Türk Dili Ve Edebiyatı 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 260 Cevapları

Sinan'ın 'söylediğini yapmalı', 'Anadolu toprağının çocuklarıyız' sözleri ve eser yapma çabası bu değerleri gösterir.

1. Önce üç kavramı ayır: millî değer milletine ait, manevi değer inanç ve ahlakla ilgili, evrensel değer bütün insanlığın benimsediği değerdir.
2. Metinde Sinan'ın Anadolu'ya bağlılığını anlatan sözleri bul; bunlar vatan sevgisi ve aidiyet gibi millî değerleri gösterir.
3. Verdiği sözü tutması, sabırla çalışması ve dürüst davranması gibi ahlaki tutumları manevi değerler olarak yaz.
4. Çalışkanlık, güzelliğe önem verme ve sorumluluk gibi her toplumda geçerli tutumları evrensel değerler başlığına yerleştir.
5. Her değerin yanına metinde hangi davranışla ortaya çıktığını kısaca not et.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Millî: millet sevgisi; manevi: alçakgönüllülük, saygı; evrensel: estetik anlayış, azim. (Değerler metindeki sözlere ve davranışlara dayandırılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım her değer için metinden bir söz ya da davranış gösterebiliyor muyum?

Tarihî olaylar, mimari ayrıntılar ve insan davranışı birlikte işlenmiş; bu, yazarın çok yönlü olduğunu gösterir.

1. Metinde hangi bilim dallarına ait bilgiler bulunduğunu belirle: tarih, mimarlık, psikoloji ve sosyoloji.
2. Her alana metinden kısa bir örnek bul; örneğin padişahlar tarihe, kubbe ve oranlar mimarlığa aittir.
3. Bu kadar farklı alanı bir arada işlemenin yazar hakkında ne düşündürdüğünü sor: geniş ilgi ve araştırma.
4. Çıkarımını yazarın biyografisindeki çok yönlülük bilgisiyle destekle.

Kendini kontrol et: Çıkarımım metindeki örneklere ve yazarın biyografisine dayanıyor mu?

Caminin kısa sürede eksiksiz bitirilmesi Sinan'ın çalışkanlığını gösterir.

1. İstenen: çalışkanlık değerini metinden bir örnekle göstermek.
2. Sinan, Süleymaniye'nin yedi yıl süren inşaatını sabırla sürdürür.
3. 'Tam iki ay sonra caminin ana kapısı ve öteki kapıları kapandı. Hiçbir eksiği kalmamıştı.' cümlesi işin eksiksiz bitirildiğini anlatır.
4. Tablonun sol sütununa değeri, sağ sütununa bu cümleyi yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Çalışkanlık: 'Çünkü yaşadığım yüzyıl, çalışkan, hoşgörülü, cömert… bir milletin, Türklerin yüzyılıydı.' (Çalışkanlığın millete ait bir özellik olarak örneklendiği kabul edilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğim cümle emek verip işi sonuna kadar götürmeyi gerçekten anlatıyor mu?

Sinan, cami yaparken büyüklükten çok güzelliği önemser.

1. İstenen: estetik anlayış değerini metinden bir örnekle göstermek.
2. Sinan, Süleymaniye'yi yaparken Ayasofya ile boyut yarışına girmeyip şaheser yaratmak istediğini söylüyor.
3. Bunu 'Güzellik, büyüklükten daha güçlüdür.' sözüyle açıkça dile getiriyor.
4. Bu söz, eserde güzelliği ölçüden üstün tuttuğu için tabloya estetik anlayış örneği olarak yazılır.

Kendini kontrol et: Seçtiğim söz güzelliğe ve sanata verilen önemi gösteriyor mu?

Söz verdiğini yerine getirme bilinci sorumluluğu gösterir.

1. İstenen: sorumluluk değerini metinden bir örnekle göstermek.
2. Sinan, padişaha güzel bir cami sözü verir ve camiyi eksiksiz bitirip anahtarı teslim eder.
3. Ardından 'İnsan, yapabileceğini söylemeli, söylediğini de yapmalı.' der.
4. Verilen sözün yerine getirilmesi sorumluluk olduğu için bu cümleyi tabloya yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Sorumluluk: 'Evet hünkârım. Tanrı'nın yardımıyla, söz verdiğim tarihte, camiyi tamamlayıp kapısını kapayacağım.' (Söz verme ve görevi zamanında bitirme kararlılığı örneklendiği için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Örneğim, bir görevi üstlenip sözünü tutma davranışını gösteriyor mu?

Padişaha saygı, başarıyı usta mimarlarla paylaşma ve onları yurttaş sayma bu değeri yansıtır.

1. İstenen: saygı ve alçakgönüllülük değerini metinden örneklerle göstermek.
2. Padişahın isteğine 'Baş üstüne hünkârım.' diye karşılık vermesi saygıyı gösterir.
3. 'Sizi, ben Mimar Sinan, tek başıma yenmedim.' diyerek başarıyı milletiyle paylaşır.
4. İki örneği de değerin karşısına yazarak saygıyı ve alçakgönüllülüğü ayrı ayrı göster.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Saygı: 'Mimarlarına da saygı duyuyordum.' (Sinan'ın Ayasofya mimarlarına duyduğu saygı örneklendiği için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Örneklerimden biri saygıyı, diğeri başarıyı paylaşmayı gösteriyor mu?

Çalışkanlık, sorumluluk ve saygı gibi değerler hem bireyin başarısını hem toplumun huzurunu artırır.

1. Önce değerin ne olduğunu kendi cümlenle tanımla: insanın doğru davranışına yön veren ölçüler.
2. Günlük hayattan iki örnek düşün; örneğin sözünü tutmak arkadaşlıkta güven, saygı ise ailede huzur sağlar.
3. Değerler olmasaydı insan ilişkilerinde neler olacağını kısaca belirt.
4. Görüşünü 'Bu nedenle değerler…' gibi bir sonuç cümlesiyle bağla.

Kendini kontrol et: Yazdığım görüşte en az bir günlük hayat örneği ve değerin önemini anlatan bir sonuç var mı?

Çalışkanlık eserlerin zamanında bitmesinde, estetik anlayış kubbe ve oranlarda, sorumluluk verilen sözü tutmasında görülür.

1. Üç değeri ayrı ayrı ele al: çalışkanlık, estetik anlayış, sorumluluk.
2. Çalışkanlık için Sinan'ın yaşı ilerlediği hâlde büyük eserler yapmayı sürdürmesini göster.
3. Estetik anlayış için 'Güzellik, büyüklükten daha güçlüdür.' sözünü ve eserlerindeki güzelliğe verdiği önemi yaz.
4. Sorumluluk için camiyi söz verdiği tarihte eksiksiz bitirmesini örnek ver.
5. Sonunda bu değerlerin hem kişiliğini hem de kalıcı eserlerini biçimlendirdiğini belirt.

Kendini kontrol et: Üç değerin her biri için hem Sinan'ın davranışından hem eserinden bir örnek yazdım mı?

Her grup kendi başlığı için kaynak tarar; sonuçları sözcüsü sınıfa anlatır. Bu bir araştırma ödevidir, tek doğru cevabı yoktur.