Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 278
Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 278 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1f=ln x ve g=log₁/₂ x için dört ifadeden hangilerinin doğru olduğu
Çözüm Yolu
g, f'nin tersi değildir; I yanlış. f tabanı e>1 olduğundan artandır. g tabanı 1/2<1 azalandır, g(5)>g(8). ln x logaritmik referans fonksiyondur.
- I. öncül: y=x'e göre simetrik grafikler birbirinin tersidir; f(x)=ln x'in tersi e^x olduğundan g ile simetrik değildir (Yanlış).
- II. öncül: f(x)=ln x=log_e x fonksiyonunun tabanı e≈2,72>1 olduğundan f artandır (Doğru).
- III. öncül: g'nin tabanı 1/2 olup 0 ile 1 arasındadır; g azalan olduğundan 5<8 için g(5)>g(8) olur (Doğru).
- IV. öncül: Tabanı e olan f(x)=ln x doğal logaritmik referans fonksiyondur (Doğru); doğru ifadeler II, III ve IV'tür.
- İki logaritma fonksiyonunu birbirinin tersi sanmak — y=x simetrisi için biri üstel (e^x), diğeri aynı tabanlı logaritmik (ln x) olmalıdır.
- Tabanı 1/2 olan logaritmada 5<8 iken g(5)<g(8) sanmak — taban 0 ile 1 arasındayken fonksiyon azalandır, eşitsizlik yön değiştirir.
Kendini kontrol et: g(4)=-2 ve g(8)=-3 değerlerini bularak g(5)'in -2 ile -3 arasında, yani -3'ten büyük olduğunu doğrulayabilir misin?
2a4 milyonluk nüfusun yıllık %3 artışının zamana bağlı cebirsel modeli
Çözüm Yolu
Her yıl nüfus 1,03 katına çıkar; başlangıç 4 milyon olduğundan t yıl sonra 4·1,03^t olur.
- Verilen: başlangıç nüfusu 4 milyon, yıllık artış %3. İstenen: t yıl sonraki nüfus f(t).
- %3 artışta her yıl nüfus 1 + 0,03 = 1,03 katına çıkar.
- 1 yıl sonra 4·1,03, 2 yıl sonra 4·1,03² olur; t yıl sonra çarpan 1,03^t olur.
- Model: f(t) = 4·(1,03)^t (milyon kişi).
- Tabanı 0,03 almak — %3 artışta nüfus her yıl kendisinin 1+0,03=1,03 katına çıkar, 0,03 katına düşmez.
- Artışı doğrusal sanıp 4+0,12t yazmak — yıllık yüzdelik artış her yıl yeni nüfusa uygulandığından model üsteldir.
Kendini kontrol et: Modelde t=0 ve t=1 yazarak başlangıçta 4 milyon, 1 yıl sonra 4,12 milyon elde edildiğini kontrol et.
2bNüfusun n milyon olması için gereken süreyi veren g fonksiyonu
Çözüm Yolu
n=4·1,03^t denkleminden 1,03^t=n/4; logaritma alınırsa t=log₁,₀₃(n/4). g, f'nin tersidir.
- Verilen: nüfus modeli f(t) = 4·1,03^t (milyon). İstenen: nüfusun n milyon olduğu süreyi veren g(n).
- Nüfusu n alarak denklemi kurarız: n = 4·1,03^t.
- Her iki tarafı 4'e böleriz: 1,03^t = n/4.
- Logaritma tanımından t = log₁,₀₃(n/4) olur; yani g(n) = log₁,₀₃(n/4). g, f'nin ters fonksiyonudur.
- 4'e bölmeden doğrudan log₁,₀₃(n)/4 yazmak — önce üstel terim yalnız bırakılmalı (1,03^t=n/4), sonra logaritma alınmalıdır.
- Taban ile iç ifadeyi karıştırmak — 1,03^t=n/4 eşitliğinde üstel taban 1,03 olduğundan logaritmanın tabanı da 1,03 olur.
Kendini kontrol et: n=4 yazdığında g(4)=log₁,₀₃(1)=0 yıl çıktığını kontrol ederek başlangıç koşulunu doğrula.
3Grafikteki f ve h birbirinin y=x'e göre simetriği iken a·b·c değeri
Çözüm Yolu
f(x)=3^(2x-1)+1. Tersi h(x)=(1/2)log_3(x-1)+1/2=(1/2)log_3(3x-3). Dolayısıyla a=1/2, b=3, c=-3 ve çarpım -9/2.
- Verilen: f(x) = (1/3)·3^(2x) + 1 ve h(x) = a·log3(bx + c); grafikler y = x'e göre simetrik, yani h = f⁻¹.
- f'yi sadeleştiririz: (1/3)·3^(2x) = 3^(2x−1), yani y = 3^(2x−1) + 1.
- x'i yalnız bırakırız: y − 1 = 3^(2x−1) ise 2x − 1 = log3(y − 1).
- x = (1/2)·log3(y − 1) + 1/2 = (1/2)·[log3(y − 1) + log3 3] = (1/2)·log3(3y − 3).
- Buna göre h(x) = (1/2)·log3(3x − 3); a = 1/2, b = 3, c = −3 ve a·b·c = −9/2.
- (1/3)·3^(2x) ifadesini 1^(2x) sanmak — tabanları aynı olan 3^(-1) ve 3^(2x) çarpılırken üsler toplanır ve 3^(2x-1) elde edilir.
- Sabit +1/2 terimini logaritma içine katmayı unutmak — a·log_3(bx+c) biçimi için 1/2=(1/2)·log_3 3 yazılarak argümanlar çarpılmalıdır.
Kendini kontrol et: f(1)=4 olduğundan simetri gereği h(4)=1 olmalıdır; bulduğun a, b, c ile h(4)=(1/2)·log_3(9)=1 eşitliği sağlanıyor mu?