Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 161 Cevapları

Hikâyede kişiler arası düşmanca bir kavgadan ziyade, küçük Hasan'ın iç dünyasında yaşadığı kültür, dil ve uyum çatışması ile hem Hasan'ın hem eskicinin yaşadığı gurbet-memleket çatışması merkeze alınmıştır.

1. Hikâyede olayların gelişiminde rol alan kişileri belirle: Hasan, eskici ve hala.
2. Her karakter için metinde dış görünüşü anlatan ifadeleri (yaş, giyim, yüz, saç) bulup Fiziksel Özellikler sütununa yaz.
3. Karakterlerin davranışlarından ve duygularından yola çıkarak ruh hâllerini (özlem, içine kapanıklık, merhamet) Ruhsal Özellikler sütununa yaz.
4. Çatışmayı ararken karakterlerin neyle karşı karşıya kaldığını düşün: Hasan'ın ana dili ile yabancı dil ve kültür ortamı.
5. Gurbet ile sıla özlemini ikinci çatışma olarak ekle ve her birini metinden bir olayla gerekçelendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Çatışma: Hasan ile halasının çevresi arasında dil anlaşmazlığından doğan iletişimsizlik. (Kişiler arası çatışma olarak dil farkı ve Hasan'ın susması gerekçe gösterilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her özelliği ve çatışmayı metinden bir cümle ya da olayla destekleyebiliyor musun?

Tema metnin soyut ve genel kavramı (gurbet, vatan ve ana dili hasreti), konu ise bu temanın kişi, zaman ve mekânla somutlaştırılmış hâlidir.

1. Önceki soruda bulduğun çatışmaları (dil-kültür, gurbet-sıla) hatırla.
2. Bu çatışmaların ortak duygusunu tek bir soyut kavramla adlandır: memleket ve ana dili özlemi; bu, temadır.
3. Konuyu yazarken temayı kişi, yer ve olayla somutlaştır: Filistin'e gönderilen Hasan'ın Türk eskiciyle karşılaşması.
4. Temanın kısa ve genel, konunun ise ayrıntılı ve hikâyeye özgü olduğunu kontrol et.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Tema: Gurbet ve yalnızlık. (Konu bölümünde ana dili ve memleket özlemiyle ilişkilendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın tema başka bir hikâyeye de uyabilecek kadar genel, konu ise yalnız bu hikâyeye özgü mü?

Refik Halit Karay, mekânı yalnızca bir fon olarak değil, kahramanın psikolojisini yansıtan bir yapı unsuru olarak kullanmıştır. 'Dört yanı duvarlı, basık toprak ev' Hasan'ın ruhsal kuşatılmışlığını simgeler.

1. Hikâyeyi baştan sona tarayıp olayların geçtiği yerleri sırayla listele: rıhtım, vapur, tren, istasyon, halanın evi ve avlusu.
2. Hasan'ın anılarında geçen yerleri (Kanlıca gibi) ayrıca belirt.
3. İstanbul ile Filistin kasabasını karşılaştır: yeşil ve canlı bir yerden kurak, kapalı bir mekâna geçiş.
4. Bu mekân değişiminin Hasan'ın yalnızlık ve özlem duygusunu nasıl güçlendirdiğini bir cümleyle açıkla.

Kendini kontrol et: Mekân kaldırılsa ya da değişse Hasan'ın duyguları okura aynı etkiyle geçer miydi?

Zaman kullanımı olayın önemine göre ayarlanmıştır: Haftalar ve altı ay birkaç cümleyle geçilirken ('Öyle, haftalarca sustu', 'altı aydan beri susan Hasan'), asıl düğüm ve çözümün yaşandığı eskiciyle karşılaşma anı genişletilerek anlatılmıştır.

1. Olayların hangi sırayla anlatıldığını belirle: yolculuktan eskicinin gidişine kadar kronolojik bir sıra izlenir.
2. Metindeki zaman ifadelerini bul: 'haftalarca sustu', 'altı aydan beri susan Hasan'.
3. Hangi sürelerin kısaca özetlendiğini, hangi anın ayrıntılı anlatıldığını karşılaştır: altı ay birkaç cümle, eskiciyle karşılaşma uzun anlatılır.
4. Hasan'ın konuşmalarındaki İstanbul anılarını geçmişe dönüş olarak not et.

Kendini kontrol et: Metinde zamanı gösteren en az iki ifadeyi bulup hangisinin özet, hangisinin ayrıntılı anlatım olduğunu söyleyebiliyor musun?

Refik Halit Karay, konuşulan İstanbul Türkçesini zengin betimlemeler, özgün benzetmeler ve güçlü gözlemlerle birleştirerek duyguları somutlaştıran usta bir üslup kurmuştur.

1. Hikâyeyi yeniden okurken benzetme, ikileme veya canlı betimleme içeren cümlelerin altını çiz.
2. Altını çizdiğin cümlelerden duyguyu en etkili aktaran üçünü seç ve metindeki gibi aynen yaz.
3. Her cümlede kullanılan anlatım özelliğini belirle: benzetme, ikileme, somutlaştırma veya duyulara seslenen betimleme.
4. Beğenme gerekçeni bu özelliklerin duyguyu nasıl canlandırdığını göstererek açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: 'Bunları derken onun da katı, nasırlanmış yüreği yumuşamış, şişmişti.' (Somutlaştırma ve benzetmeyle eskicinin duygusunu aktardığı gerekçesiyle seçilirse geçerlidir.) · 'Yanaklarından gözyaşları birbiri arkasına, temiz vagon pencerelerindeki yağmur damlaları... pırıl pırıl akıyor.' (Ayrıntılı benzetmeyle çocuğun ağlayışını canlandırdığı gerekçesiyle seçilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin her cümlede hangi anlatım özelliğinin bulunduğunu adıyla söyleyebiliyor musun?