Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 272

Sayfa 272 6 Çözümlü Madde

Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 272 Cevapları

Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

a h tersh:[0,3]→[3,129], h(x)=2·4^x+1 fonksiyonunun tersini yaz

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
h⁻¹: [3,129] → [0,3], h⁻¹(x)=log_4((x-1)/2)
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

y-1=2·4^x ise 4^x=(y-1)/2, x=log_4((y-1)/2); yer değiştirilir.

  1. Verilen: h:[0,3]→[3,129], h(x)=2·4^x+1; tersin tanım kümesi [3,129], görüntü kümesi [0,3] olur.
  2. y=2·4^x+1 yazılır; y-1=2·4^x ve 4^x=(y-1)/2 elde edilir.
  3. Logaritma tanımından x=log_4((y-1)/2) bulunur.
  4. x ile y yer değiştirilir: h⁻¹:[3,129]→[0,3], h⁻¹(x)=log_4((x-1)/2).
  5. Kontrol: h⁻¹(129)=log_4(64)=3 ve h⁻¹(3)=log_4(1)=0 olur.
Sık yapılan hatalar
  • Ters fonksiyonun kümelerini [0,3]→[3,129] bırakmak — tanım ve görüntü kümesi yer değiştirerek [3,129]→[0,3] olmalıdır.
  • Önce 2'ye bölüp sonra 1 çıkarmak — y=2·4^x+1 eşitliğinde önce 1 çıkarılır, sonra 2'ye bölünür.

Kendini kontrol et: Ara değer için h(1)=9 ve h⁻¹(9)=log_4((9-1)/2)=log_4(4)=1 eşitliğini doğrula.

a h grafikh ve tersinin grafiklerini çiz

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
h: (0;3) ile (3;129) arasında artan eğri; h⁻¹: (3;0) ile (129;3) arasında artan eğri; ikisi y=x'e göre simetrik. Ara nokta: h(1)=9, h⁻¹(9)=1.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Ters grafik, noktaların yer değiştirmesiyle elde edilir.

  1. h için uç ve ara değerleri hesapla: h(0)=3, h(1)=9, h(2)=33 ve h(3)=129.
  2. (0,3) ile (3,129) noktaları arasında yukarı doğru artan h eğri parçasını çiz.
  3. Koordinatları yer değiştirerek (3,0), (9,1), (33,2) ve (129,3) noktalarından geçen artan h⁻¹ eğri parçasını çiz.
  4. Kesikli y=x doğrusunu çizerek iki eğri parçasının simetrisini göster.
Sık yapılan hatalar
  • Eğrileri uç noktaların dışına uzatmak — h yalnız [0,3], h⁻¹ ise yalnız [3,129] kapalı aralığında çizilmelidir.

Kendini kontrol et: h üzerindeki (0,3), (1,9), (3,129) noktalarının ters grafikte (3,0), (9,1), (129,3) olduğunu kontrol et.

a k tersk:[-5,-1]→[6,166], k(x)=2·(1/3)^(x+1)+4 fonksiyonunun tersini yaz

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
k⁻¹: [6,166] → [-5,-1], k⁻¹(x)=log_(1/3)((x-4)/2) - 1
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

(y-4)/2=(1/3)^(x+1) ise x+1=log_(1/3)((y-4)/2); yer değiştirilir. Kontrol: k⁻¹(166)=-4-1=-5.

  1. Verilen: k:[-5,-1]→[6,166], k(x)=2·(1/3)^(x+1)+4; tersin tanım kümesi [6,166], görüntü kümesi [-5,-1] olur.
  2. y=2·(1/3)^(x+1)+4 yazılır; (y-4)/2=(1/3)^(x+1) elde edilir.
  3. Logaritma tanımından x+1=log_(1/3)((y-4)/2), yani x=log_(1/3)((y-4)/2)-1 bulunur.
  4. x ile y yer değiştirilir: k⁻¹:[6,166]→[-5,-1], k⁻¹(x)=log_(1/3)((x-4)/2)-1.
  5. Kontrol: k⁻¹(166)=log_(1/3)(81)-1=-4-1=-5 ve k⁻¹(6)=log_(1/3)(1)-1=-1 olur.
Sık yapılan hatalar
  • x+1'deki +1'i karşıya atarken logaritmanın içine yazmak — -1 terimi log_(1/3)((x-4)/2) ifadesinin dışındadır.
  • Azalan fonksiyonda küme sınırlarını [166,6] yazmak — kapalı aralık küçükten büyüğe [6,166] biçiminde yazılır.

