Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 9.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap)›Sayfa 161
Matematik 9.Sınıf Ders Kitabı (2.Kitap) — Sayfa 161 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2. Sıra Sizde - 1Aynı yükseklikten 30 kez bırakılan topun kronometreyle düşme süresinin belirlenmesi durumundaki değişebilirlik türü
Çözüm Yolu
Top her seferinde aynı yükseklikten bırakılsa da kronometreyi başlatıp durdurma anındaki insan tepkisi ve araç hassasiyeti her ölçümde farklı sonuç verir.
- Durum: Top aynı yükseklikten 30 kez bırakılıyor, düşme süresi kronometreyle ölçülüyor.
- Koşullar aynı olduğu için gerçek düşme süresi her seferinde aynı olmalıdır.
- Farklı sonuçlar, kronometreyi başlatıp durduran kişiden ve aracın hassasiyetinden kaynaklanır.
- Fark ölçüm aracından ve ölçen kişiden geldiği için bu, ölçümden kaynaklı değişebilirliktir.
- Doğal ortamdan kaynaklı demek — düşme koşulları hep aynı; fark topun doğasından değil, ölçme işleminden doğar.
- Müdahaleden kaynaklı demek — araştırmacı hiçbir koşulu bilerek değiştirmiyor, yükseklik her denemede aynı.
Kendini kontrol et: Aynı şeyi aynı koşulda tekrar tekrar mı ölçüyorum? Evetse fark ölçümden gelir.
2. Sıra Sizde - 2Voleybol takımına seçilecek öğrencilerin kol uzunluklarının ölçülmesi durumundaki değişebilirlik türü
Çözüm Yolu
Öğrencilerin kol uzunlukları doğal olarak kişiden kişiye farklıdır; bu fark doğada var olan bir değişkenin ölçülmesinden gelir.
- Durum: Voleybol takımına seçilecek öğrencilerin kol uzunlukları ölçülüyor.
- Kol uzunluğu doğada var olan, kişiden kişiye farklılık gösteren bir özelliktir.
- Değerlerdeki fark, değişkenin doğal olarak farklı olmasından gelir; müdahale yoktur.
- Bu nedenle değişebilirlik türü doğal ortamdan kaynaklı değişebilirliktir.
- Ölçümden kaynaklı demek — burada aynı kol tekrar ölçülmüyor; farklı kişilerin gerçekten farklı kol uzunlukları ölçülüyor.
- Örneklemden kaynaklı demek — iki ayrı örneklemin sonuçları karşılaştırılmıyor; tek grupta kişiler arası fark inceleniyor.
Kendini kontrol et: Ölçülen özellik kimse müdahale etmeden kişiden kişiye zaten farklı mı? Evetse doğal ortamdan kaynaklıdır.
2. Sıra Sizde - 3Tuzluluk oranı farklı iki akvaryumda 40 balığın gelişiminin gözlemlenmesi durumundaki değişebilirlik türü
Çözüm Yolu
Araştırmacı akvaryumların tuzluluk oranını bilerek farklılaştırmıştır; balıkların gelişimindeki fark bu müdahaleden doğar.
- Durum: Aynı türden 40 balık, tuzluluk oranı farklı iki akvaryuma ayrılıp gelişimleri gözleniyor.
- Tuzluluk oranı araştırmacı tarafından bilerek değiştirilmiş; yani ortama müdahale edilmiş.
- Balıkların gelişimindeki fark bu müdahaleden doğar.
- Bu nedenle değişebilirlik türü müdahaleden kaynaklı değişebilirliktir.
- Doğal ortamdan kaynaklı demek — tuzluluk farkını doğa değil, araştırmacı bilerek oluşturmuştur.
- Örneklemden kaynaklı demek — balıklar iki gruba ayrılmış ama asıl fark gruplara uygulanan farklı tuzluluktan doğuyor.
Kendini kontrol et: Araştırmacı bir koşulu bilerek değiştirdi mi? Evetse değişebilirlik müdahaleden kaynaklıdır.
