Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 103
Türk Dili Ve Edebiyatı 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 103 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Sıra Sizde 1-Metin 5Bozkurtlar parçasındaki fiilleri tabloya yerleştirme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Çalık bir kişi adıdır (hitap), fiil değildir; götürmeden, inletmeye, yağmaya fiilimsidir.
- Parçadaki çekimli fiilleri ayırırız; götürmeden, inletmeye, yağmaya fiilimsi, Çalık ise bir kişi adıdır.
- Buyur ve çal emir kipindedir; emir kipi dilek kiplerinden olup bu fiiller basit çekimlidir.
- Verdi, karardı, oldu, koptu, başladı -dı geçmiş zaman ekini alır; haber kipli ve basit çekimlidir.
- İki kip eki alan fiil yoktur; birleşik çekimli fiil bulunmaz.
- Çalık'ı fiil sanmak — büyük harfle yazılmış bir hitaptır, kişi adıdır.
- Boşanırcasına'yı çekimli fiil saymak — -casına ekiyle zarf-fiil olmuştur, kip ve kişi eki taşımaz.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her kelime cümlede yüklem mi ve ona kişi eki getirerek çekebiliyor musun?
2-1Kartal, kargalar kapışırlar cümlesinin çatısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kargalar birlikte karşılıklı kapışır; eylem ortak yapılır, -ış eki işteşliktir.
- Çekimli fiili buluruz: kapışırlar; beğenmediğini fiilimsidir.
- Kap- köküne -ış eki gelmiştir.
- Kargalar kapma eylemini birbirleriyle yarışarak, birlikte yapar.
- Eylem birden çok özne tarafından birlikte yapıldığı için fiil işteş çatılıdır.
- Beğenmediğini'yi de tabloya almak — -dik ekli fiilimsidir; çatısı sorulan yüklem kapışırlar'dır.
- Kapışmak'ı etken saymak — -ış eki eylemin birlikte, yarışarak yapıldığını gösterir.
Kendini kontrol et: Fiili 'birbirleriyle' sözüyle kullandığında anlam yerinde kalıyor mu?
2-2Anam namaz üste el açıp, Allah'a yalvarır dizelerinin çatısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Özne eylemi kendisi yapar, fiil kökü ek almamıştır.
- Çekimli fiil yalvarır, açıp ise fiilimsidir.
- Yalvarma eylemini yapan özne bellidir: anam.
- Fiil edilgenlik, dönüşlülük ya da işteşlik eki almamıştır.
- Özne eylemi kendisi yaptığından fiil etken çatılıdır.
- Açıp'ı da tabloya koymak — -ıp ekli zarf-fiildir; çatısı sorulan yüklem yalvarır'dır.
Kendini kontrol et: 'Yalvarma işini kim yapıyor?' sorusunun cevabı cümlede açıkça yer alan özne mi?
2-3Gümbür gümbür nakkareler döğüldü, borular çalındı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Eylemi yapan belli değil; -ıl ve -ın ekleri fiilleri edilgen yapmıştır.
- Cümlelerin fiillerini buluruz: döğüldü ve çalındı.
- Döğ- köküne -ül, çal- köküne -ın eki gelmiştir.
- Nakkareleri ve boruları kimin çaldığı belli değildir; sözde özne eylemden etkilenendir.
- Eylemi yapan belli olmadığından iki fiil de edilgen çatılıdır.
- Çalındı'yı dönüşlü sanmak — -ın eki burada edilgenlik verir; borular kendi kendini çalmaz.
- Nakkareler'i gerçek özne sanmak — eylemi yapan değil, eylemden etkilenen sözde öznedir.
Kendini kontrol et: Fiillere 'biri tarafından' sözünü eklediğinde anlamlı bir cümle kurabiliyor musun?
2-4Onunla yarın Beyoğlu yokuşunda buluşmak üzere sözleşmiştik
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sözleşmek karşılıklı yapılan eylemdir; -ış eki işteşlik bildirir.
- Çekimli fiili buluruz: sözleşmiştik.
- Söz- (söz ver-) anlamına -leş eki gelmiş; eylem iki kişi arasında karşılıklı yapılmıştır.
- Biz ve o birlikte buluşmak için söz vermişizdir.
- Eylem karşılıklı yapıldığı için fiil işteş çatılıdır.
- Buluşmak'ı da tabloya yazmak — -mak ekli fiilimsidir; çekimli yüklem sözleşmiştik'tir.
- Her -ş ekli fiili işteş saymak — eylemin gerçekten karşılıklı ya da birlikte yapılıp yapılmadığına bakılmalıdır.
Kendini kontrol et: Bu eylem tek kişiyle yapılabilir mi, yoksa en az iki kişinin karşılıklı katılımı mı gerekir?
2-5Badyalar kurulmuştu, sürahiler dizilmişti
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Özne eylemi yapan değil, eylemden etkilenendir; -ıl ekleri edilgendir.
- Fiilleri buluruz: kurulmuştu ve dizilmişti.
- Kur- ve diz- köklerine -ul/-il edilgenlik eki gelmiştir.
- Badyaları kuran, sürahileri dizen belli değildir; badyalar ve sürahiler sözde öznedir.
- Eylemi yapan belli olmadığından iki fiil de edilgen çatılıdır.
- Kurulmuştu'yu dönüşlü sanmak — badyalar kendi kendini kurmaz; eylemi yapan belirsizdir.
Kendini kontrol et: Cümleye 'biri tarafından' eklendiğinde anlam bozulmuyor mu?
2-6Sayılmakla Oğuz beyleri tükenmez, hep geldiler; abdest aldılar, yere kodular
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Özneler eylemleri kendileri yapar; fiiller çatı eki almamıştır.
- Çekimli fiilleri buluruz: tükenmez, geldiler, aldılar, kodular; sayılmakla fiilimsidir.
- Eylemleri yapanlar bellidir: Oğuz beyleri gelir, abdest alır, alınlarını yere koyar.
- Fiillerin özneyle ilişkisi doğrudandır; özne eylemi kendisi yapar.
- Bu yüzden fiiller etken çatılıdır.
- Sayılmakla'daki -l ekine bakıp cümleyi edilgen saymak — sayılmakla fiilimsidir; çatı yüklemlere göre belirlenir.
Kendini kontrol et: Her yüklem için 'bu işi kim yaptı?' sorusunun cevabı cümledeki özne mi?
2-7Senin yazınla ben seviniyor, ben övünüyorum
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Eylemi yapan özne, eylemden de kendisi etkilenir; -ın ekli sevin- ve övün- dönüşlüdür.
- Çekimli fiilleri buluruz: seviniyor ve övünüyorum; beğenilen fiilimsidir.
- Sev- köküne -in, öv- köküne -ün eki gelmiştir.
- Özne (ben) eylemi yapar ve eylemden yine kendisi etkilenir: kendini sevindirir, kendini över.
- Eylemi yapan ile eylemden etkilenen aynı olduğu için fiiller dönüşlü çatılıdır.
- Seviniyor'u edilgen sanmak — -in eki burada dönüşlülük verir; özne bellidir ve eylem kendine döner.
- Beğenilen'i de tabloya yazmak — -en ekli sıfat-fiildir, çekimli yüklem değildir.
Kendini kontrol et: Fiili 'kendi kendini' sözüyle açıklayabiliyor musun: kendini sevindirmek, kendini övmek?