Kendini kontrol et: Ara değer için k(-2)=2·3+4=10 ve k⁻¹(10)=log_(1/3)(3)-1=-2 eşitliğini kontrol et.

a k grafikk ve tersinin grafiklerini çiz

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
k: (-5;166) ile (-1;6) arasında azalan eğri; k⁻¹: (6;-1) ile (166;-5) arasında azalan eğri; ikisi y=x'e göre simetrik.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Noktalar yer değiştirilerek çizilir; ikisi de azalandır.

  1. k için uç ve ara noktaları belirle: k(-5)=166, k(-2)=10 ve k(-1)=6.
  2. İkinci bölgede (-5,166) noktasından (-1,6) noktasına inen azalan k eğri parçasını çiz.
  3. Koordinatları değiştirerek dördüncü bölgede (6,-1), (10,-2) ve (166,-5) noktalarından geçen azalan k⁻¹ eğri parçasını çiz.
  4. Kesikli y=x doğrusunu çizerek iki azalan eğri parçasının simetrisini göster.
Sık yapılan hatalar
  • Azalan fonksiyonun tersini artan çizmek — k azalan olduğundan y=x'e göre simetriği olan k⁻¹ de azalandır.

Kendini kontrol et: k grafiğinin ikinci bölgede, k⁻¹ grafiğinin dördüncü bölgede ve y=x'e göre simetrik olduğunu kontrol et.

a ilişkiGrafiğin y=x'e göre simetrisi ile ters grafik arasındaki ilişkiyi belirt

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Bir fonksiyonun grafiği ile tersinin grafiği y=x doğrusuna göre birbirinin simetriğidir; (a,b) noktası grafikteyse (b,a) noktası ters grafiktedir.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Ters almada x ile y yer değiştirdiği için grafikler y=x'e göre yansıma olur.

  1. Tablodaki g ile g⁻¹, h ile h⁻¹ ve k ile k⁻¹ grafik çiftlerinin y=x doğrusuna göre konumunu incele.
  2. Ters fonksiyonda değişkenler yer değiştirdiğinden grafikteki her (a,b) noktasının (b,a) noktasına dönüştüğünü belirle.
  3. Düzlemde (a,b) ile (b,a) noktaları y=x'e göre simetrik olduğundan fonksiyonun y=x'e göre simetriğinin ters grafikle çakıştığını yaz.
Sık yapılan hatalar
  • Simetri eksenini x veya y ekseni sanmak — koordinatların yer değiştirmesi eksenlere değil y=x doğrusuna göre yansımadır.

Kendini kontrol et: Örnek grafikte g üzerindeki (0,2) noktasının y=x'e göre simetriği olan (2,0)'ın g⁻¹ üzerinde olduğunu kontrol et.

bÜstel fonksiyon ve türevlerinin artanlık/azalanlığı ile terslerinin ilişkisini çıkarımla bul

Örnek Cevap (Ücretsiz)

Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.

Üstel fonksiyon artansa tersi (logaritma) de artan, azalansa tersi de azalandır. Taban a>1 ise ikisi artan, 0<a<1 ise ikisi azalandır.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Grafikler y=x'e göre simetrik olduğundan monotonluk yönü korunur: g, h artan ve terslerinin de artan, k azalan ve tersi de azalandır.

  1. Tablodaki artan g ve h fonksiyonlarının tersleri olan g⁻¹ ve h⁻¹'nin de artan olduğunu grafikten gözlemle.
  2. Azalan k fonksiyonunun tersi olan k⁻¹'nin de kendi tanım aralığında azalan olduğunu belirle.
  3. x₁<x₂ iken y₁<y₂ ise tersinde de y₁<y₂ iken f⁻¹(y₁)<f⁻¹(y₂) olduğundan monotonluk yönünün korunduğunu çıkar.
  4. Sonuç olarak artan üstel fonksiyonun tersinin artan, azalan üstel fonksiyonun tersinin azalan olduğunu yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: x₁<x₂ iken f(x₁)<f(x₂) ise tersinde de y₁<y₂ iken f⁻¹(y₁)<f⁻¹(y₂) olduğundan fonksiyon ile tersi aynı yönde monotondur. (Fonksiyon ile tersinin artanlık/azalanlık yönünün aynı kaldığını doğru açıklayan tüm çıkarımlar geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Ters alındığında artan fonksiyonun azalana dönüşeceğini sanmak — y=x'e göre yansıma artanlık ve azalanlık yönünü korur.

Kendini kontrol et: k(-5)=166 ve k(-1)=6 azalırken k⁻¹(6)=-1 ve k⁻¹(166)=-5 değerlerinin de azaldığını kontrol et.