Fen Bilimleri 6.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 119 Cevapları

Karikatür; ergenlikte yaşanan bir sorunu (sivilce, ses değişimi, duygu dalgalanması) esprili biçimde gösterip ona uygun bir isim taşımalıdır.

Bu değişimler her iki cinsiyette de görülür.

1. 'Ortak Özellikler' kutusuna hem kızlarda hem erkeklerde görülen değişimler yazılacak.
2. Bedensel değişimlerden boy uzaması, kas gelişimi, terlemenin artması ve ciltte yağlanma-sivilce her ikisinde görülür.
3. Koltuk altı ve kasıkta tüylenme ile duygusal değişimler de iki cinsiyette ortaktır.

Kendini kontrol et: Yazdığım her değişim hem kızlarda hem erkeklerde görülüyor mu?

Bu özellikler cinsiyete özgüdür.

1. 'Ortak Olmayan Özellikler' kutusuna yalnız bir cinsiyette görülen değişimler yazılacak.
2. Kızlarda kalça kemikleri genişler ve âdet döngüsü başlar.
3. Erkeklerde ses kalınlaşır, bıyık ve sakal çıkar.

Kendini kontrol et: Yazdığım her değişimin yalnız bir cinsiyete ait olduğundan emin miyim?

Ergenlikte yağ bezleri ve hormonlar etkisiyle cilt yağlanır, sivilce oluşur; erkeklerde bıyık ve sakal başlar.

1. Soru yalnız yüzde görülen değişimleri istiyor; boy uzaması gibi diğer değişimleri ayır.
2. Yağ bezlerinin çalışmasının arttığını düşün: cilt yağlanır ve sivilceler çıkar.
3. Erkeklerde tüylenmenin yüzde bıyık ve sakal olarak başladığını ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Yüz hatlarının belirginleşmesi (Yüz şeklindeki olgunlaşma değişimi olarak açıklanırsa.)

Kendini kontrol et: Yazdığım her değişimi aynaya bakarak yüzde görebilir miyim?

Değişimler herkeste farklı hızda olur. Arkadaşlar alay etmemeli, dinlemeli, gerekirse aile ya da uzmana yönlendirmelidir.

1. Önce kişinin olası duygularını yaz: kaygı, utanma, kendini yetersiz hissetme.
2. Değişimlerin herkeste farklı hızda olduğunu ve bunun normal olduğunu hatırla.
3. Arkadaşların yapabileceklerini ekle: alay etmeden dinlemek, anlayış göstermek, gerekirse yetişkine yönlendirmek.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Utanıp içine kapanabilir; arkadaşları onu etkinliklere davet edip yalnız bırakmayabilir. (Duygu ve destek önerisi birbiriyle uyumluysa.)

Kendini kontrol et: Cevabımda hem kişinin duygusu hem de arkadaşlarının yapacağı somut bir destek var mı?

Hormonal değişimler ve kimlik arayışı nedeniyle ruh hali sık değişebilir.

1. Soru bedensel değil duygusal değişimleri istiyor; bunu ayırt et.
2. Hızlı duygu değişimleri, öfke ve utangaçlık gibi örnekleri yaz.
3. Bağımsız olma isteği, kaygı ve karşı cinse ilgi gibi yeni duyguları ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Gelecek kaygısı ve kararsızlık (Kim olacağı, ne yapacağı düşünceleriyle ilişkilendirilirse.)

Kendini kontrol et: Yazdığım her madde bir duygu ya da ruh hâli mi?

Karşılıklı saygı, dinleme ve duyguları sakin ifade etmek iletişimi güçlendirir.

1. Sağlıklı iletişimin karşılıklı olduğunu düşün: hem konuşmak hem dinlemek gerekir.
2. Ergenin duygularını sakin ve açık biçimde anlatabileceğini yaz.
3. Ailesini dinleme, saygılı konuşma ve birlikte zaman geçirme gibi davranışları ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Sorunlarını biriktirmeden uygun bir zamanda ailesiyle paylaşır. (Saygılı ve açık iletişim davranışı olarak sunulursa.)

Kendini kontrol et: Yazdıklarım ergenin kendi yapabileceği, iletişimi güçlendiren davranışlar mı?

Ergen aile dışında kabul görmek ister; arkadaş ilişkileri kimlik gelişiminde önemlidir.

1. Ergenin aile dışında kabul görme isteğinin arttığını düşün.
2. Arkadaşların öneminin ve grup etkisinin arttığını yaz.
3. Benzer ilgileri olanlarla yakınlaşma ve zaman zaman çatışma yaşanabileceğini ekle.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Arkadaş baskısıyla istemediği şeyleri yapma riski artar. (Grup etkisinin olumsuz bir sonucu olarak açıklanırsa.)

Kendini kontrol et: Cevabımda arkadaşlık ilişkilerindeki en az bir olumlu ve bir zorlayıcı etki var mı?

Açık uçlu etkinlik (Seçilen soruya uygun oyun metni yazma ve rol paylaşımıyla canlandırma). Öğrenci kendi gözlem, deneyim ve düşüncelerinden yararlanarak bu örnek cevabı kendi cümleleriyle zenginleştirebilir.

Etkinlik kapsamındaki verilerden çıkarılan örnek değerlendirmedir.

1. Etkinlikteki sorulara ve canlandırmalara bakarak ergenlikte görülebilecek değişimleri fiziksel ve duygusal diye iki gruba ayır.
2. Fiziksel değişimlere örnek ver: sesin değişmesi, boyun hızla uzaması, ciltte yağlanma ve sivilce.
3. Duygusal değişimlere örnek ver: ani duygu dalgalanmaları, kendine daha çok dikkat etme isteği.
4. Tahminlerini kısa cümlelerle yazıp arkadaşlarının tahminleriyle karşılaştır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Vücutta tüylenme, kas ve kemik gelişimi, arkadaşlık ilişkilerinin önem kazanması. (Ergenliğe özgü gerçek fiziksel veya duygusal değişimlerden örnek verildiği sürece geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Tahminlerin arasında en az bir fiziksel ve bir duygusal değişim var mı?