Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 259
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 259 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Tablo-1Sıcaklığı artırma satırı: yön, çözünürlük, Pb2+, F-, Kçç
Çözüm Yolu
Çözünme endotermiktir; ısı artınca denge çözünme yönüne kayar, iyon derişimleri ve çözünürlük artar. Kçç sıcaklığa bağlı olduğundan artar.
- Denklemde ısı girenler tarafındadır; PbF₂'nin çözünmesi endotermiktir.
- Sıcaklık artırılınca sistem ısıyı harcayan çözünme (→) yönüne kayar.
- Daha çok katı çözündüğünden [Pb2+], [F-] ve çözünürlük artar.
- Kçç sıcaklığa bağlıdır; endotermik çözünmede sıcaklık artınca Kçç artar.
- Kçç her koşulda sabittir demek — sıcaklık değiştiğinde denge sabiti de değişebilir.
Kendini kontrol et: Isı girenler tarafındaysa sıcaklık artışı iyon derişimlerini ve Kçç'yi hangi yönde değiştirir?
Tablo-2Sıcaklığı azaltma satırı
Çözüm Yolu
Endotermik dengede sıcaklık düşünce denge çökelme yönüne kayar; iyon derişimleri, çözünürlük ve Kçç azalır.
- Denklemde ısı girenler tarafındadır; PbF₂'nin çözünmesi endotermiktir.
- Sıcaklık azaltılınca sistem ısı veren yöne, yani çökelme (←) yönüne kayar.
- Çözünen miktar azaldığından [Pb2+], [F-] ve çözünürlük azalır.
- Kçç sıcaklığa bağlıdır; endotermik çözünmede sıcaklık düşünce Kçç azalır.
- Soğutmanın çözünürlüğü artıracağını düşünmek — verilen endotermik çözünme dengesinde soğutma çökelmeyi destekler.
Kendini kontrol et: Soğutma çökelmeyi artırdığında çözeltide kalan iki iyonun derişimleri nasıl değişir?
Tablo-3PbF₂ katısı ekleme satırı
Çözüm Yolu
Katı derişimi dengeye etki etmez; katı eklemek dengeyi bozmaz, hiçbir nicelik değişmez.
- Etki: Dengedeki sisteme PbF₂ katısı eklenir.
- Katıların derişimi denge bağıntısında yer almaz; katı eklemek dengeyi bozmaz.
- Denge kaymadığından [Pb2+] ve [F-] değişmez.
- Sıcaklık sabit; yön, çözünürlük, iyon derişimleri ve Kçç'nin hepsi değişmez (↔).
- Katı eklenince iyon derişimleri artar demek — katısıyla dengedeki doygun çözeltide ek katı dengeyi kaydırmaz.
Kendini kontrol et: PbF₂ katısı Kçç = [Pb2+][F−]² bağıntısında yer alıyor mu?
Tablo-4NaF katısı ekleme satırı
Çözüm Yolu
NaF ortak iyon F- getirir, F- artar. Denge çökelme yönüne kayar, Pb2+ ve çözünürlük azalır; sıcaklık aynı olduğundan Kçç değişmez.
- Etki: İyi çözünen NaF eklenir; ortak iyon F- katılır, [F-] artar.
- Le Chatelier'e göre artan F-'yi azaltmak için denge çökelme (←) yönüne kayar.
- Çökelmede Pb2+ harcandığından [Pb2+] azalır.
- Ortak iyon etkisiyle çözünürlük azalır; sıcaklık sabit olduğundan Kçç değişmez (↔).
- Çökelme gerçekleştiği için son F− derişimi azalır demek — eklenen ortak iyonun derişimi başlangıçtakinden yüksek kalır.
- Ortak iyon eklenince Kçç azalır demek — sıcaklık sabitse Kçç değişmez.
Kendini kontrol et: F− derişimi artarken Kçç sabit kalıyorsa Pb2+ derişimi nasıl değişmelidir?
Tablo-5PbSO₄ katısı ekleme (iyi çözünür) satırı
Çözüm Yolu
PbSO₄ iyi çözündüğünden ortak iyon Pb2+ derişimi artar. Denge çökelmeye kayar, F- ve çözünürlük azalır; Kçç değişmez.
