Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 205
Tarih 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 205 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
QR etkinliğiDört Halife Dönemi'ndeki siyasi ve askerî gelişmelerle ilgili QR koddaki etkinliğin yapılması.
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
Tablo - Yönetim Yapısının ÖzellikleriKaynak AD'ye göre Dört Halife Dönemi yönetim yapısının özelliklerini tabloya yazma.
Çözüm Yolu
Kaynak AD'de halifenin seçimle gelmesi, valilerle yönetim, yetkilerin halifede toplanması, Kur'an ve Sünnet'e bağlılık ve divan teşkilatı anlatılıyor.
- İstenen: Kaynak AD'den Dört Halife Dönemi yönetim özelliklerini bulmak.
- Halife devletin başındadır; Medine'deki Müslümanlarca belirlenir ve biat alınır, vilayetler valilerle yönetilir.
- Halifeler yürütme, yargı ve sınırlı yasama yetkisine sahiptir ama Kur'an ve Sünnet'e bağlıdır; yerine ailesinden birini belirlemez.
- Hz. Ömer kadılar ve vergi için âmiller göndermiş, divan teşkilatını kurmuştur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hz. Ebu Bekir ve Hz. Ali halk seçimiyle, Hz. Ömer bırakma yoluyla, Hz. Osman şûra ile halife oldu. (Halifenin belirlenme yöntemleri ayrıntılı yazılırsa geçerlidir.) · Halifeler iktidarın kaynağını ümmet olarak kabul ediyordu. (Diğer temel yönetim özellikleriyle birlikte yazılırsa geçerlidir.)
- Halifeliğin babadan oğula geçtiğini yazmak — Kaynak AD'ye göre hiçbir halife yerine kendi ailesinden birini belirlemedi.
- Dört halifenin aynı yolla seçildiğini sanmak — seçim, bırakma (istihlaf) ve şûra gibi farklı yöntemler uygulandı.
Kendini kontrol et: Halifenin nasıl belirlendiğini ve yetkilerini neyin sınırladığını cevabında açıkça yazdın mı?
Tablo - Ordu Yapısının ÖzellikleriKaynak AE'ye göre Dört Halife Dönemi ordu yapısının özelliklerini tabloya yazma.
Çözüm Yolu
Kaynak AE'de cünd merkezleri, hazır kuvvet, maaş, geçimden uzak tutma, farklı milletlerden askerler ve mancınık kullanımı belirtiliyor.
- İstenen: Kaynak AE'den Dört Halife Dönemi ordu özelliklerini çıkarmak.
- Hz. Ömer cünd adlı askerî merkezler kurdu; her merkezde savaşa hazır büyük bir kuvvet bulunduruldu.
- Askerlere maaş bağlandı, ordu ticaret ve tarımdan uzak tutuldu.
- Ordu kademeleri İranlılara açıldı; Romalı ve Yunanlı askerler de vardı; kuşatmalarda mancınık yaygınlaştı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Silah altına alma faaliyeti aşamalı olarak bütün Arabistan'ı kapsayacak şekilde genişletildi. (Kaynak AE'deki bu bilgi temel ordu özellikleriyle birlikte yazılırsa geçerlidir.)
- Mancınığın ilk kez Hz. Ömer döneminde kullanıldığını yazmak — kaynak kullanımın Peygamber hayattayken başladığını, Ömer döneminde yaygınlaştığını söyler.
- Orduyu yalnız Araplardan oluşmuş sanmak — kaynakta İranlı, Romalı ve Yunanlı askerlerin de bulunduğu belirtilir.
Kendini kontrol et: Hz. Muhammed dönemi ordusuyla karşılaştırdığında maaş ve düzenli merkezler gibi yenilikleri yazdın mı?