Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 30 Cevapları

Metindeki yıllara göre genç nüfus oranı verileri iki nicel değişken olarak (yıl ve genç nüfus oranı) ilişkilendirilebilir. Örnek soru, bu iki değişken arasındaki ilişkiyi sorgular.

1. Metindeki sayısal büyüklükleri (toplam nüfus, genç nüfus oranı, yıllar, üretim kapasitesi) inceleyip iki nicel değişken seçin.
2. Araştırmanın bağlamını (Türkiye ve yıllar) belirterek seçilen iki nicel değişken arasındaki değişimi veya ilişkiyi sorgulayın.
3. Örnek olarak 'Türkiye'de yıllara göre genç nüfus oranı ile toplam nüfus arasında bir ilişki var mıdır?' sorusunu oluşturun.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Türkiye'de yıllar ilerledikçe genç nüfus oranı (%) ile yıllar arasında nasıl bir ilişki vardır? (Yıl ve genç nüfus oranı olmak üzere iki nicel değişken arasındaki ilişkiyi sorguladığı için geçerlidir.) · Türkiye'de genç nüfus oranı (%) arttıkça ekonomik büyüme oranı (%) artmakta mıdır? (Metindeki genç nüfus ve ekonomik gelişme bağlamından iki nicel değişken seçildiği için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığınız soruda sayısal değer alan iki nicel değişken ve incelenen grup açıkça yer alıyor mu?

Veriler hazır resmî kaynaklarda bulunduğundan anket yerine istatistiki bülten ve raporlar araç olur.

1. Araştırma sorusundaki nüfus verilerinin bireysel gözlemle mi yoksa hazır resmî kayıtlarla mı elde edileceğini belirleyin.
2. Metinde geçen TÜİK ve Birleşmiş Milletler gibi resmî kurumların nüfus bültenlerini veri toplama aracı olarak seçin.
3. Bu resmî istatistiklerden alınan değerlerin not edilip düzenli tablolara aktarılacağını belirtin.

Kabul edilebilir başka cevaplar: TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi yıllık bültenleri ve veri tabanı tabloları kullanılır. (Yalnızca Türkiye verilerini içeren bir araştırma sorusu kurgulandığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğiniz veri toplama aracı araştırma sorusundaki her iki nicel değişkene ait güvenilir veriyi sağlıyor mu?

Tüm yıllara ulaşmak zorsa evreni temsil eden küçük bir yıl örneklemi seçilir.

1. Araştırma sonuçlarının genelleneceği tüm veri kümesini evren olarak tanımlayın (Türkiye'nin tüm yıllara ait nüfus verileri).
2. Tüm yılları incelemek güç olduğundan evreni temsil edecek belirli yıllardan oluşan alt kümeyi örneklem seçin.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Evren: Türkiye'deki tüm illerin nüfus verileri; Örneklem: farklı bölgelerden seçilen illerin nüfus verileri. (Araştırma sorusu illere göre genç nüfus ve toplam nüfus ilişkisi üzerine kurulduğunda geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Belirlediğiniz örneklem, tanımladığınız evrenin bir alt kümesi olup evreni temsil edebilecek nitelikte mi?

Her yılın seçilme şansı eşit olmalı ki örneklem evreni temsil etsin ve sonuçlar genellenebilsin.

1. Örneklemin evreni yanlılıktan uzak temsil etmesi için her yılın eşit seçilme şansına sahip olmasını hedefleyin.
2. İncelenecek dönemleri gruplandırıp yılları kura veya rastgele sayı üreteciyle tarafsız biçimde belirleyeceğinizi açıklayın.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Yıllar onar yıllık dönemlere ayrılır ve her dönemden rastgele sayı tablosuyla eşit sayıda yıl seçilir. (Tabakalı rastgele örnekleme ile farklı dönemlerin temsili sağlandığında geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Örneklem seçme yönteminiz araştırmacının kişisel tercihini devre dışı bırakıp tarafsızlığı sağlıyor mu?

Araştırma sorusundaki iki sayısal büyüklük değişken olarak alınır.

1. Araştırma sorusunda aralarındaki ilişkiyi incelediğiniz iki sayısal özelliği belirleyin.
2. Bu özellikleri birimleriyle birlikte (yıl, genç nüfus oranı (%) veya toplam nüfus) nicel değişken olarak yazın.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Nicel değişkenler: 15-24 yaş grubundaki genç nüfus kişi sayısı ve Türkiye toplam nüfus kişi sayısı. (Araştırma sorusu oran yerine kişi sayıları üzerinden kurulduğunda geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Belirlediğiniz değişkenlerin ikisi de sayısal olarak ölçülebilen veya sayılabilen nicel değişkenler mi?

Yer, zaman, yöntem ve kişiler açıkça belirtilmelidir.

1. Verileri kimlerin (araştırma grubundaki öğrenciler) ve ne zaman (ders dışı zamanda) toplayacağını açıkça yazın.
2. Verilerin nereden (TÜİK ve BM resmî siteleri) ve nasıl (raporları inceleyerek) alınacağını belirtin.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Görevli öğrenci, hafta sonu okul kütüphanesinde TÜİK resmî veri tabanından tabloları indirerek verileri toplar. (Yer, zaman, kişi ve resmî kaynak yöntemi eksiksiz belirtildiği sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Planınızda verilerin nerede, ne zaman, nasıl ve kimler tarafından toplanacağı sorularının tümü yanıtlandı mı?

Tablo halinde kayıt, sonraki analizi kolaylaştırır.

1. Toplanan sayısal verilerin kolay analiz edilebilmesi için elektronik tablolama veya istatistik programı seçin.
2. Her satırda bir yıl, sütunlarda ise incelenen nicel değişkenler yer alacak biçimde tabloyu kaydedin.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Veriler istatistik yazılımına her yıla karşılık gelen toplam nüfus ve genç nüfus oranı eşleşecek biçimde girilir. (Değişken eşleşmeleri korunarak dijital analiz ortamına kaydedildiği sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Kaydettiğiniz tablo düzeni, iki nicel değişkenin eşleşen değerlerini grafik ve analiz programına aktarmaya uygun mu?

Nesnellik ve dürüstlük sonuçların güvenilirliğini sağlar.

1. Kullanılan nüfus istatistiklerinin kamuya açık toplu veriler olup kişisel veri içermediğini gizlilik açısından belirtin.
2. Toplanan tüm verilerin beklentiye göre değiştirilmeden, kaynak gösterilerek olduğu gibi ve tarafsızca kaydedileceğini açıklayın.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kişisel veri toplanmadığından gizlilik ihlali oluşmaz; resmî kurumlardan alınan tüm değerler eksiksiz ve kaynak belirtilerek aktarılır. (Gizlilik durumu ile nesnellik ve dürüstlük ilkeleri birlikte açıklandığı sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Planınızda kaynaklara sadık kalma, veriyi değiştirmeme ve tarafsızlık ilkeleri açıkça yer alıyor mu?