf asit çözeltisi de asidiktir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin sütunlar, 25 °C’ta pH’ı 7’den küçük çözeltileri mi gösteriyor?
7OH- derişimi H₃O+ derişiminden fazladır
Çözüm Yolu
Bazik çözeltilerde OH- derişimi H₃O+ derişiminden büyüktür.
- İfade: Çözeltide OH- derişimi H₃O+ derişiminden fazladır.
- Bu durum bazik çözeltinin özelliğidir (pH > 7).
- Hem kuvvetli hem zayıf baz suya OH- vererek çözeltiyi bazik yapar.
- Zayıf bazın nötr olduğunu düşünmek — zayıf bazda da OH- derişimi H₃O+ derişiminden büyüktür.
Kendini kontrol et: Hem kuvvetli hem zayıf baz sütununu işaretledin mi?
8pH hesabında asitlik sabiti Ka kullanılabilir
Çözüm Yolu
Ka, zayıf asitlerin denge bağıntısında kullanılır.
- İfade: pH hesabında asitlik sabiti Ka kullanılabilir.
- Ka, asidin iyonlaşma dengesinin sabitidir; yalnız dengeye ulaşan asitler için tanımlanır.
- Kısmen iyonlaşıp dengeye ulaşan asit zayıf asittir.
- Ka yerine Kb kullanmak — Ka asidin, Kb bazın iyonlaşma dengesine aittir.
Kendini kontrol et: CH₃COOH için yaptığın hesapta hangi denge sabitini kullandın?
9pH hesabında bazlık sabiti Kb kullanılabilir
Çözüm Yolu
Kb, zayıf bazların denge bağıntısında kullanılır.
- İfade: pH hesabında bazlık sabiti Kb kullanılabilir.
- Kb, bazın iyonlaşma dengesinin sabitidir; yalnız dengeye ulaşan bazlar için tanımlanır.
- Kısmen iyonlaşıp dengeye ulaşan baz zayıf bazdır.
- Kb ile doğrudan H₃O+ derişimi bulmak — zayıf baz hesabında önce OH- bulunur.
Kendini kontrol et: NH₃ çözeltisi örneğinde OH- hesaplamak için Kb kullanıldı mı?