Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 270 Cevapları

Derişimi bilinen NaOH büretten damla damla eklenir.

1. Metinde derişimi bilinen çözeltinin 0,1 M NaOH olduğunu belirle.
2. Derişimi bilinen titrantın büretten kontrollü eklendiğini hatırla.
3. Bürete 0,1 M NaOH çözeltisi yaz.

Kendini kontrol et: Büretteki çözeltinin derişimi deney metninde verilmiş mi?

Denge sağa kayar, iyon mol sayısı artar.

1. AgCl'nin çözünmesi endotermiktir.
2. Sıcaklık artınca denge sağa kayar ve bir miktar daha katı çözünür.
3. Çözünen her AgCl çözeltiye bir Ag+ verir.

Kendini kontrol et: Bir mol daha AgCl çözünürse çözeltideki Ag+ miktarı bir mol artar mı?

Denge sağa kayar.

1. AgCl'nin çözünmesi endotermiktir.
2. Sıcaklık artınca denge çözünme (sağ) yönüne kayar.
3. Ek çözünen AgCl çözeltiye Cl- iyonu verir.

Kendini kontrol et: Ek çözünen AgCl’nin sağladığı Cl- nedeniyle çözeltideki Cl- mol sayısı artıyor mu?

Katı hâlâ var olduğundan çözelti doygun kalır; sıcaklık sabit, derişim sabittir.

1. Su eklenince iyonlar seyrelir, denge çözünme yönüne kayar.
2. Katının bir kısmı çözünür ama dipte katı kaldığından çözelti yine doygundur.
3. Sıcaklık sabit olduğundan Kçç ve doygun çözeltideki iyon derişimleri aynı kalır.

Kendini kontrol et: Su eklendikten sonra dipte katı kaldığı için Ag+ derişimi eski doygunluk değerine döner mi?

Doygunluk korunur.

1. Su eklenince denge sağa kayar ve bir miktar katı çözünür.
2. Katının bir kısmı hâlâ dipte bulunduğundan çözelti doygun kalır.
3. Sıcaklık sabit; Kçç = [Ag+][Cl-] ve [Ag+] = [Cl-] olduğundan derişimler eski değerine döner.

Kendini kontrol et: Son dengede hem katı kalıyor hem sıcaklık sabitse Cl- derişimi değişir mi?

Çözünürlük sıcaklığa bağlıdır, sıcaklık sabit.

1. Su eklenirken sıcaklık değişmez ve ortak iyon eklenmez.
2. Molar çözünürlük, belli sıcaklıkta doygun çözeltide birim hacimde çözünen miktardır.
3. Katı tamamen bitmediği için çözelti yine doygundur.
4. Sabit sıcaklıkta AgCl’nin molar çözünürlüğü değişmez.

Kendini kontrol et: Toplam çözünen miktar ile birim hacimdeki çözünürlüğü ayırdım mı?

Ek su katının bir kısmını çözer.

1. Su eklenince çözelti hacmi artar.
2. Yeni hacmi doyurmak için denge çözünme yönüne kayar.
3. Dipteki katının bir kısmı çözünerek iyonlarına ayrılır.
4. Dipte kalan AgCl katısının kütlesi azalır.

Kendini kontrol et: Eklenen suyu doyuran iyonlar dipteki katıdan geldiğine göre katı kütlesi azalır mı?

Hacim artar, daha fazla katı çözünür; mol sayısı artar.

1. Su eklenince çözelti hacmi artar, iyonlar seyrelir.
2. Denge çözünme yönüne kayar; katının bir kısmı çözünür.
3. Derişim aynı kalsa da hacim büyüdüğünden çözeltideki Ag+ miktarı (derişim × hacim) artar.

Kendini kontrol et: Derişim sabitken hacim artarsa n = M·V gereğince Ag+ molü artar mı?

Ag+ ile aynı şekilde artar.

