Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 250
Tarih 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 250 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Kaynak Ş sorusuDemiryollarının yabancı yatırımcıların çıkarlarına göre yapılmasının ekonomiye ve sanayileşmeye etkisini açıklama
Çözüm Yolu
Yap-işlet-devret ile şirketler güzergâhı kârlı yerlere çekti; hatlar ham madde taşıyıp ucuz mamul mal getirdi. Bu, yerli sanayiyi rekabet karşısında zayıflattı, dış borcu ve bağımlılığı artırdı; devletin asker ve vergi amaçları da kısmen karşılandı.
- Kaynak Ş'de demir yolunun Batı'ya ve Osmanlı Devleti'ne sağladığı yararları ayrı ayrı listele.
- Yap-işlet-devret usulünde güzergâhı şirketlerin en kârlı yatırım olacak biçimde belirlediğini sapta.
- Hatların ham maddeyi Batı fabrikalarına, ucuz mamul malları ise iç pazara taşıdığını ilişkilendir.
- Bunun yerli sanayiyi rekabet karşısında zayıflattığını ve ekonomiyi dışa bağımlı kıldığını sonuç olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Demir yolları ihracatı artırdı ama Osmanlı'yı sanayi üreticisi değil ham madde sağlayıcısı ve Avrupa mallarının pazarı hâline getirdi. (Ham madde çıkışı ile ithal mal girişi birlikte açıklanırsa geçerli.)
- Demir yolunu yalnız ulaşımda bir gelişme olarak anlatmak — soru, yabancı çıkarlara göre yapılmasının etkisini soruyor.
- Ham madde ihracatını sanayileşme sanmak — ham madde dışarı gidip mamul mal gelince yerli sanayi gerilemiş olabilir.
Kendini kontrol et: Cevabımda güzergâh seçimi ile yerli sanayinin zayıflaması arasında açık bir neden-sonuç bağı kurdum mu?