Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 160 Cevapları

Empatik okuma sayesinde okur, küçük bir çocuğun tanıdığı her şeyden ve ana dilinden koparıldığında yaşadığı içsel travmayı ve ana dilinin onun için nasıl bir sığınak olduğunu kavrar.

1. Hikâyeyi Hasan'ın gözünden yeniden düşün: anne ve babasını kaybetmiş, beş yaşında bir çocuk.
2. Yolculuk, susma ve eskiciyle karşılaşma anlarında onun neler hissettiğini belirle.
3. Bu duyguları kendi sözcüklerinle adlandır: yalnızlık, çaresizlik, sevinç, ayrılık acısı.
4. Duygu ve düşüncelerini arkadaşlarınla, onların görüşlerine saygı göstererek paylaş.

Kendini kontrol et: Paylaşımında 'Hasan'ın yerinde olsaydım…' diye başlayan en az bir duygu cümlesi var mı?

Metinde 'üzerlerinden ağır bir yük kalkmış gibi ferahladılar' ve 'hayırlı bir iş yaptıklarına herkesi inandırmış olanların uydurma neşesiyle, fakat gönülleri isli, evlerine döndüler' ifadeleri, geride kalanların sorumluluktan kaçarken vicdanlarını rahatlatmaya çalıştıklarını gösterir.

1. Hikâyenin ilk paragrafını yeniden oku: yolcuyu geçirmeye gelenler vapur uzaklaşınca ferahlar.
2. Hasan'ın kimsesiz kaldığını ve ona bakma sorumluluğunun bu kişilere düştüğünü hatırla.
3. Ferahlamanın nedenini belirle: çocuğu halasına göndererek bu sorumluluktan kurtulmuşlardır.
4. 'Uydurma neşe' ve 'gönülleri isli' ifadelerinin vicdan rahatsızlığını gösterdiğini cevabına ekle.

Kendini kontrol et: Cevabın, metindeki 'uydurma neşe' ve 'gönülleri isli' ifadeleriyle çelişmiyor mu?

Hasan başlangıçta çocuksu bir merakla çevresini izlerken, tanıdık dil ve kültür ortamından uzaklaştıkça yabancılık ve yalnızlık duygusuna kapılarak sessizleşmiştir.

1. Yolculuğun başını oku: Hasan vinçlere, simitlere, sandallara ve kampanaya bakarak oyalanır, yolcuları eğlendirir.
2. Bu bölümdeki ruh hâlini adlandır: neşeli ve meraklı.
3. Sıcak memleketlere yaklaşılan bölümü oku: 'kendisini bir durgunluk aldı' ifadesini bul.
4. Değişimi başlangıç ve son hâliyle karşılaştırarak yaz: neşe ve meraktan durgunluğa, içe kapanmaya.

Kendini kontrol et: Yazdığın cevapta hem yolculuk başındaki hem de sonundaki ruh hâli yer alıyor mu?

Ana dilin duyulmaz olması, iklimin ve doğanın (portakal bahçelerinden kuru dağlara ve çöle) değişmesi küçük çocukta derin bir gurbet ve güvensizlik duygusu yaratmıştır.

1. Durgunluğun başladığı paragrafı bul: vapur yolcu bırakıp sıcak memleketlere yaklaşır.
2. Kalanların 'bilmediği bir dilden' konuştuğunu belirle; Hasan çevresini anlayamaz.
3. Adının bile 'Hassen' biçimine dönüştüğünü fark et; tanıdık her şeyden uzaklaşmaktadır.
4. Bu nedenleri birleştir: Hasan yabancılık ve yalnızlık hissettiği için durgunlaşmıştır.

Kendini kontrol et: Gösterdiğin her nedeni metindeki bir cümleyle destekleyebiliyor musun?

Taşra ve kasaba kültüründe uzaktan gelen bir akrabanın, özellikle de kimsesiz kalmış bir çocuğun karşılanması komşuların ve çocukların da katıldığı toplu bir merasim niteliği taşır.

