Ana sayfa›Kitaplar›Sosyal Bilgiler 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 81
Sosyal Bilgiler 5.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 81 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Afet adıYaşadığınız ilde meydana gelebilecek bir afeti seçip tablonun başlığındaki boşluğa yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Cevap yaşanılan ile bağlıdır. Türkiye'de fay hatları nedeniyle deprem birçok ilde yaygın bir afettir.
- Önceki sayfalarda incelenen afetleri hatırla: deprem, erozyon, orman yangını, heyelan, sel, çığ, obruk, hortum.
- Yaşadığın ilin konumunu düşün: fay hattı, dik yamaç, akarsu veya orman var mı?
- İlinde en olası afeti seç ve başlıktaki boşluğa yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sel (İlde akarsu yatakları ve sağanak yağış riski varsa.) · Heyelan (İl dik yamaçlı ve bol yağışlıysa.) · Orman yangını (İlde geniş ormanlar varsa ve yazlar sıcak geçiyorsa.)
- İlinde görülmesi beklenmeyen bir afeti seçmek — örneğin düz ve kar almayan bir ilde çığ uygun değildir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin afetin ilinde gerçekleşmesini sağlayacak doğal koşullar var mı?
1Seçilen afetin ortaya çıkma sebeplerini yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yer kabuğundaki levhaların birbirine sürtünmesi ve fay hatlarında biriken enerjinin boşalması depremi doğurur.
- Seçtiğin afetin tanımını hatırla; deprem, yer kabuğunun kırılıp yer değiştirmesiyle oluşan sarsıntıdır.
- Bu kırılmanın nerede olduğunu düşün: fay hatlarında.
- Kırılmayı başlatan levha hareketlerini de ekleyerek sebepleri yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sel için: aşırı yağış, karların hızla erimesi, dere yataklarının daraltılması. (Başlıkta sel seçildiyse geçerlidir.)
- Sebep yerine binaların yıkılması gibi etkileri yazmak — bu satır afetin nasıl oluştuğunu sorar.
- Seçtiğin afetle uyumsuz sebep yazmak — sel seçtiysen sebep yağış ve taşkın olmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın sebepler, başlıkta seçtiğin afetin nasıl başladığını açıklıyor mu?
2Afetin oluşmasına etki eden doğa kaynaklı olay veya olayları yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Depremde doğa kaynaklı olay, yer kabuğunun hareketleridir. Seçilen afete göre değişir; sel için aşırı yağış olabilir.
- Afetin sebeplerinden insan kaynaklı olanları ayır; yalnız doğada kendiliğinden olanları seç.
- Deprem için doğa kaynaklı olayları belirle: levha hareketleri, fay kırılması, yer kabuğunda biriken gerilim.
- Bu olayları tablodaki ilgili satıra yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sel için: sağanak yağış ve hızlı kar erimesi. (Başlıkta sel seçildiyse geçerlidir.)
- Dayanıksız bina yapmak gibi insan kaynaklı etkenleri yazmak — satır yalnız doğa kaynaklı olayları ister.
Kendini kontrol et: Yazdığın olaylar, insan hiç müdahale etmese de gerçekleşebilir mi?
3Afetin ortaya çıkaracağı etkileri yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Deprem insanları, binaları, yolları ve elektrik/su gibi altyapıyı etkiler; göç ve ekonomik zarar da doğurur.
- Afetin insanlara etkisini düşün: can kaybı ve yaralanma.
- Yapılara ve altyapıya etkisini ekle: binalar yıkılır, yol, elektrik ve su hatları zarar görür.
- Bu zararların ekonomik kayba yol açtığını da yazarak satırı tamamla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Göç, barınma sorunu, iletişimin kesilmesi. (Seçilen afetin doğurduğu bir sonuç olduğu sürece geçerlidir.)
- Etkiler yerine sebepleri yazmak — bu satır afetten sonra ortaya çıkan sonuçları ister.
Kendini kontrol et: Yazdığın her etki, afet gerçekleştikten sonra insanlarda veya çevrede görülen bir sonuç mu?
4Afetin etkilerini önlemeye yönelik alınan tedbirleri yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Önceden alınan yapısal ve eğitime dayalı tedbirler kayıpları azaltır.
- Afet olmadan önce yapılabilecek yapısal önlemleri düşün: dayanıklı yapı, imar kurallarına uyma.
- Eğitimle ilgili önlemleri ekle: afet eğitimi ve tatbikat.
- Bireysel hazırlığı da yaz: acil durum çantası hazırlamak.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Eşyaları duvara sabitlemek, toplanma alanını öğrenmek. (Seçilen afetin etkisini azaltan önlem olduğu sürece geçerlidir.)
- Etkileri tedbir sanmak — tedbir, zararı azaltmak için önceden yapılan iştir.
- Seçilen afetle ilgisiz tedbir yazmak — deprem için ağaçlandırma değil, dayanıklı yapı önceliklidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her tedbir, seçtiğin afetin zararını gerçekten azaltır mı?
5Afetin etkilerini önlemek için tedbir alan kuruluşları yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Afet yönetiminde AFAD başta olmak üzere devlet kurumları ve sivil toplum kuruluşları görev alır.
- Sayfa 76'daki metinde sorumlu kurumları bul: bakanlıklar, belediyeler, AFAD, sivil toplum kuruluşları.
- Bunlara somut örnekler ver: AFAD, Kızılay, itfaiye, AKUT.
- Yapılaşmadan sorumlu bakanlığı da ekleyerek satırı tamamla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Valilik, Sağlık Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı. (Afet öncesi veya sonrası görev alan kurum olduğu sürece geçerlidir.)
- Kurum yerine yapılan işleri yazmak — bu satır tedbir alan kuruluşların adlarını ister.
Kendini kontrol et: Yazdığın her ad, afetle ilgili görev yapan bir kurum veya kuruluş mu?
QRDeprem etkinliği için QR kodlu dijital içerik
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
Gelecek Derse HazırlıkÜlkemizin kara sınırı olan komşularıyla ilgili yazılı, görsel ve dijital kaynak araştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kara sınırı komşuları bu ülkelerdir; araştırma kişiseldir, kaynaklar öğrenciye bağlıdır.