Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 57 Cevapları

Veri, sınıftaki 20 kişiye sorulan tek bir soruyla toplanmış; ölçüm değil görüş. Bu yüzden iş deneyimi ile gelir arasındaki ilişki ölçülerek değil, kişilerin kanaatine göre tahmin edilmiştir.

1. Diyalogda Burak'ın araştırma sorusunu ve öne sürdüğü iddiayı belirle: gelir düzeyini meslekten çok aynı işteki çalışma yılı belirler.
2. Veri toplama aşamasını incele: Burak kendi sınıfındaki 20 öğrenciyle konuşmuş ve 18'inden iddiasını destekleyen yanıt almıştır.
3. Toplanan verinin niteliğini değerlendir: gerçek gelir ve deneyim yılı ölçümleri yerine 20 sınıf arkadaşının kişisel görüşüne dayanmaktadır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Tahmini, gerçek çalışanların gelir ve kıdem verilerine değil, sınıfındaki 20 lise öğrencisinden 18'inin kişisel kanaatine dayanmaktadır. (Dayanağın sınıftaki 20 kişilik küçük grubun öznel görüşleri olduğunu belirttiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında Burak'ın gerçek çalışma verisi yerine sınıftaki 20 kişiden 18'inin görüşüne dayandığını belirttin mi?

Yalnızca 20 sınıf arkadaşı lise öğrencisi olduğu için gerçek çalışma hayatını temsil etmez. Soru tek yönlü kurulmuş. Rastgele ve yeterli büyüklükte örneklem ile resmi kaynaklı veriler gerekir.

1. Örneklemi değerlendir: çalışma hayatında olmayan 20 lise öğrencisi çalışan nüfusu temsil etmez ve örneklem çok küçüktür.
2. Veri türünü ve soruluş biçimini sorgula: öznel görüş yerine gerçek ölçüm gerekir ve yönlendirici ifadelerden kaçınılmalıdır.
3. Güvenilirliği artırmak için farklı meslek ve yaş gruplarından yeterli büyüklükte, rastgele seçilmiş çalışan örneklemi öner.
4. Kişisel tahminler yerine resmî istatistik kurumlarından veya bordro kayıtlarından gerçek çalışma yılı ve gelir verileri kullanılmasını belirt.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Çalışmayan öğrencilerden alınan görüşler güvenilir değildir; resmî kaynaklardan farklı sektörlerdeki geniş çalışan örnekleminin gerçek maaş ve kıdem verileri incelenmelidir. (Verinin güvenilmez olma nedenini ve temsili örneklem/gerçek veriyle iyileştirme yolunu birlikte sunduğunda geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Hem mevcut verinin neden güvenilir olmadığını hem de örneklem ve veri kaynağını nasıl iyileştireceğini açıkladın mı?

İki nicel değişken (deneyim yılı, gelir) arasındaki ilişki serpme diyagramı ve korelasyonla ölçülür. Ayrıca sektöre göre gruplandırma yapılarak 'hangi işte çalışıldığı' etkisi de karşılaştırılabilir.

1. İncelenecek iki nicel değişkeni tanımla: çalışılan süre (yıl) ve elde edilen gelir düzeyi.
2. Farklı meslek ve sektörlerdeki çalışanlara ait gerçek deneyim yılı ve gelir verilerini resmî kaynaklardan bir araya getir.
3. Verilerle serpme diyagramı çizip korelasyon katsayısını hesaplayarak deneyim yılı ile gelir arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü bul.
4. Meslekten bağımsız güçlü pozitif ilişki çıkarsa iddianın güçleneceğini, ilişki zayıfsa veya meslek farkı baskınsa iddianın çürüyeceğini açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Meslek gruplarına ve kıdeme göre kazanç istatistiklerini karşılaştırabilir; az kıdemli bazı mesleklerin çok kıdemli mesleklerden yüksek kazandığını göstermek iddiayı çürütür. (Gerçek kıdem-gelir verileriyle karşılaştırmalı tablo, grafik veya istatistiksel ilişki analizi önerdiğinde geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Önerdiğin analiz iki nicel değişken arasındaki ilişkiyi hem iddiayı güçlendirme hem de çürütme koşuluyla açıklıyor mu?