Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 25
Tarih 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 25 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Ğ-soruAynı tarihsel olayların farklı dönemlerde yeniden ele alınmasının nedenlerini gerekçelendirerek açıklama
Çözüm Yolu
Yeni belge ve buluntular ortaya çıkar, tarihçiler yeni sorular sorar, her dönemin ihtiyaç ve bakış açısı farklıdır; eski anlatılar bugünün ihtiyaçlarını karşılamayabilir.
- Kaynak Ğ'yi okuruz: tarihçiler yeni kaynaklar keşfeder, yeni sorular sorar ve yeni bağlamlar düşünür.
- Birinci neden: yeni belge ve buluntular ortaya çıkınca eski bilgiler gözden geçirilir.
- İkinci neden: her dönemin tarihçisi kendi döneminin bakış açısıyla geçmişe yeni sorular sorar.
- Üçüncü neden: Kaynak Ğ'ye göre eski anlatılar günümüzün ihtiyaçlarını karşılamayabilir; bu yüzden olaylara yeniden dönülür.
- Yeniden ele almayı 'önceki tarihçiler yanlış yaptı' diye açıklamak — çoğu zaman neden yeni kaynak ve yeni sorulardır.
- Nedenleri sıralayıp gerekçe yazmamak — soru her nedenin gerekçesini de istiyor.
Kendini kontrol et: Yazdığım her neden için kaynaktan ya da bir örnekten dayanak gösterebiliyor muyum?
I-soruYeni belge ve bulgulardan edinilen bilgilerin tarih alanına etkilerini açıklama
Çözüm Yolu
Kaynak I'ye göre Güneydoğu Anadolu kazıları Neolitik kültüre bakışı değiştirmiş, yeni kavramlar doğurmuştur. Yeni bulgular bilgilerin yeniden değerlendirilmesini sağlar.
- Kaynak I'yı okuruz: Güneydoğu Anadolu kazıları Neolitik kültürün yeniden tanımlanmasını gerektirmiştir.
- Kaynak H'deki Göbeklitepe dikili taşının Neolitik Dönem'e yeni bakış açıları getirdiğini not ederiz.
- Yeni bulguların eski bilgileri sorgulattığını ve 'yerleşik avcı toplayıcılar' gibi yeni kavramlar doğurduğunu çıkarırız.
- Yeni bulguların eski bilgileri tümüyle geçersiz kıldığını söylemek — çoğu zaman bilgiyi düzeltir, genişletir ya da yeniden yorumlatır.
Kendini kontrol et: Cevabımı Göbeklitepe gibi somut bir örnekle destekleyebiliyor muyum?
Tablo-CKaynak C için ele alınan tarihsel bilgi özelliği ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Kaynak C kronolojiyi olayların öncelik-sonralık sırasıyla dizilmesi ve sebep, sonuç, değişim ile sürekliliği anlamaya hizmet etmesi olarak tanımlar.
- Tablonun C satırı için Kaynak C'yi (sayfa 23) inceleriz.
- Kaynak C, kronolojinin olayları öncelik-sonralığa göre zamansal sıraya dizdiğini anlatır.
- Ayrıca kronolojinin sebep, sonuç, değişim ve sürekliliği anlamayı gerektirdiğini vurgular.
- Özellik: olaylar kronolojiye yerleştirilir; gerekçe: zamansal sıra, sebep-sonuç ve değişim-süreklilik ilişkisini kurmayı sağlar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ele alınan özellik: tarihsel bilginin zaman boyutu vardır (Gerekçede olayların zamansal sıraya dizilmesi açıklanıyorsa geçerlidir.)
- Kronolojiyi yalnız tarih ezberlemek sanmak — Kaynak C, sebep, sonuç, değişim ve sürekliliği anlamayı da vurgular.
Kendini kontrol et: Gerekçe sütununa yazdığım cümle Kaynak C'deki bir ifadeye dayanıyor mu?
Tablo-DKaynak D için tarihsel bilgi özelliği ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Kaynak D tarihin kaynaklardaki izlerin yöntemle çalışılmasıyla bilgi üretmek olduğunu söyler.
