Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 52
Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 52 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8aDE/BC oranını bulma (DE // BC, m(ABE)=m(EBC))
Çözüm Yolu
DE // BC ise ADE ~ ABC. AD/AB = 8/12 = 2/3 olduğundan DE/BC = 2/3.
- Verilenler: |AD| = 8 cm, |DB| = 4 cm, [DE] // [BC].
- |AB| = 8 + 4 = 12 cm.
- DE // BC olduğundan ADE ~ ABC (A.A.).
- |DE|/|BC| = |AD|/|AB| = 8/12 = 2/3.
- Oranı |AD|/|DB| = 8/4 = 2 almak — DE ile BC'nin oranı için tüm kenar |AB| = 12 kullanılmalıdır.
- Oranı ters yazıp 3/2 bulmak — payda küçük üçgenin kenarı DE, paydada büyük üçgenin kenarı BC olmalıdır.
Kendini kontrol et: Küçük üçgen ADE büyük üçgen ABC'nin içinde olduğuna göre bulduğun oran 1'den küçük mü?
8bAE ve BC uzunluklarını bulma
Çözüm Yolu
m(DEB) = m(EBC) (ters açılar) = m(ABE) olduğundan DBE ikizkenardır: |DE| = |DB| = 4. DE/BC = 2/3 => BC = 6. Thales ile AE/EC = AD/DB = 2 => AE = 10.
- [DE] // [BC] olduğundan m(DEB) = m(EBC) (iç ters açılar).
- m(ABE) = m(EBC) verildiği için m(DBE) = m(DEB); DBE ikizkenar, |DE| = |DB| = 4 cm.
- a şıkkından |DE|/|BC| = 2/3; 4/|BC| = 2/3 ise |BC| = 6 cm.
- Temel orantı: |AE|/|EC| = |AD|/|DB| = 8/4 = 2; |EC| = 5 ise |AE| = 10 cm.
- |AE| yerine |AC| = 15 cm yazmak — istenen yalnız A ile E arasıdır, |EC| eklenmez.
- DBE üçgeninin ikizkenar olduğunu görmeyip |DE| uzunluğunu bulamamak — BE açıortay ve DE // BC birlikte eşit açılar verir.
Kendini kontrol et: |AE|/|AC| = 10/15 oranı, a şıkkında bulduğun 2/3 oranına eşit mi?
9aAB // DE iken |AE| uzunluğunu bulma
Çözüm Yolu
AB // DE olduğundan ABC ~ EDC. AC/CE = BC/CD => 3/CE = 4/6, CE = 4,5. |AE| = 3 + 4,5 = 7,5.
- Verilenler: [AB] // [DE], |BC| = 4, |CD| = 6, |AC| = 3; istenen |AE|.
- C'deki ters açılar ve iç ters açılar eşit olduğundan ABC ~ EDC.
- Oran: |AC|/|CE| = |BC|/|CD|, yani 3/|CE| = 4/6.
- |CE| = 18/4 = 4,5 bulunur.
- |AE| = |AC| + |CE| = 3 + 4,5 = 7,5 birim.
- Karşılık gelen kenarları karıştırıp 3/|CE| = 6/4 yazmak — A ile E, B ile D karşılık gelir; |AC| ile |CE| eşleşir.
- |CE| bulunup cevap olarak verilmesi — istenen |AE|, yani |AC| + |CE| toplamıdır.
Kendini kontrol et: |CE|/|AC| = 4,5/3 oranı |CD|/|CB| = 6/4 oranına eşit mi?
9b|DE|/|AB| oranını bulma
Çözüm Yolu
Benzerlik oranı CD/BC = 6/4 = 3/2 olduğundan |DE|/|AB| = 3/2.
- ABC ~ EDC benzerliğinde B ile D, A ile E karşılık gelir.
- Benzerlik oranı |CD|/|CB| = 6/4.
- Buna göre |DE|/|AB| = 6/4 = 3/2.
- Oranı 2/3 yazmak — DE büyük üçgenin (EDC) kenarı olduğundan oran 1'den büyük olmalıdır.
Kendini kontrol et: |CE|/|CA| = 4,5/3 oranı da 3/2 çıkıyor mu?
10a|BE|/|BC| oranını bulma (DE // AC)
Çözüm Yolu
DE // AC olduğundan BDE ~ BAC. BE/BC = DE/AC = 4/6 = 2/3.
- Verilenler: [DE] // [AC], |DE| = 4 cm, |AC| = 6 cm.
- B açısı ortak ve yöndeş açılar eşit olduğundan BDE ~ BAC (A.A.).
- Benzerlikten |BE|/|BC| = |DE|/|AC| = 4/6.
- Sadeleştirince |BE|/|BC| = 2/3.
- |BE|/|EC| oranını hesaplamak — istenen |BE|/|BC| olduğundan paydada kenarın tamamı yer alır.
