Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 168
Türk Dili ve Edebiyatı 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 168 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
es.168 Ders İçi Çalışma e: Harika Çocuk ve Hasta anlatıcıları tablosu
Çözüm Yolu
Harika Çocuk'ta anlatıcı olayın içinde ve 'ben' diliyle konuşur; Hasta'da anlatıcı olayların dışındadır ve kişilerden üçüncü kişi olarak söz eder.
- Her hikâyede fiillerin hangi kişi ekiyle çekimlendiğine bak: 'ben' mi, 'o' mu?
- Harika Çocuk'ta anlatıcının olayın içinde yer alıp 'ben' diliyle konuştuğunu belirle: birinci kişi (kahraman) anlatıcı.
- Hasta'da anlatıcının Tevfik Efendi'den 'o' diye söz ettiğini belirle: üçüncü kişi anlatıcı.
- Bulduğun anlatıcı türlerini tablodaki ilgili sütunlara yaz.
- Yazar ile anlatıcıyı aynı kişi sanmak — anlatıcı, yazarın oluşturduğu kurmaca bir kişidir.
- Diyaloglardaki 'ben' ifadelerine bakarak Hasta'yı birinci kişi anlatımlı sanmak — anlatım bölümlerindeki kişi ekine bakılmalıdır.
Kendini kontrol et: Anlatım bölümlerinden bir cümle seçip fiilin kişi ekine bakınca bulduğun anlatıcı türü doğrulanıyor mu?
fs.168 Ders İçi Çalışma f: anlatıcıların bilgi düzeyi tablosu
Çözüm Yolu
Kahraman anlatıcı sınırlı bilgiye sahiptir; hâkim anlatıcı olayları ve kişilerin zihnini bütünüyle bilir.
- Anlatıcının yalnız gördüklerini ve duyduklarını mı, yoksa kişilerin iç dünyasını da mı aktardığını kontrol et.
- Harika Çocuk'ta kahraman anlatıcının yalnız tanık olduklarını ve çocuğun anlattıklarını bildiğini belirle.
- Hasta'da anlatıcının Tevfik Efendi'nin duygularını ve davranışlarının nedenlerini de bildiğini belirle: hâkim bakış açısı.
- Bulgularını tablodaki ilgili sütunlara yaz.
- Birinci kişi anlatıcının diğer kişilerin düşüncelerini de bildiğini sanmak — kahraman anlatıcının bilgisi gözlemleriyle sınırlıdır.
- Anlatıcı türü ile bakış açısını karıştırmak — bu soru anlatıcının ne kadar bilgiye sahip olduğunu sormaktadır.
Kendini kontrol et: Anlatıcının bir kişinin içinden geçenleri aktardığı bir cümle bulabiliyor musun? Bulabiliyorsan hâkim bakış açısıdır.
gs.168 Ders İçi Çalışma g: çatışmanın gerekçeleri tablosu
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Harika Çocuk: yoksulluk yüzünden çocuğun çalışmaya zorlanması ve toplumun çocuğun ihtiyaç ve haklarını gözetmemesi. Hasta: Tevfik Efendi'nin ilgi ve değer görmek isteyip çevresinin buna kayıtsız kalması veya ilgisini geçici göstermesi.Çözüm Yolu
Çatışmanın gerekçesi, tarafların beklenti ve çıkarlarının uyuşmamasıdır.
- Tabloda verilen çatışmaları oku: Harika Çocuk'ta çocuk ile toplum, Hasta'da Tevfik Efendi ile çevresi.
- Harika Çocuk'ta çocuğun neden çalışmak zorunda kaldığını bul: yoksulluk ve toplumun çocuğu korumaması.
- Hasta'da Tevfik Efendi'nin beklentisi ile çevresinin tutumu arasındaki farkı bul: ilgi isteği ve azalan ilgi.
- Her çatışmanın gerekçesini tarafların uyuşmayan beklentilerini göstererek tabloya yaz.
- Çatışmayı yeniden yazıp gerekçesini vermemek — tabloda çatışma verilmiştir, istenen nedenidir.
- Hasta'daki çatışmayı açık bir kavga gibi düşünmek — çatışma beklenti ile ilginin uyuşmamasından doğar.
Kendini kontrol et: Yazdığın gerekçe 'neden bu çatışma yaşanıyor?' sorusunu cevaplıyor mu?
ğs.168 Ders İçi Çalışma ğ: altı özelliğin iki hikâyeyle eşleştirilmesi
Çözüm Yolu
Olay hikâyesi serim-düğüm-çözüm yapısına ve merağa dayanır; durum hikâyesi bir kesit sunar, duygu ağırlıklıdır ve sonu açık olabilir.
- Örnek eşleştirmeye bak: 'duygulara yer verilmesi' Hasta'ya bağlanmıştır; demek ki Hasta durum hikâyesidir.
- Durum hikâyesi özelliklerini Hasta'ya eşleştir: dış dünyadan bir kesit ve sonun okuyucunun hayal gücüne bırakılması.
- Olay hikâyesi özelliklerini Harika Çocuk'a eşleştir: düğümde oluşan merakın çözümde giderilmesi ve kişi-zaman-yer ögelerine bağlılık.
- Serim-düğüm-çözüm yapısını da olay hikâyesi özelliği olarak Harika Çocuk'a bağla.
- Örnek oku dikkate almadan eşleştirmeye başlamak — örnek, Hasta'nın durum hikâyesi olduğunu gösterir.
- 'Dış dünyadan kesit' özelliğini olay hikâyesine bağlamak — kesit sunmak durum hikâyesinin özelliğidir.
Kendini kontrol et: Her hikâyeye üçer özellik bağladın mı ve bunlar aynı hikâye türünün özellikleri mi?
hs.168 Ders İçi Çalışma h: yazılacak hikâyenin hangisine benzetileceği
Çözüm Yolu
Tercih sorusu; seçim gerekçeyle desteklenir. Hasta da duygu ağırlıklı kesit sunduğu için seçilebilir.
- İki hikâyenin türünü ve öne çıkan özelliklerini hatırla: Harika Çocuk olay, Hasta durum hikâyesidir.
- Yazmak istediğin hikâyenin konusuna ve anlatım biçimine hangisinin daha uygun olduğunu düşün.
- Seçtiğin hikâyeyi en az bir yapı özelliğiyle (olay örgüsü, anlatıcı, konu) gerekçelendir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hasta'ya benzetmek isterdim; günlük hayattan bir kesiti mizahi ve duygu ağırlıklı anlatıyor. (Durum hikâyesinin özellikleriyle gerekçelendirilirse geçerlidir.)
- Yalnız 'daha çok beğendim' demek — tercih, hikâyenin yapı özellikleriyle gerekçelendirilmelidir.
Kendini kontrol et: Gerekçen, seçtiğin hikâyenin en az bir yapı özelliğine dayanıyor mu?