Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 329
Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 329 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3aGrafiklerden p ve q fonksiyonlarının cebirsel temsillerini bulma
Çözüm Yolu
p'nin tepe noktası (0,−2) ve (2,2) noktasından geçer; q'nun tepe noktası (0,3) ve (1,4) noktasından geçer. İkisi de g(x)=x² biçimindedir.
- p ve q, g(x) = x² parabolünün dikey ötelenmiş hâlleridir: biçim x² + c.
- p'nin tepe noktası (0, −2) olduğundan c = −2; kontrol: (2, 2) için 4 − 2 = 2.
- q'nun tepe noktası (0, 3) olduğundan c = 3; kontrol: (1, 4) için 1 + 3 = 4.
- Böylece p(x)=x²−2 ve q(x)=x²+3 bulunur.
- Dikey ötelemeyi parantez içine yazıp (x−2)² ve (x+3)² almak — tepe noktası y ekseni üzerindeyse sabit sayı x²'ye eklenir.
Kendini kontrol et: Grafikteki (2,2) noktası p(2)=2'yi ve (1,4) noktası q(1)=4'ü sağlıyor mu?
3bp ve q için g'ye uygulanan dönüşümleri belirleme
Çözüm Yolu
Tepe noktaları sırasıyla (0,0) noktasından (0,−2) ve (0,3) noktasına kayar; yalnızca düşey öteleme vardır.
- g(x)=x² referans parabolünün tepe noktasının (0,0) olduğunu belirle.
- p'nin tepe noktası (0,−2) olduğundan g grafiğinin y ekseninde negatif yönde (aşağı) 2 birim ötelendiğini bul.
- q'nun tepe noktası (0,3) olduğundan g grafiğinin y ekseninde pozitif yönde (yukarı) 3 birim ötelendiğini bul.
- Ötelemeyi x ekseni yönünde sağa-sola söylemek — tepe noktalarının apsisi 0 kaldığı için öteleme y ekseni boyuncadır.
Kendini kontrol et: (0,0) noktasını 2 birim aşağı ve 3 birim yukarı taşıdığında (0,−2) ve (0,3) tepe noktaları oluşuyor mu?
3cp ve q'yu g ve f cinsinden yazma
Çözüm Yolu
Grafiklerden p(x)=x²−2 ve q(x)=x²+3 bulunur. f(x)=x olduğundan f(g(x))=g(x); p, g'nin 2 birim aşağı, q 3 birim yukarı ötelenmesidir.
- p grafiğinin tepe noktası (0, −2) ve (2, 2) noktasından geçiyor; 2² − 2 = 2 olduğundan p(x) = x² − 2 bulunur.
- q grafiğinin tepe noktası (0, 3) ve (1, 4) noktasından geçiyor; 1² + 3 = 4 olduğundan q(x) = x² + 3 bulunur.
- g(x) = x² olduğundan p(x) = g(x) − 2 ve q(x) = g(x) + 3 yazılır.
- f(x) = x birim fonksiyon olduğundan f(g(x)) = g(x) olur.
- Böylece p(x) = f(g(x)) − 2 ve q(x) = f(g(x)) + 3 elde edilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: p(x) = g(f(x)) − 2; q(x) = g(f(x)) + 3 (f(x) = x olduğundan g(f(x)) = g(x) olur; bileşke sırası değişse de sonuç aynıdır.)
- p(x) = (x − 2)² yazmak — grafik sağa değil, y ekseni boyunca 2 birim aşağı ötelenmiştir.
- Cevapta f'yi hiç kullanmamak — soru g ve f türünden ifade istiyor; f(x) = x olduğundan f(g(x)) = g(x) kullanılır.
Kendini kontrol et: x = 2 için f(g(2)) − 2 = 2, x = 1 için f(g(1)) + 3 = 4 oluyor mu? Grafikteki noktalarla karşılaştır.
3çc'deki temsillerle p'yi g ve h, q'yu g ve r cinsinden yazma
Çözüm Yolu
p(x)=x²−2 ve q(x)=x²+3; h ve r'ye g(x) girdi olarak verilirse bu ifadeler elde edilir.
- Verilen: p(x) = x² − 2, q(x) = x² + 3, g(x) = x², h(x) = x − 2, r(x) = x + 3.
- p(x) = g(x) − 2; h girdisinden 2 çıkardığı için h(g(x)) = g(x) − 2 = x² − 2.
- q(x) = g(x) + 3; r girdisine 3 eklediği için r(g(x)) = g(x) + 3 = x² + 3.
- g(h(x)) ve g(r(x)) sırasını yazmak — bu sıra (x−2)² ve (x+3)² verir; önce kare alınıp sonra sabit eklenmelidir.