1. Su eklenince katının bir kısmı daha çözünür.
2. Çözünen her AgCl, bir Ag+ ve bir Cl- verir.
3. [Cl-] sabit kalır ama hacim arttığından Cl- miktarı (derişim × hacim) artar.

Kendini kontrol et: Yeni çözünen AgCl’nin verdiği Cl- iyonları çözeltideki mol sayısını artırıyor mu?

Ortak iyon etkisi: Cl- artar, denge sola kayar, Ag+ azalır.

1. NaCl eklenince ortak iyon Cl- derişimi artar.
2. Le Chatelier'e göre denge çökelme (sol) yönüne kayar.
3. Ag+ iyonları Cl- ile birleşip AgCl olarak çöker; Kçç sabit, [Cl-] büyük olduğundan [Ag+] küçülür.

Kendini kontrol et: Kçç = [Ag+][Cl-] sabitken Cl- artarsa Ag+ derişiminin azalması gerekir mi?

Eklenen NaCl Cl- verir; kayma etkisini tam gidermez, net artış olur.

1. NaCl çözünerek çözeltiye fazla miktarda Cl- ekler.
2. Denge sola kayar ve bir miktar Cl- AgCl olarak çöker.
3. Le Chatelier'e göre sistem değişimi yalnız kısmen azaltır; eklenen Cl-'nin tamamını harcayamaz.

Kendini kontrol et: Çökelmeye rağmen NaCl’den gelen Cl- nedeniyle son derişim başlangıçtan büyük mü?

Derişimi bulunacak HCl erlene konur ve birkaç damla fenolftalein indikatörü eklenir.

1. Metinde titrasyon için 50 mL HCl alındığını belirle.
2. Derişimi araştırılan HCl çözeltisini erlene yerleştir.
3. Renk değişimini izlemek için erlene fenolftalein eklendiğini belirt.

Kendini kontrol et: Erlendeki karışımda hem 50 mL HCl hem fenolftalein bulunduğunu yazdım mı?

Ortak iyon AgCl çözünürlüğünü azaltır.

1. NaCl, AgCl ile ortak iyon olan Cl-'yi çözeltiye ekler.
2. Ortak iyon dengeyi çökelme yönüne iter.
3. Sıcaklık sabit olduğundan Kçç değişmez; [Cl-] büyüdüğü için çözünebilen AgCl miktarı küçülür.

Kendini kontrol et: Ortak iyon artışıyla AgCl çözünürlüğünün azalmasını Kçç’yi değiştirmeden açıklayabiliyor muyum?

Denge sola kayar, AgCl çöker.

1. NaCl eklenince ortak iyon Cl- artar.
2. Le Chatelier'e göre denge çökelme (sol) yönüne kayar.
3. Ag+ ve Cl- birleşerek yeni AgCl katısı oluşturur.

Kendini kontrol et: Denge sola kayınca çözeltiden ayrılan iyonlar dipteki AgCl kütlesini artırır mı?

Denge sola kayar.

1. NaCl eklenince çözeltiye ortak iyon Cl- gelir.
2. Le Chatelier'e göre denge çökelme (sol) yönüne kayar.
3. Ag+ iyonları Cl- ile AgCl katısı oluşturarak çözeltiden ayrılır.

Kendini kontrol et: AgCl olarak çöken Ag+ iyonları çözeltideki Ag+ mol sayısını azaltıyor mu?

Eklenen NaCl'den gelen Cl- nedeniyle toplam mol sayısı artar.

1. NaCl tamamen çözünerek çözeltiye çok miktarda Cl- ekler.
2. Denge sola kayınca Cl-'nin bir kısmı AgCl olarak çöker.
3. Çöken Cl- miktarı, eklenen Cl-'den azdır; kayma artışı tamamen gideremez.

Kendini kontrol et: Eklenen Cl- molünden çöken Cl- molünü çıkarınca pozitif bir artış kalıyor mu?

