Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 41
Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 41 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
a-1Etanolün yanma tepkimesinin standart entalpi değişimini tablodan hesaplama
Çözüm Yolu
Ürünler toplamı 2(-393,5)+3(-241,8) = -1512,4; girenler -235,1 (O₂ sıfır). Fark: -1512,4 - (-235,1) = -1277,3 kJ.
- Tepkime: C₂H₅OH(s) + 3O₂(g) → 2CO₂(g) + 3H₂O(g); ΔH = Σ ürünler − Σ tepkenler.
- Ürünler: 2(−393,5) + 3(−241,8) = −787,0 − 725,4 = −1512,4 kJ.
- Tepkenler: −235,1 + 3(0) = −235,1 kJ (O₂ sıfır).
- ΔH = −1512,4 − (−235,1) = −1277,3 kJ; yanma tepkimesi ekzotermiktir.
- Suyun sıvı hâl değerini kullanmak — denklemde su gazdır; −241,8 kJ/mol seçilir.
- Negatif tepken toplamını çıkarırken işareti korumak — −(−235,1), +235,1 olur.
Kendini kontrol et: −1512,4 − (−235,1) işlemin negatif çıkması ısı verilmesiyle uyumlu mu?
a-2Metan ile azottan HCN ve NH₃ oluşan tepkimenin entalpi değişimini hesaplama
Çözüm Yolu
Ürünler: 135,1 + (-46,1) = 89,0. Girenler: -74,9 + 0 = -74,9. ΔH = 89,0 + 74,9 = +163,9 kJ.
- Tepkime: CH₄(g) + N₂(g) → HCN(g) + NH₃(g); ΔH = Σ ürünler − Σ tepkenler.
- Ürünler: +135,1 + (−46,1) = +89,0 kJ.
- Tepkenler: −74,9 + 0 = −74,9 kJ (N₂ element, sıfır).
- ΔH = 89,0 − (−74,9) = +163,9 kJ; pozitif olduğu için tepkime endotermiktir.
- Azotun oluşum entalpisini bilinmeyen saymak — standart kararlı element hâli için değer sıfırdır.
- Girenlerin toplamını ürünlere eklemek — formülde ürünlerden girenler çıkarılır.
Kendini kontrol et: 89,0 değerinden −74,9 çıkarıldığında +163,9 elde ediyor musun?
a-3H₂S'nin yanarak H₂O(s) ve SO₂ oluşturduğu tepkimenin entalpi değişimini hesaplama
Çözüm Yolu
Ürünler: 2(-285,8)+2(-296,8) = -1165,2. Girenler: 2(-20,7) = -41,4. ΔH = -1165,2 + 41,4 = -1123,8 kJ.
- Tepkime: 2H₂S(g) + 3O₂(g) → 2H₂O(s) + 2SO₂(g); ΔH = Σ(ürünlerin ΔHf°) − Σ(tepkenlerin ΔHf°).
- Ürünler: 2(−285,8) + 2(−296,8) = −571,6 − 593,6 = −1165,2 kJ.
- Tepkenler: 2(−20,7) + 3(0) = −41,4 kJ (O₂ element olduğu için sıfır).
- ΔH = −1165,2 − (−41,4) = −1123,8 kJ; işaret negatif, tepkime ekzotermiktir.
- H₂S katsayısını unutmak — iki mol için −20,7 değeri ikiyle çarpılır.
- Su buharının değerini seçmek — denklemdeki su sıvıdır ve −285,8 kJ/mol kullanılır.
Kendini kontrol et: Tüm maddelerin katsayılarını kullandığında ürünler −1165,2 ve tepkenler −41,4 kJ oluyor mu?
a-4NH₃ ile NO'dan N₂ ve su buharı oluşan tepkimenin entalpi değişimini hesaplama
Çözüm Yolu
Ürünler: 6(-241,8) = -1450,8. Girenler: 4(-46,1)+6(90,3) = 357,4. ΔH = -1450,8 - 357,4 = -1808,2 kJ.
