Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 87
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 87 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Uygulama Noktası 1Üç kapta birim zamanda oluşan FeCl₂ miktarlarını çarpışma teorisiyle karşılaştırma
Çözüm Yolu
Toz demirin yüzey alanı en büyüktür, bu yüzden birim zamanda en çok etkin çarpışma ve en çok FeCl₂ oluşur; levha en azdır.
- Demir kütleleri, asit derişimleri ve sıcaklıklar aynı olduğundan temas yüzeylerini karşılaştır.
- Toplam temas yüzeyi tozda en büyük, talaşta orta, levhada en küçüktür.
- Etkin çarpışmalar arttıkça birim zamanda oluşan FeCl₂ artar; sıralama III > II > I olur.
- Kütleler eşit diye hızları eşit saymak — eşit kütle farklı toplam yüzey alanlarına sahip olabilir.
Kendini kontrol et: En büyük temas yüzeyine sahip III. kapta birim zamanda en fazla FeCl₂ oluşuyor mu?
Uygulama Noktası 2Kaplardaki hidrojen gazı çıkış hızını çarpışma teorisiyle karşılaştırma
Çözüm Yolu
Yüzey alanı arttıkça Fe ile HCl arasındaki etkin çarpışma sayısı artar, tepkime ve gaz çıkışı hızlanır.
- Tepkimede FeCl₂ oluşurken aynı anda H₂ gazı da açığa çıktığını belirle.
- Toz demirdeki geniş temas yüzeyi daha fazla etkin çarpışma ve daha hızlı tepkime sağlar.
- Gaz çıkış hızlarını III > II > I biçiminde sırala.
- Son gaz miktarıyla gaz çıkış hızını karıştırmak — hız, birim zamanda oluşan gaz miktarıdır.
Kendini kontrol et: Aynı sürede en çok gazı hangi kaptaki demir açığa çıkarır?
Performans Görevi 1Öz Farkındalık Formunu deneyden önce doldurma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Performans Görevi 2Neden-sonuç ilişkisi kuran bir deney tasarlama
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Soru: Temas yüzeyi arttıkça tepkime hızı artar mı? Deney: aynı kütlede CaCO₃ parçası ve tozu, aynı hacim ve derişimde HCl ile tepkimeye girer; gaz çıkışının bitme süresi ölçülür. Bağımsız değişken temas yüzeyi, bağımlı değişken tepkime süresidir. Sıcaklık, derişim ve kütle sabit tutulur.Çözüm Yolu
Neden-sonuç ilişkisi için yalnız bir etken (temas yüzeyi) değiştirilir, diğerleri sabit tutulur. Toz hâlinde temas yüzeyi büyük olduğundan tepkimenin daha hızlı bitmesi beklenir.
- Aynı anda birden fazla etkeni değiştirmek
Performans Görevi 3Deney için malzemeleri belirleme
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Temas yüzeyi deneyi için: 2 adet beherglas veya erlenmayer, mezür, 1 M HCl çözeltisi, aynı kütlede CaCO₃ parçası ve CaCO₃ tozu, hassas terazi, kronometre, termometre, gaz çıkışını izlemek için balon; ayrıca gözlük, eldiven ve önlük.Çözüm Yolu
Malzemeler, bağımsız değişkeni (temas yüzeyi) değiştirmeye, kontrol değişkenlerini (kütle, hacim, derişim, sıcaklık) sabit tutmaya ve süreyi ölçmeye yetecek şekilde seçilir.
Performans Görevi 4Amaca uygun deney planı hazırlama ve deneyi yapma
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Plan: 1) İki kaba 50 mL 1 M HCl koy. 2) Birine 1 g CaCO₃ parçası, ötekine 1 g CaCO₃ tozu ekle ve kronometreyi başlat. 3) Gaz çıkışının bittiği süreyi ve balonun şişmesini kaydet. 4) Süreleri karşılaştır; toz olanın daha kısa sürmesi beklenir.Çözüm Yolu
Amaç temas yüzeyinin tepkime hızına etkisini göstermektir. Sıcaklık ve diğer koşullar aynı tutulur; sonuç tabloya yazılır.
- Aynı koşullarda iki kap hazırla
- Parça ve toz CaCO₃ ekle
- Süreyi ve gaz çıkışını kaydet
- Sonuçları karşılaştır
Performans Görevi 5Deney raporunu doldurup öğretmenle paylaşma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Performans Görevi 6Öz Değerlendirme Formunu doldurma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.