Ana sayfa›Kitaplar›Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 55
Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 55 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2.aGrafiklere dayanarak iki nicel değişkenli istatistiksel araştırma sorusu yazma
Çözüm Yolu
İki nicel değişken: yıllık yangın sayısı ve yanan orman alanı (hektar).
- Grafik 1 ve Grafik 2'de sunulan iki nicel değişkeni belirleyin: yanan orman alanı miktarı (hektar) ve yangın sayısı.
- Verilerin kapsadığı bağlamı (Türkiye) ve zaman aralığını (2010-2024 yılları) soruya ekleyin.
- İki nicel değişken arasında nasıl bir ilişki olduğunu sorgulayan açık ve veriyle yanıtlanabilir bir soru yazın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Türkiye'de 2010-2024 yılları arasında çıkan orman yangını sayısı arttıkça yanan orman alanı miktarı da artmakta mıdır? (Bağlam, dönem ve grafikteki iki nicel değişken arasındaki ilişki korunduğunda geçerlidir.)
- En çok yangının hangi yılda çıktığını sormak — bu soru tek bir değere odaklanır, iki nicel değişkenin ilişkisini sorgulamaz.
- Dönemi ve yeri belirtmemek — istatistiksel araştırma sorusunda Türkiye ve 2010-2024 aralığı açıkça ifade edilmelidir.
Kendini kontrol et: Sorumda Türkiye bağlamı, 2010-2024 dönemi, yangın sayısı ve yanan orman alanı değişkenleri birlikte yer alıyor mu?
2.bUygun görselleştirme ve özetleme araçlarını seçip veriyi analiz ederek yorum yazma
Çözüm Yolu
Yangın sayısı en yüksek 2024 (4300) iken en çok yanan alan 2021'dedir (3500 yangın, 140 000 ha); sayı artışı alanı tek başına açıklamaz, ilişki zayıf kalır.
- Araştırma sorusu: yıllık yangın sayısı ile yanan orman alanı arasında ilişki var mı? İki nicel değişken Grafik 1 ve Grafik 2'den okunur.
- İki nicel değişkenin ilişkisini görmek için serpme diyagramı, özetlemek için korelasyon katsayısı seçilir.
- Her yılın (yangın sayısı, yanan alan) çifti işaretlenir; 2021'deki 140 000 hektar diğerlerinden çok uzakta kalan uç değerdir.
- En çok yangın 2024'te (4300) olmasına karşın en büyük alan 2021'de yanmıştır; sayı tek başına alanı açıklamaz.
- Korelasyon katsayısı yaklaşık 0,35 çıkar: ilişki pozitif ama zayıftır, 2021 uç değeri yorumu etkiler.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Serpme diyagramı, iki yönlü sıklık tablosu ve BSO (7/15 ≈ 0,47) seçilerek zayıf-orta pozitif ilişki ve 2021 uç değeri yorumlanır. (Özetleme aracı olarak korelasyon yerine bölge sayım oranı (BSO) kullanıldığında geçerlidir.)
- İki ayrı sütun grafiğini tek başına yeterli saymak — birlikte değişimi görmek için yılları eşleştiren serpme diyagramı gerekir.
- 2021 yılındaki 140 000 hektarlık uç değeri göz ardı etmek — uç değer ortalamayı ve özet ölçüleri önemli ölçüde etkiler.
Kendini kontrol et: Seçtiğim araç iki nicel değişkenin ilişkisini gösteriyor ve yorumumda 2021 uç değerinin etkisini belirttim mi?