Ana sayfa›Kitaplar›Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 202
Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 202 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1.ç n cebirsel temsilTablo 4, n satırı: k=2, s=0, m=1, r=3 için fonksiyon
Çözüm Yolu
Değerler g(x)=k·sin(mx+r)+s içine yazılır.
- Tablo 4, n satırı: k=2, s=0, m=1, r=3.
- g(x)=k·sin(mx+r)+s içine yazarız: 2·sin(1·x+3)+0.
- Sadeleştiririz: n(x)=2·sin(x+3).
- r=3 değerini parantez dışına yazıp 2·sin x+3 bulmak — r parametresi mx+r biçiminde sinüsün içindedir.
Kendini kontrol et: x=-3 yazdığında n(-3)=2·sin 0=0 eşitliği sağlanıyor mu?
2 Tablo 5 ikinci satır cebirsel temsil4 kat sıkıştırma ve x'te negatif yönde 3 birim ötelemenin cebirsel temsili
Çözüm Yolu
x ekseni boyunca 4 kat sıkıştırma x yerine 4x, negatif yönde 3 birim öteleme x yerine x+3 yazmaktır.
- İstenen: sin x grafiğine x ekseni boyunca 4 kat sıkıştırma ve negatif yönde 3 birim öteleme.
- 4 kat sıkıştırma için x yerine 4x yazılır: sin 4x.
- Sola 3 birim öteleme için x yerine x+3 yazılır: sin(4(x+3)).
- Parantez açılır: g(x)=sin(4x+12).
Kabul edilebilir başka cevaplar: g(x) = sin(4x + 3) (Önce sola 3 birim öteleme sin(x+3), ardından x yerine 4x yazılarak 4 kat yatay sıkıştırma uygulandığında geçerlidir.)
- Parantez kullanmadan doğrudan sin(4x+3) yazmak — 4 kat sıkıştırılmış grafikte 3 birim sola öteleme için x yerine (x+3) yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: g(-3)=sin 0=0 oluyor ve fonksiyonun periyodu 2π/4=π/2 çıkıyor mu?
2 Tablo 5 ikinci satır grafikBoş ızgarada g(x)=sin(4x+12) grafiğini çizme
Çözüm Yolu
Eğri x=-3 noktasından başlar, her π/2 uzunlukta bir tam dalga yapar; maksimum 1, minimum -1.
- Çizilecek fonksiyon g(x)=sin(4x+12)=sin(4(x+3)).
- Periyot 2π/4=π/2 bulunur; k=1, s=0 olduğundan değerler -1 ile 1 arasındadır.
- 4(x+3)=0 için x=-3: eğri bu noktada 0 değerinden artarak başlar.
- x=-3'ten itibaren her π/2 uzunlukta bir tam dalga çizilir; tepe 1, çukur -1 olur.
- Periyodu 2π olarak çizmek — x'in katsayısı 4 olduğundan her π/2 uzunlukta tam bir dalga tamamlanmalıdır.
- Genliği 4 birim çizmek — 4 katsayısı sinüsün içinde olduğundan tepe ve çukur değerleri 1 ve -1 kalır.
Kendini kontrol et: Çizdiğin eğri [-2π,2π] aralığında 8 tam dalga yapıyor ve [-1,1] bandında kalıyor mu?
1.ç n cebirsel işlemTablo 4, n satırı: cebirsel işlem
Çözüm Yolu
Önce x+3 hesaplanır, sinüsü alınır, sonuç 2 ile çarpılır.
- Tablo 4, n satırı: n(x)=2·sin(x+3).
- Her bağımsız değişkene önce 3 eklenir ve sinüsü alınır.
- Bulunan sinüs değeri 2 ile çarpılır; s=0 olduğundan başka işlem yoktur.
- Fonksiyon değerine 3 eklemek — +3 parantez içinde olduğundan sinüs alınmadan önce x değişkenine eklenir.
Kendini kontrol et: x=-3 için önce 3 ekleyip sinüsünü alarak 2 ile çarptığında 0 buluyor musun?
1.ç n grafik dönüşümTablo 4, n satırı: grafik dönüşümü
Çözüm Yolu
r=3 grafiği sola 3 birim taşır; k=2 genliği iki katına çıkarır.
- Tablo 4, n satırı: n(x)=2·sin(x+3); r=3, k=2.
- x yerine x+3 yazmak grafiği x ekseni boyunca negatif yönde (sola) 3 birim öteler.
- k=2: y ekseni boyunca 2 kat genişleme; görüntü [-2,2] olur.
- r=+3 olduğu için pozitif yönde (sağa) 3 birim ötelemek — x+3 ifadesi kökü x=-3 yaptığından grafiği sola taşır.
Kendini kontrol et: Referans grafikteki (0,0) başlangıç noktası dönüşümle (-3,0) noktasına taşınıyor mu?
1.ç t cebirsel temsilTablo 4, t satırı: k=3, s=-2, m=2, r=1 için fonksiyon
Çözüm Yolu
Değerler yerine yazılır.
- Tablo 4, t satırı: k=3, s=-2, m=2, r=1.
- g(x)=k·sin(mx+r)+s içine yazarız: 3·sin(2x+1)+(-2).
- Sadeleştiririz: t(x)=3·sin(2x+1)-2.
- m=2 değerini r=1 ile de çarpıp 3·sin(2(x+1))-2 yazmak — genel form k·sin(mx+r)+s olduğundan içerisi doğrudan 2x+1 olur.
