Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 190
Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 190 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1.aMemeli türlerinin özelliklerinin nasıl belirlenmiş olabileceğine dair fikir yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Yaşam süresi, kütle ve hız; hayvanların izlenmesi, tartılması, hız ölçümleri ve bilimsel kaynakların taranmasıyla belirlenmiş olabilir.
- Tablodaki özellikleri belirliyoruz: yaşam süresi, kütle ve maksimum hız.
- Her özelliğin hangi yolla ölçülebileceğini düşünüyoruz: kütle tartıyla, hız ölçüm cihazı ya da kayıt ile, yaşam süresi uzun süreli gözlemle.
- Bu verilerin doğrudan ölçülmesi zor olabileceği için bilimsel kaynak, kayıt ve önceki araştırmalardan derlenebileceğini ekliyoruz.
- Fikirlerimizi gözlem, ölçüm ve kaynak taraması başlıklarında toplayarak yazıyoruz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hayvanat bahçeleri ve doğal yaşam alanlarındaki hayvanlar izlenip kayıt tutularak belirlenmiş olabilir. (Gözlem ve kayıt yoluyla veri toplamayı vurgulayan cevaplarda geçerlidir.) · Daha önce yapılmış bilimsel araştırmaların sonuçları derlenerek belirlenmiş olabilir. (İkincil veri (kaynak taraması) kullanımı vurgulanırsa geçerlidir.)
- Tüm verilerin tek bir hayvan üzerinde ölçüldüğünü düşünmek — değerler genellikle birçok bireyin ortalaması ya da yaklaşık değeridir.
- Yalnız internetten bakıldı demek — verinin asıl kaynağının gözlem ve ölçüm olduğu da belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın yöntemler tablodaki üç özelliğin (yaşam süresi, kütle, hız) her biri için bir veri toplama yolu içeriyor mu?
1.b betimleyenTablodan tek nicel değişkenli betimleyen araştırma sorusu yazma
Çözüm Yolu
Betimleyen soru tek nicel değişkeni (yaşam süresi) tanımlar; ortalama, ortanca gibi özetlerle yanıtlanır.
- Betimleyen soru, tek nicel değişkeni gruplara ayırmadan tanımlar.
- Tablodan nicel değişken olarak yaşam süresini seçiyoruz.
- Soruyu tüm türler için bir özet (ortalama, ortanca gibi) gerektirecek biçimde yazıyoruz.
- Sorunun tek bir sayıyla değil, 27 türün verisiyle yanıtlanabildiğini kontrol ediyoruz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 27 memeli türünün kütleleri nasıl bir dağılım gösterir? (Betimlenen tek nicel değişken kütle seçilirse geçerlidir.) · Memeli türlerinin maksimum hızları hangi aralıkta yoğunlaşır? (Nicel değişken maksimum hız seçilir ve hız verisi olan türler kullanılırsa geçerlidir.)
- Tek bir türe yönelik soru yazmak (ör. Afrika fili kaç yıl yaşar?) — değişkenlik içermediği için istatistiksel soru değildir.
- Gruplar arası karşılaştırma eklemek — bu betimleyen değil, karşılaştıran soru olur.
Kendini kontrol et: Sorunun cevabı için tüm türlerin verisini toplayıp özetlemek gerekiyor mu?
1.b karşılaştıranTablodan tek nicel değişkenli karşılaştıran araştırma sorusu yazma
Çözüm Yolu
Tablodaki kütle verisiyle iki grup oluşturulur; tek nicel değişken olan maksimum hız bu gruplar arasında karşılaştırılır.
- Karşılaştıran soru, tek nicel değişkeni iki ya da daha çok grup arasında karşılaştırır.
- Tablodan nicel değişken olarak maksimum hızı seçiyoruz.
- Grupları kütleye göre ayırıyoruz: 100 kg'dan fazla olanlar ve 100 kg'dan az olanlar.
- Soruyu, iki grubun maksimum hızlarını karşılaştıracak biçimde ve veri toplamayı gerektirecek şekilde yazıyoruz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yaşam süresi 20 yıldan uzun olan memeli türlerinin kütlesi, 20 yıl ve daha kısa olanlarınkinden farklı mıdır? (Nicel değişken kütle, gruplama ölçütü yaşam süresi seçilirse geçerlidir.) · Kütlesi 100 kg'dan fazla olan memeli türlerinin yaşam süresi, 100 kg'dan az olanlarınkinden uzun mudur? (Karşılaştırılan tek nicel değişken yaşam süresi olarak seçilirse geçerlidir.)
- Tek bir türü sormak (ör. çita kaç km/sa. koşar?) — bu istatistiksel soru değildir, verilerde değişkenlik gerektirmez.
- İki nicel değişken arasındaki ilişkiyi sormak — istenen, tek nicel değişkenin gruplar arasında karşılaştırılmasıdır.
- Hız değeri olmayan türleri (şempanze, Amerikan keseli sıçanı, baykuş maymunu) hesaba katmak — bu türler hız karşılaştırmasında dışarıda kalır.
Kendini kontrol et: Sorunda tek bir nicel değişken var mı ve bu değişken en az iki grup arasında mı karşılaştırılıyor?
1.cSoruları sunup kontrol formuyla arkadaşları değerlendirme (QR formu)
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
1.ç betimleyenTartışma sonrası betimleyen sorunun son hâlini yazma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
1.ç karşılaştıranTartışma sonrası karşılaştıran sorunun son hâlini yazma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
1.dAraştırmacıların varsayılan veri toplama planını yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Veri toplama planı amaç, örneklem, değişkenler, yöntem, araç ve kayıt biçimini içermelidir.
- Araştırmanın amacını ve sorusunu belirliyoruz: memeli türlerinin bazı özelliklerini incelemek.
- Örneklemi seçiyoruz: incelenecek 27 memeli türü.
- Toplanacak değişkenleri tanımlıyoruz: yaşam süresi (yıl), kütle (kg), maksimum hız (km/sa.).
- Veri kaynağını ve yöntemi seçiyoruz: güvenilir bilimsel kaynaklar, gözlem ve ölçüm.
- Verileri kaydedeceğimiz tabloyu ve birimleri önceden hazırlıyoruz.
- Plana ölçüm birimlerini yazmamak — birim belirlenmezse farklı kaynaklardan gelen veriler karşılaştırılamaz.
- Yalnız veri kaynağını yazıp değişkenleri ve örneklemi atlamak — plan amaç, örneklem, değişken, yöntem ve kayıt biçimini içermelidir.
Kendini kontrol et: Planında amaç, örneklem, değişkenler, yöntem ve kayıt biçimi yer alıyor mu?