Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 319
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 319 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
22aMikroplastik ve nanoplastik oluşumunda etkili çevresel faktörler ve parçalanmayı hızlandırma biçimi
Çözüm Yolu
Metne göre bu etkilere maruz kalan plastik önce küçük parçalara, sonra mikro ve nanoplastiğe dönüşür.
- Metinde plastiğin parçalanmaya başlamasına yol açan etkenleri bul: güneş ışığı, su, sıcaklık ve fiziksel etkiler.
- Fiziksel etkilere örnek ver: sürtünme, dalga hareketi gibi mekanik zorlanmalar.
- Hızlandırma yolunu açıkla: bu etkenler plastiği çatlatıp yıpratır, büyük parça önce küçük parçalara ayrılır.
- Süreci tamamla: küçük parçalar giderek küçülür, önce mikroplastiğe, sonra nanoplastiğe dönüşür.
- Yalnız etkenleri sayıp nasıl hızlandırdığını açıklamamak — sorunun ikinci kısmı parçalanma mekanizmasını istiyor.
- Nanoplastiğin doğrudan büyük plastikten oluştuğunu yazmak — metne göre önce mikroplastik oluşur, o da küçülerek nanoplastiğe dönüşür.
Kendini kontrol et: Cevabın hem etkenleri hem de büyük plastikten nanoplastiğe uzanan küçülme sırasını içeriyor mu?
22bGünlük hayatta mikroplastik veya nanoplastiğe dönüşebilecek ürünler, örneklerle
Çözüm Yolu
Bu ürünler güneş, su ve sürtünmeyle zamanla küçük parçacıklara ayrılır.
- Metnin başındaki örnekleri tara: market poşetleri, plastik şişeler, ambalajlar, tekstil ürünleri, temizlik süngerleri.
- Metnin devamındaki doğrudan üretilen örneği ekle: kozmetik ürünlerdeki mikro boncuklar.
- Kendi günlük hayatından plastik içerikli ürünleri düşünüp listeye ekle.
- Her örnek için güneş, su veya sürtünmeyle nasıl parçalanacağını kısaca açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Polyester giysiler, diş fırçaları, oyuncaklar, pet bardaklar, sentetik halılar. (Ürün plastik içerikliyse ve parçalanma yolu açıklanırsa geçerlidir.)
- Cam, metal gibi plastik olmayan ürünleri örnek vermek — yalnız plastik içerikli ürünler mikroplastiğe dönüşebilir.
- Sadece ürün adlarını sıralamak — soru "Açıklayınız." diyor, dönüşümün nasıl olduğunu da yazmalısın.
Kendini kontrol et: Verdiğin her ürün gerçekten plastik içeriyor mu ve nasıl parçalanacağını söyleyebiliyor musun?
22cBirincil ve ikincil mikroplastik kaynaklarını karşılaştırma ve hangisinin daha riskli olduğu
Çözüm Yolu
Büyük plastik atık çok fazladır ve sürekli parçalanır, izlemesi zordur; birincil kaynak ise üretimde engellenebilir.
- Birincil kaynağı tanımla: mikroplastik doğrudan küçük boyutta üretilir; örneğin kozmetikteki mikro boncuklar.
- İkincil kaynağı tanımla: poşet, şişe gibi büyük plastiklerin doğada parçalanmasıyla oluşur.
- Miktarı karşılaştır: doğadaki büyük plastik atık çok fazladır ve sürekli parçalanmaya devam eder.
- Sonuca var: ikincil kaynak yaygın ve kontrolü zor olduğundan genelde daha riskli; birincil kaynak üretimde engellenebilir.
- Birincil ve ikincil tanımlarını ters yazmak — birincil doğrudan üretilen, ikincil parçalanarak oluşan mikroplastiktir.
- Riskli kaynağı seçip gerekçe vermemek — miktar ve kontrol edilebilirlik açısından karşılaştırma yapmalısın.
Kendini kontrol et: Her kaynak için bir örnek verdin ve hangisinin neden daha riskli olduğunu gerekçelendirdin mi?
22çHayali ekosistemde plankton, X ve Y balıklarındaki plastik düzeyi ve etkilenme karşılaştırması
Çözüm Yolu
Plankton plastiği doğrudan alır, X planktonu yer, Y ise X'i yer; her basamakta birikim büyür, en üst canlı en yüksek riski taşır.
- Besin zincirini sırala: plankton → X balığı → Y balığı.
- Planktonun plastiği doğrudan sudan aldığını, X'in çok sayıda plankton yiyerek onların plastiğini biriktirdiğini belirt.
- Y'nin çok sayıda X balığı yiyerek daha fazla plastik biriktirdiğini açıkla.
- Sonucu yaz: plastik düzeyi plankton < X < Y; en çok Y etkilenir.
- En çok planktonun etkileneceğini söylemek — plastik besin zincirinde basamak basamak birikir, en üstteki canlıda en yüksek olur.
- Üç canlıda plastik miktarının eşit olduğunu düşünmek — her tüketici çok sayıda av yediği için birikim artar.
Kendini kontrol et: Besin zincirinde yukarı çıktıkça plastik miktarının neden arttığını bir cümleyle açıklayabiliyor musun?
22dMikroplastik oluşumunu azaltmak için bireylerin ve üreticilerin alacağı önlemler
Çözüm Yolu
Bireyler tüketimi azaltıp atığı doğru ayırır; üreticiler alternatif malzeme ve filtreleme kullanır.
- Önlemleri iki gruba ayır: bireylerin ve üreticilerin yapabilecekleri.
- Bireyler için öneri yaz: tek kullanımlık plastiği azaltmak, bez torba kullanmak, plastik atıkları geri dönüşüme ayırmak.
- Üreticiler için öneri yaz: mikro boncuk kullanmamak, biyobozunur malzemeye geçmek, üretim atıklarını filtrelemek.
- Her önerinin büyük plastiğin doğada parçalanmasını ya da doğrudan mikroplastik üretimini nasıl azalttığını belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bireyler sentetik giysileri daha az yıkamalı; üreticiler çamaşır makinelerine mikrofiber filtresi eklemeli. (Öneri mikroplastik oluşumunu veya çevreye geçişini azaltıyorsa geçerlidir.)
- Yalnız bireysel önlemler yazmak — soru üreticilerden beklenen önlemleri de istiyor.
- Oluşmuş mikroplastiği temizlemeyi tek çözüm saymak — asıl hedef oluşumu kaynağında azaltmaktır.
Kendini kontrol et: Bireyler ve üreticiler için ayrı ayrı en az bir somut önlem yazdın mı?