- Tepkime: 4NH₃(g) + 6NO(g) → 5N₂(g) + 6H₂O(g); ΔH = Σ ürünler − Σ tepkenler.
- Ürünler: 5(0) + 6(−241,8) = −1450,8 kJ (N₂ sıfır).
- Tepkenler: 4(−46,1) + 6(+90,3) = −184,4 + 541,8 = +357,4 kJ.
- ΔH = −1450,8 − 357,4 = −1808,2 kJ; tepkime ekzotermiktir.
- NO değerinin pozitif işaretini atlamak — +90,3 değeri tepken toplamına pozitif katkı yapar.
- Ürünlerde N₂ için enerji eklemek — standart kararlı elementin oluşum entalpisi sıfırdır.
Kendini kontrol et: −1450,8 değerinden +357,4 çıkarınca −1808,2 kJ buluyor musun?
b3. adımdaki hesaplanan değerleri model sonuçlarıyla karşılaştırıp sorgulama sonuçlarını yazma
Çözüm Yolu
Yukarıdaki dört hesap modelle uyumlu olmalıdır; farklılık varsa katsayı çarpımı, işaret ve elementlerin sıfır alınması kontrol edilir.
- Önceki sayfada bulduğun dört tepkime entalpisini modelle hesapladığın değerlerin yanına yaz.
- Her tepkime için katsayıları ve maddelerin fiziksel hâllerini karşılaştır.
- Sonuçlar farklıysa ürünler eksi tepkenler işlemini ve negatif sayıların işaretlerini yeniden denetle.
- Aynı koşullar ve veriler kullanıldığında iki yöntemin aynı sonuca ulaşması gerektiğini belirt.
- Yalnız sonuçların büyüklüğünü karşılaştırmak — pozitif veya negatif işaret de eşleşmelidir.
Kendini kontrol et: Dört tepkimede sonuçlar sırasıyla −1277,3; +163,9; −1123,8 ve −1808,2 kJ ile eşleşiyor mu?
cÇıkarımları nezaket kurallarına uyarak sınıf arkadaşlarıyla paylaşma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Değerlendirme-1Standart tepkime entalpisi hesabında oluşum entalpilerinin nasıl kullanıldığını açıklama
Çözüm Yolu
ΔH°tepkime = ΣnΔH°f(ürünler) - ΣnΔH°f(girenler); her değer mol katsayısıyla çarpılır, elementlerin kararlı hali sıfır alınır.
- Denklemdeki her maddenin standart oluşum entalpisini tablodan belirle.
- Her oluşum entalpisini maddenin tepkime denklemindeki katsayısıyla çarp.
- Ürünlerin toplamından tepkenlerin toplamını çıkararak standart tepkime entalpisini bul.
- Tablo değerlerini katsayısız toplamak — verilen değerler mol başınadır.
- Tepkenlerden ürünleri çıkarmak — bu işlem doğru sonucun işaretini ters çevirir.
Kendini kontrol et: Kullandığın formül ΣnΔHf°(ürünler) − ΣnΔHf°(tepkenler) biçiminde mi?
Değerlendirme-2Hesaplarken yapılan varsayımların geçerliliği hakkında düşünce yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Tablodaki oluşum entalpileri standart koşullara aittir ve elementler kararlı halde sıfır alınır. Farklı sıcaklık, basınç veya hâllerde hesap yaklaşık olur.
- Tablo değerlerinin standart sıcaklık ve basınç koşullarına ait olduğunu belirt.
- Hesapta maddelerin denklemde verilen fiziksel hâllerinin esas alındığını açıkla.
- Sıcaklık, basınç veya fiziksel hâl değişirse aynı değerlerin doğrudan kullanılamayacağını değerlendir.
- Tablo değerlerini her koşul için değişmez kabul etmek — entalpi koşullara ve fiziksel hâle bağlıdır.
Kendini kontrol et: Değerlendirmemde 25 °C, 1 atm ve maddelerin belirtilen hâllerini dikkate aldım mı?