Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 140
Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 140 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aÇarpımı sıfır olan iki gerçek sayıdan en az birinin sıfır olduğunun ispatı
Çözüm Yolu
Durum incelemesi ile a sıfır değilse b'nin sıfır olması zorunlu olur; böylece önerme ispatlanır.
- Verilen: a ve b gerçek sayılar, a·b = 0. İstenen: a = 0 veya b = 0.
- 1. durum: a = 0 ise önerme zaten doğrudur.
- 2. durum: a ≠ 0 ise eşitliğin iki yanını a'ya böleriz: b = 0/a = 0.
- Her iki durumda da sayılardan en az biri sıfırdır; önerme ispatlanır.
- Eşitliği a'ya bölerken a ≠ 0 koşulunu belirtmemek — sıfıra bölme tanımsızdır, bu yüzden durum ayrımı gerekir.
- Birkaç sayı örneğiyle göstermeyi ispat saymak — örnekler tüm gerçek sayılar için genelleme sağlamaz.
Kendini kontrol et: İspatın a = 0 ve a ≠ 0 durumlarının ikisini de kapsıyor mu?
1bİspattaki adımları sözel ifade etme; kullanılan mantık bağlaçları ve niceleyiciler
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Sözel: Çarpım sıfır alınır; birinci sayı sıfırsa bitti, değilse ona bölünüp ikincinin sıfır olduğu görülür. Bağlaçlar: 'ise' (⇒), 'veya' (a=0 veya b=0), 'değilse'. Niceleyici: her a,b gerçek sayısı için (∀).Çözüm Yolu
'Veya' sonuçtaki seçeneği, 'ise' koşuldan sonuca geçişi, ∀ ise ispatın tüm gerçek sayı çiftlerine uygulandığını gösterir.
- Cebirsel ispattaki her satırı günlük dille bir cümleye çevir.
- Koşuldan sonuca geçişi gösteren 'ise' (⇒) bağlacını belirle.
- Sonuçtaki 'a = 0 veya b = 0' ifadesinde 'veya' bağlacının iki olasılığı kapsadığını açıkla.
- İspatın her a, b gerçek sayısı için yapıldığını, yani ∀ niceleyicisi kullanıldığını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 'En az biri' ifadesini 'en az bir sayı vardır ki sıfırdır' biçiminde ∃ niceleyicisiyle yorumlamak (∀ niceleyicisinin a, b çiftleri için kullanıldığı da belirtilirse geçerlidir.)
- 'Veya' yerine 've' yazmak — iki sayının da sıfır olması gerekmez, birinin sıfır olması yeterlidir.
- 'En az biri' ifadesini 'yalnız biri' gibi yorumlamak — iki sayının da sıfır olması önermeyi bozmaz.
Kendini kontrol et: a = 0 ve b = 0 olduğunda sözel ifaden hâlâ doğru kalıyor mu?
1c (Sözde Kod)Çarpımı sıfır olan iki sayıdan birinin sıfır olduğunu kontrol eden sözde kod
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Girdi: a, b. Başla; a*b=0 ise: a=0 veya b=0 ise yazdır 'En az biri sıfırdır'; değilse yazdır 'Çarpım sıfır değildir'. Bitir.Çözüm Yolu
Sözde kod girdiyi alır, 'ise' ve 'veya' bağlaçlarıyla koşulu denetler ve sonuca göre çıktı üretir.
- Sözde kodu 'Başla' ile aç ve girdi olarak a ile b değerlerini al.
- a*b = 0 koşulunu 'eğer ... ise' yapısıyla denetle.
- Koşul sağlanıyorsa 'a = 0 veya b = 0' durumunu denetleyip 'En az biri sıfırdır' yazdır.
- Koşul sağlanmıyorsa 'Çarpım sıfır değildir' yazdır ve 'Bitir' ile kapat.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Önce a = 0 mı diye bakan, değilse b = a*b/a hesaplayıp b = 0 sonucunu yazdıran sözde kod (a ≠ 0 durumunda bölme yapıldığı açıkça belirtilirse geçerlidir.)
- 'değilse' kolunu yazmamak — çarpım sıfır olmadığında algoritma hiçbir çıktı vermeden kalır.
- Koşulda '=' ile atamayı karıştırmak — burada eşitlik karşılaştırması yapılır, değer atanmaz.
Kendini kontrol et: Sözde kodu a = 0, b = 5 ve a = 2, b = 3 için uyguladığında iki farklı doğru çıktı alıyor musun?
1c (Algoritmik Doğal Dil)Aynı algoritmanın doğal dille ifadesi
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
1. Başla. 2. İki gerçek sayı al. 3. Çarpımlarını hesapla. 4. Çarpım 0 ise sayılardan biri 0 mı bak. 5. 0 ise 'En az biri sıfırdır' yazdır; değilse 'Çarpım sıfır değil' yazdır. 6. Bitir.Çözüm Yolu
Adımlar numaralandırılarak girdi, işlem, karar ve çıktı sırasıyla yazılır.
- Sözde koddaki her satırı numaralı, günlük dille yazılmış bir adıma çevir.
- Başla, iki gerçek sayıyı al ve çarpımlarını hesapla adımlarını yaz.
- Çarpımın 0 olup olmadığını ve sayılardan birinin 0 olup olmadığını karar adımı olarak yaz.
- Sonuca göre uygun mesajı yazdır ve 'Bitir' adımıyla bitir.
- Adımları numaralandırmamak — algoritmik doğal dilde işlem sırası numaralarla açıkça gösterilmelidir.
- Karar adımında iki durumdan yalnız birini yazmak — 'değilse' durumunda ne yapılacağı da belirtilmeli.
Kendini kontrol et: Adımlarını sırayla okuyan biri, sözde kodla aynı çıktıya ulaşıyor mu?
1c (Akış Şeması)Aynı algoritmanın akış şeması
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Başla → a,b gir → a·b=0 mı? Hayır: 'Çarpım sıfır değil' yaz; Evet: a=0 veya b=0 mı? → 'En az biri sıfırdır' yaz → Bitir.Çözüm Yolu
Karar kutularıyla iki aşamalı kontrol gösterilir.
- Başla'yı oval, 'a, b gir' adımını paralelkenar ile çiz.
- 'a·b = 0 mı?' sorusunu eşkenar dörtgen karar kutusuna yaz.
- Hayır okunu 'Çarpım sıfır değil' çıktısına bağla.
- Evet okunu 'a = 0 veya b = 0 mı?' karar kutusuna, oradan 'En az biri sıfırdır' çıktısına bağla.
- Tüm çıktı kutularını oklarla Bitir ovaline bağla.
- Çıktı kutularından Bitir'e ok çizmemek — her yol algoritmanın sonuna ulaşmalıdır.
- Karar kutusu oklarına Evet/Hayır yazmamak — hangi yolun hangi koşulda izlendiği anlaşılmaz.
Kendini kontrol et: a = 0, b = 7 değerlerini şemada takip ettiğinde 'En az biri sıfırdır' kutusuna ulaşıyor musun?
Farklı KaydetTemada öğrenilenleri kendi hatırlayacağı biçimde kısaca not alma alanı
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.