- D satırı için Kaynak D'yi (sayfa 23) inceleriz.
- Kaynak D, tarihi kaynakların belli yöntemlerle çalışılarak bilgi üretilmesi olarak tanımlar.
- Olayların bıraktığı izlerin kaynak olduğunu ve geçmişin bu izlerle yeniden kurulduğunu belirtir.
- Özellik: tarihsel bilgi kaynaklara dayanır; gerekçe: tarih, kaynaklardaki izler canlandırılarak yeniden inşa edilir.
- Özellik ile gerekçeyi aynı cümleyle yazmak — gerekçe, özelliği kaynaktaki hangi ifadenin desteklediğini göstermelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığım özellik, tarihçinin bilgiyi nereden ürettiği sorusuna cevap veriyor mu?
Tablo-EKaynak E için tarihsel bilgi özelliği ve gerekçesi
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
Tablo-FKaynak F için tarihsel bilgi özelliği ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Kaynak F tarih incelemesinin nedenlerin incelenmesi olduğunu, tarihçinin olaylar arasındaki bağlantıları kurması gerektiğini vurgular.
- F satırı için Kaynak F'yi (sayfa 24) inceleriz.
- Kaynak F 'tarih incelemesi nedenlerin incelenmesidir' der; tarihçi sürekli 'niçin' sorusunu sorar.
- Tarihçinin olayların nedenlerini düşünüp aralarındaki bağlantıları kurduğunu vurgular.
- Özellik: tarihsel bilgi neden-sonuç ilişkisine dayanır; gerekçe: tarihçi 'niçin' sorusuyla olaylar arası bağlantıları kurar.
- Kaynaktaki 'arşivci' ifadesini özellik sanmak — Kaynak F, tarihçinin yalnız bilgi taşıyan bir arşivci olmadığını vurgular.
Kendini kontrol et: Yazdığım özellik, 'niçin' sorusuyla ve olaylar arası bağlantıyla ilişkili mi?
Tablo-ĞKaynak Ğ için tarihsel bilgi özelliği ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Kaynak Ğ tarihçilerin yeni kaynaklar keşfedip yeni sorular sorduğunu ve olayları yeniden ele aldığını belirtir.
- Ğ satırı için Kaynak Ğ'yi (sayfa 25) inceleriz.
- Kaynak Ğ, tarihçilerin yeni kaynak keşfettiğini, yeni sorular ve bağlamlar düşündüğünü söyler.
- Daha önce çalışılmış olaylara düzenli olarak yeniden dönüldüğünü belirtir.
- Özellik: tarihsel bilgi değişebilir ve yenilenir; gerekçe: yeni kaynak, soru ve bakış açıları olayların yeniden yorumlanmasını sağlar.
- Değişebilirliği 'tarihsel bilgi güvenilmezdir' diye yorumlamak — bilgi, yeni kanıt ve sorularla gelişir ve zenginleşir.
Kendini kontrol et: Gerekçemde Kaynak Ğ'deki 'yeni kaynak, yeni soru' ifadelerinden birine dayandım mı?
Tablo-IKaynak I için tarihsel bilgi özelliği ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Kaynak I'de yeni kazı sonuçlarının Neolitik kültüre bakışı değiştirdiği ve yeni kavramlar gerektirdiği anlatılır.
- I satırı için Kaynak I'yı (sayfa 25) inceleriz.
- Kaynak I, Güneydoğu Anadolu kazılarının Neolitik kültürün yeniden tanımlanmasını gerektirdiğini anlatır.
- Göbekli Tepe gibi buluntuların yeni kavramlar oluşturduğunu belirtir.
- Özellik: yeni buluntular tarihsel bilgiyi değiştirir; gerekçe: kazılar Neolitik Çağ anlayışını yeniden biçimlendirmiştir.
- Yalnız 'Göbekli Tepe bulundu' yazmak — gerekçede bulgunun tarihsel bilgiyi nasıl değiştirdiği açıklanmalıdır.
Kendini kontrol et: Gerekçem, kazıların Neolitik Çağ hakkındaki eski düşünceyi nasıl değiştirdiğini gösteriyor mu?