- 4/6 oranını sadeleştirmeden bırakmak — cevap en sade biçimde 2/3 yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: BDE küçük üçgen olduğuna göre |BE|/|BC| oranı 1'den küçük çıktı mı?
10b|DA|/|BD| oranını bulma
Çözüm Yolu
BE/BC = 2/3 ise BD/BA = 2/3. Dolayısıyla BD = 2k, BA = 3k, DA = k olur ve DA/BD = 1/2.
- BDE ~ BAC benzerliğinden |BD|/|BA| = |BE|/|BC| = 2/3.
- |BD| = 2k, |BA| = 3k alınırsa |DA| = 3k − 2k = k olur.
- |DA|/|BD| = k/2k = 1/2.
- |BD|/|BA| = 2/3 oranını doğrudan |DA|/|BD| sanmak — önce |DA| = |BA| − |BD| bulunmalıdır.
- Oranı ters yazıp 2 bulmak — payda |DA|, paydada |BD| olmalıdır.
Kendini kontrol et: |DA| + |BD| = k + 2k = 3k, yani |BA| ediyor mu?
11aMerdivenin yerden yüksekliğini gösteren |DE| uzunluğunu bulma
Çözüm Yolu
DE = CF = h (DC // AB). m(DAE) = m(FCB) ve dik açılar eşit olduğundan ADE ~ CBF hâlinde DE/AE = FB/CF, yani h/9 = 4/h. h² = 36, h = 6 m.
- [DC] // [AB] ve DE, CF yere dik olduğundan |DE| = |CF| = h.
- ADE ve CBF dik üçgenlerinde m(DAE) = m(FCB) olduğundan iki üçgen benzerdir.
- Açının karşı/komşu oranı eşit: h/9 = 4/h.
- h² = 36, h = 6; merdivenin yüksekliği |DE| = 6 m.
- Kenarları yanlış eşleyip h/9 = h/4 gibi bir oran kurmak — A açısının karşısı DE, C açısının karşısı FB'dir.
- h² = 36 bulunca h = 18 yazmak — karekök alınmalıdır, h = 6 m.
Kendini kontrol et: h = 6 için 6/9 ile 4/6 oranları eşit mi?
11bBasamak genişliği 1,5 m iken gereken halı miktarını bulma
Çözüm Yolu
Merdivenin yüzeyi boyunca uzunluk: 9 + 6 (sol basamaklar) + 6 (üst düz kısım) + 6 + 4 (sağ basamaklar) = 31 m. Alan = 31 · 1,5 = 46,5 m².
- Halı basamakların yatay ve dikey yüzeylerini kaplar; yataylar toplamı yatay uzunluğa, dikeyler toplamı yüksekliğe eşittir.
- Sol merdiven: yatay 9 m, dikey 6 m (|DE| = 6 m).
- Üst düz kısım |DC| = |EF| = 6 m; sağ merdiven: yatay 4 m, dikey 6 m.
- Toplam halı uzunluğu: 9 + 6 + 6 + 4 + 6 = 31 m.
- Halı alanı = 31 · 1,5 = 46,5 m².
- Basamaklar yerine eğik |AD| ve |CB| uzunluklarını toplamak — halı basamakların yatay ve dikey yüzeylerini kaplar.
- Sağ merdivenin 6 m yüksekliğini unutmak — iki merdivenin de dikey toplamı |DE| = |CF| = 6 m'dir.
Kendini kontrol et: Yataylar toplamı 9 + 6 + 4 = 19 m, dikeyler toplamı 6 + 6 = 12 m; toplam 31 m ediyor mu?
12Çubuklar üzerinde A ve B noktaları arasındaki x uzaklığını bulma
Çözüm Yolu
Şekil 1'de uç mesafeleri 4:12 = 1:3 olduğundan A noktası uçtan 48/4 = 12 cm uzaktadır. Şekil 2'de 16:8 = 2:1 olduğundan B aynı uçtan 48·2/3 = 32 cm uzaktadır. x = 32 - 12 = 20 cm.
- Kesişim noktasında oluşan iki üçgen benzerdir; nokta, çubuğu uç mesafeleri oranında böler.
- Şekil 1: oran 4 : 12 = 1 : 3, A noktası uca 48 · 1/4 = 12 cm uzaklıktadır.
- Şekil 2: oran 16 : 8 = 2 : 1, B noktası aynı uca 48 · 2/3 = 32 cm uzaklıktadır.
- x = 32 − 12 = 20 cm.
- Çubuğu 4 ve 12 cm'lik parçalara bölmek — 4 ve 12 uçlar arası mesafedir, çubuk 1 : 3 oranında bölünür.
- A ve B'nin uzaklıklarını farklı uçlardan ölçmek — iki nokta da çubuğun aynı ucuna göre karşılaştırılmalıdır.
Kendini kontrol et: A'nın uca uzaklığı 12 cm, B'ninki 32 cm iken aradaki fark 20 cm mi?