2. Sıra Sizde - 4500 kişilik gruptan rastgele seçilen ellişer kişilik iki gruba aynı ölçeğin uygulanması durumundaki değişebilirlik türü
Çözüm Yolu
Aynı gruptan rastgele seçilen farklı kişilerden oluşan örneklemlerin sonuçları birbirinden farklı çıkabilir; fark seçilen kişilerin farklı olmasından gelir.
- Durum: 500 kişilik gruptan rastgele seçilen ellişer kişilik iki gruba aynı ölçek uygulanıyor.
- İki grup aynı evrenden alınmış ama farklı kişilerden oluşan iki örneklemdir.
- Sonuçlardaki fark, seçilen kişilerin farklı olmasından kaynaklanır.
- Bu nedenle değişebilirlik türü örneklemden kaynaklı değişebilirliktir.
- Ölçümden kaynaklı demek — iki gruba aynı ölçek uygulanıyor; fark ölçme aracından değil, gruptaki kişilerin farklı olmasından doğar.
- Müdahaleden kaynaklı demek — gruplara farklı bir işlem uygulanmıyor, ikisine de aynı ölçek veriliyor.
Kendini kontrol et: Aynı evrenden farklı kişiler seçilip sonuçları karşılaştırılıyor mu? Evetse fark örneklemden kaynaklıdır.
2. Sıra Sizde - 5Şehirdeki 70 farklı su kaynağından alınan numunelerin kirlilik derecesinin belirlenmesi durumundaki değişebilirlik türü
Çözüm Yolu
Her su kaynağının kirlilik derecesi doğada kendiliğinden farklıdır; ölçülen değişken zaten doğal olarak çeşitlilik gösterir.
- Durum: 70 farklı doğal su kaynağından alınan numunelerin kirlilik derecesi belirleniyor.
- Araştırmacı kaynaklara müdahale etmiyor; kirlilik doğada olduğu haliyle ölçülüyor.
- Değerlerin farklı çıkması, kaynakların doğal olarak birbirinden farklı olmasından gelir.
- Bu nedenle değişebilirlik türü doğal ortamdan kaynaklı değişebilirliktir.
- Örneklemden kaynaklı demek — iki örneklem karşılaştırılmıyor; 70 farklı kaynağın kendi kirlilik farkları inceleniyor.
- Ölçümden kaynaklı demek — aynı numune tekrar tekrar ölçülmüyor; her numune farklı bir kaynaktan geliyor.
Kendini kontrol et: Her kaynak doğada olduğu gibi mi ölçülüyor ve fark kaynakların kendisinden mi geliyor? Evetse doğal ortamdan kaynaklıdır.
2. Sıra Sizde - 6Lise öğrencilerinin haftalık genel ağ kullanım sürelerinin belirlenmesi durumundaki değişebilirlik türü
Çözüm Yolu
Öğrencilerin internet kullanım süreleri alışkanlıklarına göre doğal olarak kişiden kişiye değişir; müdahale yoktur.
- Durum: Lise öğrencilerinin haftalık genel ağ (internet) kullanım süreleri belirleniyor.
- Öğrencilere herhangi bir müdahale yapılmıyor; süreler olduğu gibi kaydediliyor.
- Kullanım süreleri öğrencilerin alışkanlıklarına göre doğal olarak kişiden kişiye değişir.
- Bu nedenle değişebilirlik türü doğal ortamdan kaynaklı değişebilirliktir.
- Müdahaleden kaynaklı demek — öğrencilerin kullanım süresine kimse karışmıyor, süreler kendi alışkanlıklarıyla oluşuyor.
- Ölçümden kaynaklı demek — farkın asıl nedeni ölçme hatası değil, öğrencilerin gerçekten farklı süre kullanmasıdır.
Kendini kontrol et: Öğrencilerin kullanım sürelerini değiştiren bir dış müdahale var mı? Yoksa fark doğal ortamdan kaynaklıdır.