Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı Sayfa 269 — Soru 26a: 0,1 M HCl kireç çözücü çözeltisinin pH değerini hesaplama

pH = 1 — HCl kuvvetli asittir, tamamen iyonlaşır; [H+] = 0,1 M olur. — HCl kuvvetli asittir, suda tamamen iyonlaşır. 0,1 M HCl'den [H+] = 0,1 M olur. pH = -log(0,1) = 1.

Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı Sayfa 269 — Soru 26b: 0,1 M CH3COOH (Ka = 1·10^-7) sirke çözeltisinin pH değeri

pH = 4 — Zayıf asit için [H+] = kök(Ka·C) = kök(10^-7·10^-1) = 10^-4 M. — Verilenler: 0,1 M CH3COOH, Ka = 1·10^-7. Asetik asit zayıf asittir. CH3COOH ⇌ H+ + CH3COO- için Ka = x²/0,1 yazılır. x² = 10^-7 · 10^-1 = 10^-8, buradan [H+] = 10^-4 M. pH = -log(10^-4) = 4.

Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı Sayfa 269 — Soru 26c: 0,1 M NaOH lavabo açıcı çözeltisinin pH değeri

pH = 13 — NaOH kuvvetli bazdır; [OH-] = 0,1 M, pOH = 1, pH = 14 - 1 = 13. — NaOH kuvvetli bazdır, suda tamamen iyonlaşır. 0,1 M NaOH'tan [OH-] = 0,1 M olur. pOH = -log(0,1) = 1. pH = 14 - 1 = 13.

Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı Sayfa 269 — Soru 26ç: 0,1 M NH3 (Kb = 1·10^-5) yüzey temizleyici çözeltisinin pH değeri

pH = 11 — Zayıf baz için [OH-] = kök(Kb·C) = kök(10^-6) = 10^-3 M; pOH = 3, pH = 11. — Verilenler: 0,1 M NH3, Kb = 1·10^-5. NH3 zayıf bazdır, az iyonlaşır. NH3 + H2O ⇌ NH4+ + OH- için Kb = x²/0,1 yazılır (x ihmal edilir). x² = 10^-5 · 0,1 = 10^-6, buradan [OH-] = x = 10^-3 M. pOH = 3, pH = 14 - 3 = 11.

Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı Sayfa 269 — Soru 26d: Aynı derişimdeki kuvvetli ve zayıf asitlerin pH değerlerinin neden farklı olduğu

Kuvvetli asit suda tamamen iyonlaşır, zayıf asit kısmen iyonlaşır. — Aynı derişimde kuvvetli asit daha fazla H+ verir; zayıf asitte iyonlaşma azdır, H+ derişimi düşük kalır. Bu yüzden zayıf asidin pH'ı daha büyüktür. — Kuvvetli asidin suda tamamen, zayıf asidin kısmen iyonlaştığını belirle. Aynı başlangıç derişiminde kuvvetli asidin daha fazla H+ verdiğini çıkar. H+ derişimi daha yüksek olan kuvvetli asidin pH değerinin daha düşük olduğunu belirt.

Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı Sayfa 269 — Soru 27a: 200 mL 0,8 M HNO3 ile 200 mL 0,6 M KOH karışımının pH değeri

pH = 1 — Asit fazla kalır. n(H+) = 0,16 mol, n(OH-) = 0,12 mol; artan 0,04 mol H+ toplam 0,4 L içinde 0,1 M olur. — H+ mol sayısı = 0,8 M · 0,2 L = 0,16 mol; OH- mol sayısı = 0,6 M · 0,2 L = 0,12 mol. Nötrleşmede 0,12 mol H+ harcanır, 0,16 - 0,12 = 0,04 mol H+ artar. Toplam hacim 200 + 200 = 400 mL = 0,4 L; [H+] = 0,04 / 0,4 = 0,1 M. pH = -log(0,1) = 1.

Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı Sayfa 269 — Soru 27b: Çözeltinin kırmızı turnusol kâğıdına etkisi

Etkilemez, kırmızı kalır. — Çözelti asidik (pH = 1) olduğundan kırmızı turnusol rengini değiştirmez; yalnızca mavi turnusolu kırmızıya çevirir. — Karışımda HNO3 fazlası kaldığını belirle. Çözeltinin pH = 1 değerinden asidik olduğunu çıkar. Asidik ortamda kırmızı turnusolün kırmızı kaldığını belirt.

Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı Sayfa 269 — Soru 27c: Nötralleşme sürecinde HNO3 çözeltisinin elektriksel iletkenliğinin değişimi

İletkenlik önce azalır; KOH fazlası eklenirse tekrar artar. — Hareketli H+ iyonları suya dönüşerek tükenir, yerine daha az hareketli K+ gelir; iletkenlik azalır. Eşdeğerlikten sonra fazla OH- ve K+ ile tekrar artar. — KOH eklendikçe H+ iyonlarının OH- ile suya dönüştüğünü belirle. Çözeltide çok hareketli H+ yerine daha az hareketli K+ bulunmasını iletkenliğin azalmasıyla ilişkilendir. Eş değerlikten sonra KOH eklenirse artan OH- ve K+ nedeniyle iletkenliğin yeniden artacağını belirt.

Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 269

Sayfa 269 8 Çözümlü Madde

Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 269 Cevapları

← Sayfa 268 Tüm Sayfalar Sayfa 270 →

Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

26a0,1 M HCl kireç çözücü çözeltisinin pH değerini hesaplama

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

pH = 1

Çözüm Yolu

HCl kuvvetli asittir, tamamen iyonlaşır; [H+] = 0,1 M olur.

HCl kuvvetli asittir, suda tamamen iyonlaşır.
0,1 M HCl'den [H+] = 0,1 M olur.
pH = -log(0,1) = 1.

Sık yapılan hatalar

0,1 M değerini doğrudan pH almak — pH, H+ derişiminin negatif logaritmasıdır.

Kendini kontrol et: 10^-pH = 10⁻¹ = 0,1 M eşitliği verilen derişimi sağlıyor mu?

Bu cevap faydalı mı?

26b0,1 M CH₃COOH (Ka = 1·10⁻⁷) sirke çözeltisinin pH değeri

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

pH = 4

Çözüm Yolu

Zayıf asit için [H+] = kök(Ka·C) = kök(10⁻⁷·10⁻¹) = 10⁻⁴ M.

Verilenler: 0,1 M CH₃COOH, Ka = 1·10⁻⁷. Asetik asit zayıf asittir.
CH₃COOH ⇌ H+ + CH₃COO- için Ka = x²/0,1 yazılır.
x² = 10⁻⁷ · 10⁻¹ = 10⁻⁸, buradan [H+] = 10⁻⁴ M.
pH = -log(10⁻⁴) = 4.

Sık yapılan hatalar

Asetik asidi tamamen iyonlaşmış kabul etmek — zayıf asitte Ka ile denge hesabı yapılır.
10⁻⁸’in karekökünü 10⁻⁸ almak — karekök alırken üs ikiye bölünür.

Kendini kontrol et: (10⁻⁴)² / 0,1 = 10⁻⁷ hesabı verilen Ka değerini sağlıyor mu?

Bu cevap faydalı mı?

26c0,1 M NaOH lavabo açıcı çözeltisinin pH değeri

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

pH = 13

Çözüm Yolu

NaOH kuvvetli bazdır; [OH-] = 0,1 M, pOH = 1, pH = 14 - 1 = 13.

NaOH kuvvetli bazdır, suda tamamen iyonlaşır.
0,1 M NaOH'tan [OH-] = 0,1 M olur.
pOH = -log(0,1) = 1.
pH = 14 - 1 = 13.

Sık yapılan hatalar

pOH = 1 sonucunu pH olarak yazmak — 25 °C’ta pH + pOH = 14 olmalıdır.

Kendini kontrol et: pH + pOH = 13 + 1 = 14 eşitliği sağlanıyor mu?

Bu cevap faydalı mı?

26ç0,1 M NH₃ (Kb = 1·10⁻⁵) yüzey temizleyici çözeltisinin pH değeri

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

pH = 11

Çözüm Yolu

Zayıf baz için [OH-] = kök(Kb·C) = kök(10⁻⁶) = 10⁻³ M; pOH = 3, pH = 11.

Verilenler: 0,1 M NH₃, Kb = 1·10⁻⁵. NH₃ zayıf bazdır, az iyonlaşır.
NH₃ + H₂O ⇌ NH₄+ + OH- için Kb = x²/0,1 yazılır (x ihmal edilir).
x² = 10⁻⁵ · 0,1 = 10⁻⁶, buradan [OH-] = x = 10⁻³ M.
pOH = 3, pH = 14 - 3 = 11.

Sık yapılan hatalar

NH₃’ü kuvvetli baz sayarak [OH-] = 0,1 M almak — Kb ile kısmi iyonlaşma hesaplanmalıdır.
Bulunan pOH = 3 değerini pH olarak yazmak — pH = 14 - 3’tür.

Kendini kontrol et: (10⁻³)² / 0,1 = 10⁻⁵ hesabı verilen Kb ile uyuşuyor mu?

