Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 320
Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 320 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
23aPlastik içerikli maskelerin çevre ve sağlık açısından riskleri
Çözüm Yolu
Metne göre maskeler zamanla parçalanır, gelişigüzel atılınca ekosistemi kirletir ve solunum yoluyla vücutta birikme riski taşır.
- Metinde maskenin hammaddesini bul: çoğu polipropilen gibi plastik türevlerinden üretilir.
- Çevresel riski yaz: maskeler zamanla parçalanarak mikroplastik ve nanoplastik oluşturur, toprağa ve suya yayılır.
- Canlılara etkisini ekle: suda yaşayan canlılar ve tarım ürünleri olumsuz etkilenir.
- Sağlık riskini yaz: kopan parçacıklar solunum yoluyla insan vücuduna girip birikebilir.
- Yalnız çevre risklerini yazmak — soru sağlık açısından riskleri, yani solunumla vücuda girmeyi de istiyor.
- Riskin yalnız maske atıldıktan sonra başladığını düşünmek — metne göre kullanım sırasında kopan parçacıklar da solunabilir.
Kendini kontrol et: Cevabında hem toprak ve su kirliliği hem de solunum yoluyla birikme riski var mı?
23bMikroplastik sorunlarını önlemek için bireysel ve toplumsal önlemler
Çözüm Yolu
Bilinçli atık yönetimi ve yasal düzenlemeler kirliliğin kaynağında azaltılmasını sağlar.
- Önlemleri bireysel ve toplumsal olarak iki gruba ayır.
- Bireysel önlem yaz: maskeyi gelişigüzel atmayıp kapalı çöpe atmak, mümkünse yıkanabilir maske kullanmak, plastik tüketimini azaltmak.
- Toplumsal önlem yaz: maske ve plastik atıkların ayrı toplanması, geri dönüşüm sistemleri kurulması.
- Yönetim ve eğitim boyutunu ekle: yasal düzenlemeler ve farkındalık eğitimleri.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bireysel: plastik şişe yerine matara kullanmak. Toplumsal: belediyelerin ayrı atık kutuları koyması, plastik kullanımına sınırlama getirilmesi. (Önlem mikroplastik kaynaklı kirliliği azaltıyor ve doğru düzeyde sınıflandırılmışsa geçerlidir.)
- Bireysel ve toplumsal önlemleri ayırmadan karışık yazmak — soru iki düzeyi ayrı ayrı istiyor.
- Maskeyi hiç kullanmamayı önermek — sağlık koruması gerekir; çözüm atığı doğru yönetmektir.
Kendini kontrol et: Bir kişinin tek başına yapabileceği ve toplumca yapılması gereken birer önlem yazdın mı?
23cMaskelerin faydaları ile çevresel zararları arasında kurulacak denge ve çıkarımlar
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Fayda bırakılmadan, atık kontrolü ve alternatif malzemeyle çevresel zarar azaltılarak denge sağlanır.
- Maskelerin faydasını belirle: salgın döneminde insan sağlığını korur.
- Zararını belirle: plastik içerik parçalanarak mikroplastik kirliliği oluşturur.
- Faydayı kaybetmeden zararı azaltacak yolları düşün: doğru atık yönetimi, geri dönüşüm, çevre dostu maske malzemeleri.
- Çıkarımını yaz: maske kullanılmalı ama atık sorumluluğu ve alternatif malzemeyle çevresel zarar en aza indirilmelidir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Riskli ortamlarda tek kullanımlık, günlük hayatta yıkanabilir maske kullanılmalı; atık maskeler ayrı toplanmalı. (Hem sağlık faydasını koruyup hem çevresel zararı azaltan gerekçeli bir yaklaşım sunuyorsa geçerlidir.)
- Yalnız bir tarafı savunmak — soru fayda ve zararı birlikte gözeten bir denge istiyor.
- Dengeyi genel ifadelerle bırakmak — dengenin nasıl sağlanacağını somut önlemlerle göstermelisin.
Kendini kontrol et: Önerdiğin denge hem sağlık korumasını sürdürüyor hem de çevresel zararı azaltıyor mu?
24aMikro ve nanoplastiklerin gıda zincirine katılmasının sağlık riskleri
Çözüm Yolu
Metne göre deniz ürünleri ve tarım ürünleri yoluyla besin zinciriyle insana geçen parçacıklar canlı dokularda birikir.
- Metinde parçacıkların insana ulaşma yollarını bul: balıkların sindirim sistemi ve toprak ile sudan tarım ürünlerine bulaşma.
- Bu yolla besin zinciri boyunca parçacıkların insan vücuduna geçtiğini belirt.
- Metindeki bilimsel bulgulara göre sağlık risklerini sırala: dokularda birikme, bağışıklık sistemini zayıflatma, bazı kanser türlerine yol açma.
- Yalnız deniz ürünlerini yazmak — metne göre tarım ürünleri de toprak ve su yoluyla kirlenebilir.
- Metinde olmayan hastalıkları eklemek — cevabı metindeki üç sağlık riskine dayandır.
Kendini kontrol et: Cevabında dokularda birikme, bağışıklığın zayıflaması ve kanser riski olmak üzere üç risk de var mı?
24bGıda üretiminden sofraya kadar kirliliği önlemek için alınacak önlemler
Çözüm Yolu
Zincirin her aşamasında (üretim, işleme, ambalaj, tüketim) plastik girişini azaltmak ve denetlemek gerekir.
- Gıda zincirini aşamalara ayır: üretim, işleme ve ambalaj, tüketim.
- Üretim aşaması için önlem yaz: toprak ve suyu korumak, atık sularda filtreleme yapmak.
- İşleme ve ambalaj aşaması için önlem yaz: plastik ambalajı ve plastik atığı azaltmak.
- Tüketim aşaması için önlem yaz: gıdaları yıkamak, plastik kaplardan kaçınıp bilinçli saklamak.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tarımda plastik malç örtüsü yerine biyobozunur örtü kullanmak; cam veya çelik saklama kaplarını tercih etmek. (Önlem gıda zincirinin bir aşamasında plastik girişini azaltıyorsa geçerlidir.)
- Yalnız sofradaki önlemleri yazmak — soru üretimden sofraya kadar tüm aşamaları kapsıyor.
- Gıdayı yıkamanın tüm sorunu çözeceğini düşünmek — dokulara geçmiş parçacıklar yıkamayla gitmez, kaynakta önlem gerekir.
Kendini kontrol et: Üretim, ambalaj ve tüketim aşamalarının her biri için en az bir önlem yazdın mı?