- Etki: İyi çözünen PbSO₄ eklenir; çözeltiye ortak iyon Pb2+ katılır, [Pb2+] artar.
- Le Chatelier'e göre artan Pb2+'yı azaltmak için denge çökelme (←) yönüne kayar.
- Çökelme sırasında F- de harcandığından [F-] azalır.
- Ortak iyon etkisiyle PbF₂'nin çözünürlüğü azalır; sıcaklık sabit olduğundan Kçç değişmez (↔).
- Ortak iyonu SO₄ 2− sanmak — PbF₂ çözünme dengesinde ortak olan iyon Pb2+'dır.
Kendini kontrol et: Soruda iyi çözünen kabul edilen PbSO₄, PbF₂ dengesine hangi ortak iyonu sağlar?
Tablo-6NaCl katısı ekleme (PbCl₂ az çözünür) satırı
Çözüm Yolu
Cl- Pb2+ ile PbCl₂ çökelterek Pb2+'yı azaltır. Denge çözünme yönüne kayar, F- artar ve PbF₂ çözünürlüğü artar; Kçç değişmez.
- Etki: NaCl eklenir; Cl- iyonları Pb2+ ile az çözünen PbCl₂ oluşturur.
- PbCl₂ çökerken çözeltideki Pb2+ azalır.
- Le Chatelier'e göre azalan Pb2+'yı yerine koymak için denge çözünme (→) yönüne kayar.
- Daha çok PbF₂ çözündüğünden [F-] ve PbF₂ çözünürlüğü artar.
- Sıcaklık sabit olduğundan Kçç değişmez (↔).
- NaCl eklenmesini ortak iyon etkisi sanmak — Cl−, PbF₂'nin iyonlarından değildir; Pb2+'yı çöktürerek ortamdan uzaklaştırır.
Kendini kontrol et: Pb2+ ortamdan PbCl₂ olarak uzaklaşırken PbF₂ dengesi eksilen iyonu hangi yönde ilerleyerek tamamlar?
Tablo-7Katının bir kısmını çözecek kadar su ekleme satırı
Çözüm Yolu
Seyrelme ile denge çözünme yönüne kayar ve bir miktar katı daha çözünür; çözelti doygun kalır, derişimler, çözünürlük ve Kçç sabittir.
- Etki: Katının bir kısmını çözecek kadar su eklenir, sıcaklık sabit.
- Su eklenince iyonlar seyrelir; denge çözünme (→) yönüne kayar ve bir miktar katı çözünür.
- Katı tamamen bitmediği için çözelti yine doygundur; [Pb2+] ve [F-] değişmez.
- Sıcaklık sabit olduğundan çözünürlük ve Kçç değişmez (↔).
- Daha fazla katı çözündüğü için çözünürlük arttı demek — çözünen toplam miktar artar, doygunluk derişimi değişmez.
- Seyrelme sonrası iyon derişimlerini azalmış bırakmak — kalan katı çözünerek başlangıçtaki doygun derişimleri yeniden sağlar.
Kendini kontrol et: Su eklendikten sonra dipte katı kaldığında son çözelti yine aynı sıcaklıkta doygun mudur?
Tablo-8Çözeltideki suyun bir kısmını buharlaştırma satırı
Çözüm Yolu
Su azalınca iyonlar birleşip bir miktar katı çöker; denge çökelmeye kayar. Çözelti doygun kaldığından derişimler, çözünürlük ve Kçç değişmez.
- Etki: Doygun PbF₂ çözeltisinden bir miktar su buharlaştırılıyor, sıcaklık sabit.
- Su azalınca iyonlar fazlalaşır; fazla Pb2+ ve F- birleşip PbF₂ katısı olarak çöker, denge çökelme (←) yönüne kayar.
- Dipte katı bulunduğundan çözelti yine doygundur; [Pb2+] ve [F-] değişmez.
- Sıcaklık değişmediği için çözünürlük ve Kçç de değişmez (↔).
- Su buharlaşınca son iyon derişimleri artar demek — fazla iyonlar çöker ve doygunluk derişimleri yeniden sağlanır.
Kendini kontrol et: Fazla iyonlar çöktükten sonra sabit sıcaklıktaki doygun çözeltinin derişimleri başlangıçtakinden farklı olur mu?