Bu cevap faydalı mı?

26dAynı derişimdeki kuvvetli ve zayıf asitlerin pH değerlerinin neden farklı olduğu

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

Kuvvetli asit suda tamamen iyonlaşır, zayıf asit kısmen iyonlaşır.

Çözüm Yolu

Aynı derişimde kuvvetli asit daha fazla H+ verir; zayıf asitte iyonlaşma azdır, H+ derişimi düşük kalır. Bu yüzden zayıf asidin pH'ı daha büyüktür.

Kuvvetli asidin suda tamamen, zayıf asidin kısmen iyonlaştığını belirle.
Aynı başlangıç derişiminde kuvvetli asidin daha fazla H+ verdiğini çıkar.
H+ derişimi daha yüksek olan kuvvetli asidin pH değerinin daha düşük olduğunu belirt.

Sık yapılan hatalar

Eşit asit derişiminin eşit H+ derişimi verdiğini düşünmek — iyonlaşma oranı asidin kuvvetine bağlıdır.

Kendini kontrol et: Aynı derişimde zayıf asidin pH değerinin daha büyük olmasını kısmi iyonlaşmayla açıklayabiliyor muyum?

Bu cevap faydalı mı?

27a200 mL 0,8 M HNO₃ ile 200 mL 0,6 M KOH karışımının pH değeri

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

pH = 1

Çözüm Yolu

Asit fazla kalır. n(H+) = 0,16 mol, n(OH-) = 0,12 mol; artan 0,04 mol H+ toplam 0,4 L içinde 0,1 M olur.

H+ mol sayısı = 0,8 M · 0,2 L = 0,16 mol; OH- mol sayısı = 0,6 M · 0,2 L = 0,12 mol.
Nötrleşmede 0,12 mol H+ harcanır, 0,16 - 0,12 = 0,04 mol H+ artar.
Toplam hacim 200 + 200 = 400 mL = 0,4 L; [H+] = 0,04 / 0,4 = 0,1 M.
pH = -log(0,1) = 1.

Sık yapılan hatalar

Asit ve baz karışınca pH’ı doğrudan 7 almak — mol sayıları eşit olmadığı için asit artar.
Artan molü 0,2 L’ye bölmek — karışımın toplam hacmi 0,4 L’dir.

Kendini kontrol et: 0,16 - 0,12 = 0,04 mol H+ fazlasını toplam 0,4 L’ye böldüm mü?

Bu cevap faydalı mı?

27bÇözeltinin kırmızı turnusol kâğıdına etkisi

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

Etkilemez, kırmızı kalır.

Çözüm Yolu

Çözelti asidik (pH = 1) olduğundan kırmızı turnusol rengini değiştirmez; yalnızca mavi turnusolu kırmızıya çevirir.

Karışımda HNO₃ fazlası kaldığını belirle.
Çözeltinin pH = 1 değerinden asidik olduğunu çıkar.
Asidik ortamda kırmızı turnusolün kırmızı kaldığını belirt.

Sık yapılan hatalar

Kırmızı turnusolün asitte maviye döndüğünü söylemek — kırmızı turnusol bazda mavi olur.

Kendini kontrol et: Asidik çözeltiye batırılan kırmızı turnusolün renginin değişmesi beklenir mi?

Bu cevap faydalı mı?

27cNötralleşme sürecinde HNO₃ çözeltisinin elektriksel iletkenliğinin değişimi

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

İletkenlik önce azalır; KOH fazlası eklenirse tekrar artar.

Çözüm Yolu

Hareketli H+ iyonları suya dönüşerek tükenir, yerine daha az hareketli K+ gelir; iletkenlik azalır. Eşdeğerlikten sonra fazla OH- ve K+ ile tekrar artar.

KOH eklendikçe H+ iyonlarının OH- ile suya dönüştüğünü belirle.
Çözeltide çok hareketli H+ yerine daha az hareketli K+ bulunmasını iletkenliğin azalmasıyla ilişkilendir.
Eş değerlikten sonra KOH eklenirse artan OH- ve K+ nedeniyle iletkenliğin yeniden artacağını belirt.

Sık yapılan hatalar

Nötrleşme sonunda iletkenliği sıfır saymak — çözeltide K+ ve NO₃- iyonları kalır.
Baz eklenmesinin her aşamada iletkenliği artırdığını düşünmek — başlangıçta hareketli H+ iyonları tüketilir.

Kendini kontrol et: Verilen karışımda asit arttığından iletkenliğin azalma bölgesinde kaldığını belirledim mi?

Bu cevap faydalı mı?