Kendini kontrol et: x=-1/2 koyduğunda sinüsün içi sıfırlanıp t(-1/2)=-2 oluyor mu?
1.ç t cebirsel işlemTablo 4, t satırı: cebirsel işlem
Çözüm Yolu
2x+1 için sinüs alınır, 3 ile çarpılır, sonra 2 çıkarılır.
- Tablo 4, t satırı: t(x)=3·sin(2x+1)-2.
- Bağımsız değişken 2 ile çarpılır, 1 eklenir ve sinüsü alınır.
- Sinüs değeri 3 ile çarpılır.
- Sonuçtan 2 çıkarılır.
- Bağımsız değişkene önce 1 ekleyip sonra 2 ile çarpmak — bu sıra 2(x+1)=2x+2 verir, 2x+1 değil.
Kendini kontrol et: x=0 için sırayla işlemleri yaptığında 3·sin 1-2 ifadesini elde ediyor musun?
1.ç t grafik dönüşümTablo 4, t satırı: grafik dönüşümü
Çözüm Yolu
sin(2x+1)=sin(2(x+1/2)); yani 1/2 birim sola kayar. k=3 genişletir, s=-2 aşağı taşır.
- Tablo 4, t satırı: t(x)=3·sin(2x+1)-2. İçi düzenlenir: 2x+1=2(x+1/2).
- m=2: x ekseni boyunca 2 kat daraltma; x+1/2: x ekseni boyunca negatif yönde 1/2 birim öteleme.
- k=3: y ekseni boyunca 3 kat genişleme.
- s=-2: y ekseni boyunca negatif yönde 2 birim öteleme.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Önce x'te negatif yönde 1 birim öteleme, sonra 2 kat daraltma; y'de 3 kat genişletip 2 birim aşağı öteleme (Yatay öteleme daraltmadan önce yapılırsa sin(x+1) ifadesinde x yerine 2x yazılarak sin(2x+1) elde edilir.)
- 2 kat daraltmadan sonra sola 1 birim ötelemek — 2x+1=2(x+1/2) olduğundan daraltma sonrası yatay öteleme miktarı 1/2 birimdir.
Kendini kontrol et: Dönüşüm sonunda periyot π, görüntü kümesi [-5,1] ve başlangıç kayması x=-1/2 oluyor mu?
1.ç p cebirsel temsilTablo 4, p satırı: k=-1, s=3, m=-2, r=0 için fonksiyon
Çözüm Yolu
Değerler yerine yazılır; sadeleşince p(x) = sin 2x + 3 olur.
- Tablo 4, p satırı: k=-1, s=3, m=-2, r=0.
- Değerleri yerine yazarız: p(x)=-1·sin(-2x+0)+3=-sin(-2x)+3.
- Kontrol: sin(-2x)=-sin 2x olduğundan p(x)=sin 2x+3 olarak da yazılabilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: p(x) = sin 2x + 3 (Sinüs tek fonksiyon olduğundan sin(-2x)=-sin 2x özdeşliğiyle eksi işaretleri sadeleştirildiğinde geçerlidir.)
- İki eksi işaretini toplama sanıp sin 2x-3 yazmak — s=3 pozitif sabit terimdir, eksiler yalnız sinüs teriminde sadeleşir.
Kendini kontrol et: x=π/4 yazdığında p(π/4)=-sin(-π/2)+3=4 değerini buluyor musun?
1.ç p cebirsel işlemTablo 4, p satırı: cebirsel işlem
Çözüm Yolu
-2x için sinüs alınır, -1 ile çarpılır, 3 eklenir.
- Tablo 4, p satırı: p(x)=-sin(-2x)+3.
- Bağımsız değişken -2 ile çarpılır ve sinüsü alınır.
- Sinüs değeri -1 ile çarpılır.
- Sonuca 3 eklenir.
- Sinüs alınmadan önce -2 ve -1 çarpanlarını birleştirip doğrudan x'i 2 ile çarpmak — tablo verilen k ve m parametrelerinin ayrı işlemlerini ister.
Kendini kontrol et: x=π/4 için işlemleri sırayla uyguladığında sonuç 4 çıkıyor mu?
1.ç p grafik dönüşümTablo 4, p satırı: grafik dönüşümü
Çözüm Yolu
İki yansıma birbirini götürür; sonuç sin 2x grafiğinin 3 birim yukarı taşınmasıdır.
- Tablo 4, p satırı: p(x)=-sin(-2x)+3; m=-2, k=-1, s=3.
- |m|=2: periyot π olur; x ekseni boyunca 2 kat daraltma. m negatif: y eksenine göre simetri.
- k=-1: x eksenine göre simetri; s=3: y ekseni boyunca pozitif yönde 3 birim öteleme.
- Kontrol: iki yansıma birbirini götürür, p(x)=sin 2x+3 olur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: x ekseni boyunca 2 kat daraltma ve y ekseni boyunca pozitif yönde 3 birim öteleme (Hem x hem y eksenine göre simetri sinüs grafiğinde birbirini götürdüğü için net dönüşüm olarak geçerlidir.)
- m=-2 için sola 2 birim öteleme yazmak — -2 çarpan durumunda olduğundan öteleme değil daraltma ve y eksenine göre simetri yapar.
Kendini kontrol et: İki simetri sonunda grafik sin 2x+3 ile çakışıp [2,4] aralığında değer alıyor mu?