Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 89
Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 89 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Konuya Başlarken 1Atmosfere salınan kükürt dioksit miktarının artmasının asit yağmurlarına etkisi
Çözüm Yolu
SO₂ önce SO₃'e, sonra suyla sülfürik aside dönüşür; kaynak madde arttıkça oluşan asit miktarı da artar.
- Verilen dönüşümde SO₂ gazının önce SO₃, ardından suyla H₂SO₄ oluşturduğunu izle.
- Diğer koşullar elverişliyken SO₂ salınımının artmasının oluşabilecek asit miktarını artırdığını belirle.
- Artan asidin yağmur suyunun asitliğini ve asit yağmurlarının etkisini artıracağını açıkla.
- SO₂ artınca yağmurun asitliğinin azalacağını düşünmek — SO₂, asit oluşumunda kullanılan tepkenlerden biridir.
Kendini kontrol et: SO₂ artışından daha fazla asit oluşmasına kadar olan bağlantıyı kurabildim mi?
Konuya Başlarken 2Atmosferdeki SO₂ ve O₂ derişiminin artmasının tepkime hızını aynı derecede etkileyip etkilemediği
Çözüm Yolu
Hız denkleminde her tepkenin üssü farklı olabilir; bu yüzden derişim değişiminin hıza etkisi tepkenlere göre farklılaşır.
- Hız denkleminde her tepkenin derişiminin ayrı bir üsle yer aldığını düşün.
- Üslerin aynı olması gerekmediğinden eşit derişim artışlarının hızı aynı derecede etkilemek zorunda olmadığını belirt.
- Tepkenlerin etkilerinin hız denklemindeki derecelerine bağlı olduğunu açıkla.
- Denklem katsayılarını her tepkimede doğrudan hız üssü almak — çok basamaklı tepkimelerde hız bağıntısı deneyle belirlenir.
Kendini kontrol et: Yalnız tepkime denklemine bakarak iki tepkenin hıza eşit etki ettiğini kanıtlayabilir miyim?
Konuya Başlarken 3Derişimin hıza etkisini bilmenin asit yağmuru oluşumunu engellemeye yardımcı olup olmayacağı
Çözüm Yolu
Hangi tepkenin hızı ne kadar etkilediği bilinirse, o maddenin salınımı sınırlanarak asit oluşumu yavaşlatılır.
- Asit oluşumunda SO₂ gibi kirleticilerin tepken olarak kullanıldığını belirle.
- Derişimlerin hıza etkisi bilinirse etkili kirleticilerin salınımının azaltılabileceğini düşün.
- Daha düşük kirletici derişimiyle asit oluşum hızının azaltılabileceğini açıkla.
- Derişim bilgisini tek başına yeterli önlem saymak — bilgiyi kirletici salınımını azaltan uygulamalara dönüştürmek gerekir.
Kendini kontrol et: Önerim asit oluşumuna katılan bir kirleticinin atmosferdeki miktarını azaltıyor mu?
1.18 Etkinlik 1 - Tek basamaklıTek basamaklı tepkimede tepken derişimi değişiminin hıza etkisine ilişkin ön bilgiye dayalı öneri
Çözüm Yolu
Tek basamakta hız denklemindeki üsler stokiyometrik katsayılara eşit alınır: r = k[CO][Cl₂].
- Verilen CO + Cl₂ → COCl₂ tepkimesinin tek basamaklı olduğunu belirle.
- Tek basamaklı tepkimede derişim üslerini tepken katsayılarından alarak r = k[CO][Cl₂] yaz.
- Diğer koşul sabitken bir tepkenin derişiminin artmasının hızı artıracağını öner.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bu tepkimede CO veya Cl₂ derişimi tek başına iki katına çıkarılırsa hız iki katına çıkar. (Sıcaklık ve diğer tepkenin derişimi sabit tutulduğunda geçerlidir.)
- Tek basamaklı tepkimenin katsayı kuralını tüm tepkimelere uygulamak — çok basamaklı tepkimeler ayrıca değerlendirilir.
Kendini kontrol et: CO derişimi iki katına çıkıp diğer koşullar sabit kalırsa hızın iki katına çıkmasını öngörüyor muyum?
1.18 Etkinlik 1 - Çok basamaklıÇok basamaklı tepkimede tepken derişimi değişiminin hıza etkisine ilişkin ön bilgiye dayalı öneri
Çözüm Yolu
Hız, yavaş basamağa bağlıdır; derişimlerin hıza etkisi ancak deney verileriyle bulunur.
- Çok basamaklı tepkimenin toplam denkleminin ara basamakları göstermediğini belirle.
- Hızın yavaş basamakla ilişkili olduğunu ve derişim üslerinin deneysel olarak belirlendiğini açıkla.
- Toplam denklem katsayılarından doğrudan hız bağıntısı yazılamayacağını öner.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Çok basamaklı tepkimelerde her tepkenin derişiminin hıza etkisi deney sonuçlarıyla araştırılmalıdır. (Hız bağıntısının toplam denklem katsayılarından kesin çıkarılamadığı belirtilirse geçerlidir.)
- Toplam denklem katsayılarını hız üsleri yapmak — çok basamaklı mekanizmada bu eşitlik zorunlu değildir.
Kendini kontrol et: Önermem, deney verisi olmadan toplam katsayılardan kesin hız bağıntısı çıkarmaktan kaçınıyor mu?