Kitavuz1–3 · 5–7 · 9–11 & Hazırlık

Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 60

Sayfa 60 5 Çözümlü Madde

Türk Dili Ve Edebiyatı 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 60 Cevapları

← Sayfa 59Tüm SayfalarSayfa 61 →
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

2aSayfa 60, Metnimizi Anlayalım 2. soru (a): Selim İleri 'Hem kendi hayatımda hem de kültürel hayatımızda bir süreklilik olmasının çok gerektiğine inanıyorum. Yani o süreklilik olmadığı vakit sürekli kopuşlar ne esere iyilik getirebiliyor ne de toplumlara.' sözüyle neyi vurgulamak istemiştir? Gerekçeleriyle söyleyiniz.

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Selim İleri bu sözüyle; bir toplumun kültür ve edebiyat hayatında geçmiş birikimle (gelenekle ve önceki kuşakların eserleriyle) bağın koparılmaması gerektiğini, geçmişten kopuk bir sanat anlayışının ne edebî eserlere derinlik kazandırabileceğini ne de toplumsal hafızaya fayda sağlayacağını vurgulamıştır.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Kültür ve edebiyat, kuşaktan kuşağa aktarılarak gelişen canlı bir nehirdir. Geçmişteki usta yazarları ve eserleri yok sayan ani kopuşlar, kültürel sığlaşmaya yol açar.

  1. Sözdeki anahtar kelimeleri belirle: "süreklilik" ve "kopuşlar".
  2. Sürekliliğin hem bireysel hayata hem kültürel hayata bağlandığını fark et.
  3. Kopuşların "ne esere ne topluma" iyilik getirmediği yargısını geçmişle bağın korunması gerektiği biçiminde yorumla.
  4. Gerekçe olarak edebiyatın önceki kuşakların birikimi üzerine kurulduğunu ve kopuşun eserleri sığlaştırdığını açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Yazar, geleneği yok sayan ani yeniliklerin kalıcı eser ve sağlıklı toplum hafızası oluşturamayacağını vurgulamıştır. (Gelenekle bağın korunması fikri gerekçeyle birlikte verildiğinde geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Sözü yalnız yazarın kişisel hayatıyla sınırlamak — cümle kültürel hayatı ve toplumları da kapsıyor.
  • Gerekçe vermeden yalnız ana fikri söylemek — soru düşüncelerin gerekçeleriyle açıklanmasını istiyor.

Kendini kontrol et: Cevabında hem "süreklilik" kavramının anlamı hem de kopuşun esere ve topluma zararı gerekçesiyle yer alıyor mu?

2bSayfa 60, Metnimizi Anlayalım 2. soru (b): Mülakattan alınan bölümlere göre Selim İleri, sanat anlayışıyla ilgili nelerden bahsetmektedir?

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Selim İleri sanat anlayışında; kültürel sürekliliğe önem verdiğini, başlangıçta klasik yöntemle gerçek hayattan esinlenen kurgusal kişiler yarattığını, zamanla Türk ve dünya edebiyatının unutulmaz roman/öykü kişilerini (Bihter, Seniha, Hakkı Celis vb.) kendi eserlerinde yeniden yaşattığını (metinlerarasılık), resim ve sinema gibi görsel sanatlardan beslendiğini ve bir imgeyi suya atılan taşın halkaları gibi eserden esere büyüterek taşıdığını belirtmektedir.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Sayfa 60'taki mülakat alıntılarında Selim İleri, kendi yazarlık tekniğinin zaman içindeki dönüşümünü ve 'suya atılan taşın halkaları' metaforuyla eserleri arasındaki organik bağı açıklamaktadır.