Kendini kontrol et: h(g(x))=x²−2 ve r(g(x))=x²+3 kuralları a maddesindeki cebirsel temsillerle birebir aynı mı?
3d-Ik1(x)=(x−2)²+3 fonksiyonunu f,g,r,t'den en az ikisiyle yazma
Çözüm Yolu
t(x)=(x−2)² fonksiyonuna r ile 3 eklenince (x−2)²+3 elde edilir. Böylece yalnız r ve t kullanılmış olur.
- Önceki sayfadaki 2. sorudan t(x) = (x − 2)² olduğunu hatırla.
- k1(x) = (x − 2)² + 3 ifadesinde (x − 2)² yerine t(x) yaz: k1(x) = t(x) + 3.
- r(x) = x + 3 olduğundan bir ifadeye 3 eklemek r'yi uygulamaktır: r(t(x)) = t(x) + 3.
- Böylece k1(x) = r(t(x)) = (r∘t)(x) bulunur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: k1(x) = r(t(f(x))) (f(x) = x olduğundan f'nin eklenmesi sonucu değiştirmez; f, r, t kullanılmış olur.)
- k1 = t∘r yazmak — t(r(x)) = (x + 1)² olur; bileşkede önce t, sonra r uygulanmalıdır.
- t fonksiyonunu tanımsız sanmak — t, önceki sayfadaki 2. soruda t(x) = (x − 2)² olarak verilmiştir.
Kendini kontrol et: x = 2 için r(t(2)) = r(0) = 3 ve k1(2) = 0 + 3 = 3 eşit mi?
3d-IIk2(x)=x+1 fonksiyonunu ifade etme
Çözüm Yolu
f(x)=x olduğundan r(f(x))=x+3 olur; 2 çıkarılınca x+1 elde edilir. Böylece f ve r kullanılır.
- f(x) = x ve r(x) = x + 3 olduğunu yaz.
- r(f(x)) = f(x) + 3 = x + 3 hesapla.
- x + 1 elde etmek için x + 3 ifadesinden 2 çıkar: (x + 3) − 2 = x + 1.
- Böylece k2(x) = r(f(x)) − 2 yazılır; f ve r birlikte kullanılmış olur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: k2(x) = f(r(x)) − 2 (f(x) = x olduğundan f(r(x)) = r(x) = x + 3; 2 çıkarılınca yine x + 1 bulunur.)
- k2(x) = f(x) + 1 yazıp bırakmak — soru en az iki fonksiyon kullanılmasını istiyor.
- r(f(x)) + 2 yazmak — x + 3'e 2 eklenirse x + 5 olur; 2 çıkarılmalıdır.
Kendini kontrol et: x = 0 için r(f(0)) − 2 = 3 − 2 = 1 ve k2(0) = 1 eşit mi?
3d-IIIk3(x)=(x+3)² fonksiyonunu ifade etme
Çözüm Yolu
r(x)=x+3 olduğundan g(r(x)) = (x+3)² olur.
- Verilen: g(x) = x², r(x) = x + 3. İstenen: k3(x) = (x + 3)².
- Parantez içi x + 3 ifadesi r(x)'e eşittir.
- Bu ifadenin karesini almak g'yi uygulamaktır: (r(x))² = g(r(x)).
Kabul edilebilir başka cevaplar: k3(x) = g(r(f(x))) = (g∘r∘f)(x) (f(x)=x birim fonksiyonu da bileşkeye katıldığında aynı kural geçerlidir.)
- r(g(x)) yazmak — r(g(x))=x²+3 verir; toplamın karesi için önce r, sonra g uygulanmalıdır.
Kendini kontrol et: x=1 için k3(1)=16; r(1)=4 ve g(4)=16 aynı sonucu veriyor mu?
3d-IVk4(x)=x²+1 fonksiyonunu ifade etme
Çözüm Yolu
g(x)=x² olduğundan x²+1 = g(x)+1; yani g'nin 1 birim yukarı ötelenmişidir.
- Verilen: k4(x) = x² + 1, g(x) = x², f(x) = x, r(x) = x + 3.
- x² terimi g(x)'tir; geriye +1 kalır.
- +1 sabitini f ve r ile yazalım: r(x) − f(x) − 2 = x + 3 − x − 2 = 1.
- Böylece k4(x)=g(x)+r(x)−f(x)−2 elde edilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: k4(x) = r(h(g(x))) = (r∘h∘g)(x) (3. soruda tanımlı h(x)=x−2 fonksiyonu ile bileşke kurulduğunda (x²−2)+3=x²+1 elde edilir.)
- g(x+1) yazmak — g(x+1)=(x+1)²=x²+2x+1 açılımını verir, x²+1'e eşit değildir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin x=2 değeri için hem x²+1 hem de yazdığın ifade 5 sonucunu veriyor mu?