Çözeltiler hazırlanır, NaOH sürekli karıştırılarak eklenir, renk değişiminde (30 mL) durulur ve hacim kaydedilir.

1. Bürete 0,1 M NaOH doldurup başlangıç hacmini kaydet.
2. Erlene 50 mL HCl çözeltisi ve birkaç damla fenolftalein koy.
3. Erleni karıştırarak NaOH çözeltisini büretten damla damla ekle.
4. Kalıcı açık pembe renk oluştuğunda eklemeyi durdur.
5. Son ve ilk büret okumalarının farkından harcanan NaOH hacmini bul.

Kendini kontrol et: Kalıcı açık pembe renkte durup harcanan hacmi iki okumanın farkıyla hesapladım mı?

Eş değerlik noktasında asit ve baz mol sayıları eşit olur; fenolftalein bu noktada renk değiştirir.

1. Fenolftaleinin asidik ortamda renksiz olduğunu hatırla.
2. NaOH eklerken erlendeki renk değişimini izle.
3. Kalıcı açık pembe rengin oluştuğu noktayı deneyin bitiş göstergesi olarak kullan.

Kendini kontrol et: Gözlediğim açık pembe renk karıştırma sonrasında kalıcı mı?

n(NaOH) = 0,030·0,1 = 0,003 mol = n(HCl). Derişim = 0,003/0,05 = 0,06 M.

1. Verilenler: 50 mL HCl çözeltisi, 0,1 M NaOH, dönüm noktasında 30 mL NaOH harcanıyor. İstenen: HCl derişimi.
2. Harcanan NaOH mol sayısı: n = M·V = 0,1 · 0,030 = 0,003 mol.
3. HCl + NaOH → NaCl + H₂O tepkimesi 1:1 olduğundan HCl de 0,003 mol'dür.
4. HCl derişimi: M = n/V = 0,003 / 0,050 = 0,06 M olur.

Kendini kontrol et: 0,06 × 0,050 = 0,1 × 0,030 eşitliği sağlanıyor mu?

Çözünme endotermiktir; sıcaklık artınca denge ürünlere kayar, iyon derişimleri artar.

1. Denklemde ısı girenler tarafındadır; AgCl'nin çözünmesi endotermiktir.
2. Sıcaklık artınca denge ısıyı harcayan çözünme (sağ) yönüne kayar.
3. Daha çok AgCl çözünür, Kçç büyür.
4. Çözeltideki Ag+ derişimi artar.

Kendini kontrol et: Sağa kayan dengede ürün olan Ag+ iyonunun derişimi artıyor mu?

Denge sağa kayar.

1. AgCl'nin çözünmesi endotermiktir.
2. Sıcaklık artınca denge çözünme (sağ) yönüne kayar, Kçç büyür.
3. Daha çok AgCl çözündüğünden çözeltideki Cl- derişimi yükselir.

Kendini kontrol et: Her çözünen AgCl bir Cl- verdiğine göre sıcaklık artışı Cl- derişimini artırır mı?

Endotermik çözünmede sıcaklık artışı çözünürlüğü artırır.

1. Denklemde ısı girenler tarafındadır; AgCl'nin çözünmesi endotermiktir.
2. Sıcaklık artınca denge çözünme yönüne kayar ve Kçç büyür.
3. Kçç büyüdüğünde birim hacimde çözünebilen AgCl miktarı da büyür.

Kendini kontrol et: Isı eklenince daha fazla AgCl çözünmesi çözünürlüğün artmasıyla tutarlı mı?

Daha fazla katı çözünür.

1. AgCl'nin çözünmesi endotermiktir.
2. Sıcaklık artınca denge çözünme (sağ) yönüne kayar.
3. Dipteki katının bir kısmı iyonlarına ayrışarak çözünür.
4. Çözünmeden kalan AgCl katısının kütlesi azalır.

Kendini kontrol et: Çözeltiye geçen AgCl arttığında dipte kalan katı azalıyor mu?