  1. Mülakattan alınan cümleleri (Söz Varlığımız tablosu, 3. ve 4. sorular) yeniden oku.
  2. "Klasik yöntemle" gerçek hayattan esinlenen kurgusal kişiler yarattığını anlatan cümleyi bul.
  3. Bihter, Seniha, Hakkı Celis gibi edebî kişileri kendi eserlerine taşıdığını belirten cümleyi not et.
  4. Resimdeki dünyayı öyküye yansıtma ve "suya atılan taş" imgesini sanat anlayışının diğer öğeleri olarak ekle.
  5. Bulduğun öğeleri süreklilik fikriyle birleştirerek tek bir paragraf hâlinde söyle.
Sık yapılan hatalar
  • Yazarın hayatına dair bilgileri sanat anlayışı sanmak — soru, yazma yöntemi ve eserlerine yaklaşımını soruyor.
  • Yalnız bir özelliği söyleyip bırakmak — mülakatta birden çok sanat görüşü dile getiriliyor.

Kendini kontrol et: Saydığın her özelliği mülakattaki bir cümleyle destekleyebiliyor musun?

2cSayfa 60, Metnimizi Anlayalım 2. soru (c): Selim İleri’nin hayatı ile sanatı arasında nasıl bir ilişki vardır? Söyleyiniz.

Örnek Cevap (Ücretsiz)
Selim İleri'nin hayatı ile sanatı birbirinden ayrılmaz biçimde iç içedir; çocukluğundan itibaren tanıdığı gerçek kişiler ile okuduğu romanların kahramanları zihninde birleşmiş, okuduğu ve yazdığı edebî karakterler onun gerçek yaşamının en yakın dostları hâline gelmiştir.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Yazarın 'Onlarla birlikte yaşıyorsunuz' ve gerçek kişilerle kurmaca kahramanları harmanladığına dair ifadeleri, edebiyatı bir yaşam biçimi olarak benimsediğini göstermektedir.

  1. Sayfa 61'deki mülakat bölümünde Seval Şahin'in "Yaşıyormuş gibi geliyorsunuz bana" sözünü bul.
  2. Selim İleri'nin kahramanlarla ilişkisini tek kelimeyle "İç içe" diye tanımladığını not et.
  3. Gerçek kişilerden esinlenip kurgusal kişiler yarattığını anlatan cümleyi hatırla.
  4. Bu ipuçlarından hayatı ile sanatının birbirinden ayrılmaz olduğu sonucunu çıkar ve söyle.
Sık yapılan hatalar
  • Hayat ile sanatı ayrı alanlar gibi anlatmak — yazar bu ilişkiyi açıkça "iç içe" diye nitelendiriyor.
  • Yalnız yazdığı kahramanlardan söz etmek — okuduğu eserlerin kahramanları da yaşamının parçasıdır.

Kendini kontrol et: Cevabın, yazarın "İç içe" sözüyle ve gerçek kişilerden esinlenme bilgisiyle uyumlu mu?

3Sayfa 60, Metnimizi Anlayalım 3. soru: Mülakattan alınan yedi cümleyi öznellik ve nesnellik bakımından değerlendirerek ilgili alanı (Öznel / Nesnel) işaretleyiniz.

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
1. 'Yani Balzac biliyorsunuz çok büyük bir tasvirci.' → Öznel (örnekte işaretli). 2. 'Gerçekten suya atılan o taşın yarattığı, büyüyen halkalar benim yazarlık hayatımın bir simgesi olabilir.' → Öznel. 3. 'Yine ortaokulda falandım. 9. Hariciye Koğuşu’nu okudum Peyami Safa’nın.' → Nesnel. 4. 'Evet büyük bir emekle hazırlanmış çok güzel bir kitap gerçekten.' → Öznel. 5. 'Atilla İlhan mutlaka bir kaba plan en azından bir kaba plan çıkarır ve onun üzerinde çalışırdı.' → Nesnel. 6. 'Mesela bizim edebiyatımızdan Salah Birsel’in günceleri göz kamaştırıcıdır.' → Öznel. 7. 'Bir resmin içindeki dünyayı yazı yoluyla bir öyküye, bir romana yansıtabilirseniz onun bir tatlı tarafı olur diye düşünüyorum.' → Öznel.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

Kişisel beğeni, yorum ve duygu içeren yargılar ('çok büyük', 'simgesi olabilir', 'çok güzel', 'göz kamaştırıcı', 'tatlı tarafı olur diye düşünüyorum') öznel; kanıtlanabilir olgu ve durum bildiren yargılar (ortaokulda 9. Hariciye Koğuşu'nu okuması, Attila İlhan'ın plan çıkararak çalışması) nesneldir.

