Ana sayfa›Kitaplar›Sosyal Bilgiler 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 64
Sosyal Bilgiler 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 64 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Petrolün bulunmasının Batman'da ilin hangi unsurlarını etkilemiş olabileceğini sorar.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Petrol bulununca çıkarma, rafineri ve yatırımlar gelmiş, ilçe sonra il olmuş; iş imkânı arttığı için nüfus ve yapılaşma artmıştır.
- Zaman çizelgesinde petrolün 1946'da bulunduğunu, ardından petrol çıkarıldığını ve rafineri kurulduğunu oku.
- Rafineri ve petrol çıkarmanın yeni iş olanakları ve ekonomik gelişme getirdiğini düşün.
- İş için gelenlerle nüfusun arttığını, yeni yerleşim ve yolların gerektiğini çıkar.
- Batman'ın önce ilçe, sonra il olmasını da bu gelişmenin sonucu olarak yorumla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yönetim yapısı (ilçe ve il olması), eğitim ve sağlık hizmetleri (Petrol kaynaklı büyümenin sonucu olarak açıklanırsa geçerlidir.) · Hava ve toprak gibi doğal çevre unsurları (kirlilik) (Rafineri ve petrol çıkarmanın çevreye etkisiyle gerekçelendirilirse geçerlidir.)
- Yalnız "ekonomi" yazıp bırakmak — ekonomideki gelişmenin nüfusu, yerleşmeyi ve ulaşımı da etkilediğini ekle.
- Petrolün doğal bir unsur olduğunu unutup etkilenen unsurları yalnız doğal çevre sanmak.
Kendini kontrol et: Yazdığın her unsur için "petrol bulununca bu nasıl değişti?" sorusunu yanıtlayabiliyor musun?
2Son yirmi yılda Batman'ın doğal ve beşerî çevresindeki değişimleri sorar.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Zaman çizelgesinde 2007 sonrası olaylar son yirmi yılı gösterir. Baraj göl oluşturarak doğal çevreyi de değiştirmiştir.
- Zaman çizelgesinde son yirmi yıla, yani yaklaşık 2005 sonrasına denk gelen kutuları bul.
- Bu kutulardaki olayları sırala: 2007 Batman Üniversitesi, 2020 Ilısu Barajı, 2021 Hasankeyf-2 Köprüsü, 2024 yeni sanayi tesisleri.
- Barajın bir göl oluşturarak doğal çevreyi de değiştirdiğini belirt.
- Üniversite, köprü ve sanayi tesislerini beşerî çevredeki değişimler olarak yaz.
- 1946–1990 arasındaki olayları da yazmak — bunlar son yirmi yılın dışında kalır.
- Barajı yalnız beşerî unsur saymak — baraj gölü doğal çevreyi de değiştirir.
Kendini kontrol et: Yazdığın olayların yılları 2005'ten sonra mı ve her biri zaman çizelgesinde yer alıyor mu?
3Yeni baraj ve köprünün ilde hangi imkânların gelişmesine katkı sağladığını sorar.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Köprü ulaşımı kolaylaştırır; baraj elektrik üretimi ve sulama sağlar.
- Köprünün iki yakayı birbirine bağladığını düşün; bunun ulaşımı kolaylaştırdığını belirle.
- Barajın suyu biriktirerek elektrik üretimi sağladığını yaz.
- Biriken suyun tarım alanlarının sulanmasında kullanılabileceğini ekle.
- Ulaşım, enerji ve tarımdaki gelişmenin ekonomiyi de güçlendirdiği sonucuna var.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Turizm ve balıkçılık (Baraj gölünün oluşturduğu yeni olanaklarla açıklanırsa geçerlidir.)
- Barajı yalnız içme suyu kaynağı sanmak — barajlar elektrik üretimi ve sulama için de yapılır.
- Köprü ile barajın katkılarını karıştırmak — köprü ulaşıma, baraj enerji ve sulamaya katkı sağlar.
Kendini kontrol et: Yazdığın her imkânın köprüden mi yoksa barajdan mı kaynaklandığını söyleyebiliyor musun?
4Sanayi tesisleri ve üniversitenin kurulmasından etkilenebilecek çevre unsurlarını sorar.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sanayi ve üniversite iş ve öğrenci getirir, nüfus ve yapı sayısını artırır; sanayi çevre kirliliği de yaratabilir.
- Sanayi tesislerinin iş olanağı yarattığını, bu yüzden istihdamın ve nüfusun artabileceğini düşün.
- Üniversitenin öğrenci ve personel getirerek eğitimi, nüfusu ve yapılaşmayı etkilediğini belirle.
- Artan nüfusun yeni konut ve ulaşım ihtiyacı doğurduğunu yaz.
- Sanayinin hava ve araziyi kirletebileceğini düşünerek doğal unsurları da ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Su kaynakları ve bitki örtüsü (Sanayi atıkları veya yapılaşmanın etkisiyle gerekçelendirilirse geçerlidir.) · Ticaret ve sosyal yaşam (Artan nüfus ve öğrenci sayısıyla ilişkilendirilirse geçerlidir.)
- Yalnız beşerî unsurları yazmak — soru doğal çevre unsurlarını da soruyor; hava ve arazi de etkilenebilir.
- Etkileri hep olumlu düşünmek — sanayi çevre kirliliği gibi olumsuz sonuçlar da doğurabilir.
Kendini kontrol et: Listende hem en az bir doğal hem de en az bir beşerî unsur var mı?