1. Hasan'ın uzak bir şehirden gelen, kimsesiz kalmış küçük bir akraba çocuğu olduğunu hatırla.
2. Sapa bir kasabada böyle bir gelişin herkes için merak uyandıran bir olay olacağını düşün.
3. Karşılamanın akrabalık, komşuluk ve misafirperverlik geleneğiyle de ilgili olabileceğini ekle.
4. Düşüncelerini 'çünkü' ile gerekçelendirerek söyle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Halası yalnız olmadığını göstermek ve çocuğu sıcak karşılamak için komşularını da getirmiş olabilir. (Metinle çelişmeyen, gerekçeli her yorum geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabın Hasan'ın durumuyla ve kasabanın özelliğiyle ilişkili mi?

Hasan dış görünüşü, kıyafetleri ve beslenme biçimiyle yeni coğrafyanın yaşam tarzına uyum sağlamış görünse de iç dünyasında ana dilini koruma içgüdüsüyle suskunluğa gömülmüştür.

1. Hikâyede Hasan'ın istasyonda halasıyla karşılaşmasından sonraki bölümü bul; değişiklikler "Şimdi onun da..." diye başlayan paragraftan itibaren anlatılır.
2. Giyimdeki değişikliği belirle: kuşaklı entari, ceket, takke ve kırmızı merkup giymeye başlamıştır.
3. Saç kesimini ve yemek alışkanlığını not et: saçının ortası sıfır numara kesilmiş, sert tandır ekmeğini yer sofrasında dürümleyerek yemeyi öğrenmiştir.
4. Yaşadığı mekânı belirle: dört yanı duvarlı, tek katlı, basık toprak bir evde yaşamaktadır.
5. Konuşma durumundaki değişikliği ekle: anlamaya başladığı Arapçayı inatla konuşmamış, aylarca susmuştur.
6. Bu değişiklikleri dış görünüş, beslenme, mekân ve dil başlıklarıyla düzenli bir paragrafta yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Adının "Hassen" diye söylenmesi ve ana dilini artık hiç duymaması gibi değişikliklerin de eklenmesi (Metinde geçen bu ayrıntılar halasının yanındaki hayata bağlanarak anlatılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her değişiklik, Hasan'ın İstanbul'daki eski hayatından farklı bir durumu mu gösteriyor ve metinde geçiyor mu?

Altı aydır konuşmayan Hasan'ı yeniden hayata ve söze döndüren kırılma noktası (düğüm) eskiciyle karşılaşmasıdır.

1. Hasan'ın halasının yanında aylarca sustuğunu hatırla.
2. Bu suskunluğu bozan olayı bul: ayakkabı tamiri için gelen eskicinin Türkçe konuşması.
3. Bu olayın Hasan'ı neden en çok etkilediğini yaz: yeniden ana diliyle konuşabilmiştir.
4. Olay olmasaydı Hasan'ın suskunluğunun ve özleminin nasıl süreceğini kendi tahmininle anlat.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bu olay olmasaydı Hasan zamanla Arapçayı konuşmaya başlar, yeni çevresine alışırdı. (Hikâyenin devamına dair tahmin gerekçelendirildiği sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Tahmin ettiğin devam, Hasan'ın altı aydır susması gerçeğiyle uyumlu mu?

Aralarında yaş, görünüş ve statü farkı olmasına rağmen beş yaşındaki çocuk ile dağınık kılıklı eskiciyi birbirine bağlayan ve birlikte ağlatan güç, ana dili (Türkçe) ve memleket hasretidir.

1. Hasan'ın eskiciyle karşılaşınca altı aylık suskunluğunu bozduğunu hatırla.
2. Eskicinin Hasan'ı 'memleketlisi' olarak gördüğü ve yurdunu düşünerek dinlediği bölümü bul.
3. Hasan'ın ağlama nedenini oku: bir daha Türkçe konuşacak kimse bulamayacaktır.
4. Bağı adlandır: ortak ana dil Türkçe ve ikisinin de çektiği memleket özlemi.

Kendini kontrol et: Söylediğin bağı hikâyenin son bölümünden bir cümleyle kanıtlayabiliyor musun?