  1. Her cümlede kişisel beğeni, yorum veya tahmin bildiren ifadeleri ara: "çok büyük", "çok güzel", "göz kamaştırıcı", "düşünüyorum".
  2. Bu ifadeleri taşıyan 1, 4, 6 ve 7. cümleleri öznel olarak işaretle.
  3. 2. cümledeki "simgesi olabilir" ifadesinin kişisel yorum olduğunu fark et; öznel işaretle.
  4. 3. cümle (ortaokulda kitabı okuması) ve 5. cümle (Atilla İlhan'ın plan çıkarması) doğrulanabilir olgu bildirir; nesnel işaretle.
Sık yapılan hatalar
  • "Mutlaka" kelimesi yüzünden 5. cümleyi öznel saymak — cümle, kişinin çalışma alışkanlığını, yani doğrulanabilir bir durumu bildiriyor.
  • Konuşmacının kendinden söz etmesini öznellik sanmak — 3. cümle kişisel ama doğrulanabilir bir olgudur.

Kendini kontrol et: Nesnel dediğin cümlede kanıtlanabilir bir bilgi, öznel dediğinde kişisel bir yargı var mı?

4Sayfa 60, Metnimizi Anlayalım 4. soru: Mülakattan alınan üç cümlede kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını bularak cümlenin karşısına örnekteki gibi yazınız.

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
1. Cümle ('Evet kalabalık, hem bizim edebiyatımızdan hem dünya edebiyatından. Bunların içinde roman kişileri olduğu gibi, öykü kişileri olduğu gibi aynı zamanda bazen şiirlerden de insanlar yaratmışımdır...'): Karşılaştırma (örnekte verilmiştir). 2. Cümle ('Sonra sonra yani direkt edebiyatın içinde var olmuş insanların diyelim ki bir Halit Ziya’nın Bihter’i ya da ne bileyim Yakup Kadri Bey’in Seniha’sı, Hakkı Celis’i…'): Örnekleme. 3. Cümle ('Bana şey gibi geliyor bazen bu sizin metinlerinizde, suya atılan bir taş gibi...'): Benzetme.
Çözüm Yolu

Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.

Çözüm Yolu

İkinci cümlede edebiyatın içinde var olmuş karakterlere Halit Ziya'nın Bihter'i ve Yakup Kadri'nin Seniha'sı ile Hakkı Celis'i örnek verilerek 'örnekleme' yapılmış; üçüncü cümlede ise yazarın metinleri 'suya atılan bir taş'a benzetilerek 'benzetme' kullanılmıştır.

  1. Her cümlede düşünceyi destekleyen ögeye bak: örnek ad mı, "gibi" ile benzetme mi?
  2. 2. cümlede Bihter, Seniha, Hakkı Celis adlarının söylenen düşünceyi somutlaştırdığını fark et; "Örnekleme" yaz.
  3. 3. cümlede metinlerin "suya atılan bir taş gibi" ifadesiyle bir şeye benzetildiğini gör; "Benzetme" yaz.
Sık yapılan hatalar
  • 2. cümlede yazar adları geçtiği için "tanık gösterme" demek — bir görüş alıntılanmıyor, yalnız örnek kişiler sayılıyor.
  • 3. cümleyi karşılaştırma sanmak — iki şey arasında üstünlük değil, "gibi" ile benzerlik kuruluyor.

Kendini kontrol et: Örnekleme dediğin cümlede somut örnekler, benzetme dediğinde "gibi" ile kurulan bir benzerlik var mı?