Ana sayfa›Fen Bilimleri 6. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 119›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fen Bilimleri 6. sınıf · Ergenlikte Bedensel ve Ruhsal Değişimler
Bilgi notu
Ergenlikte Bedensel ve Ruhsal Değişimler
- Ergenlik, çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemidir; hormonların etkisiyle bedensel ve ruhsal değişimler yaşanır.
- Kız ve erkeklerde ortak değişimler: boyun hızla uzaması, kas gelişimi, terlemenin artması, yağ bezleri nedeniyle sivilce ve vücutta tüylenme.
- Cinsiyete özgü değişimlere örnek: kızlarda âdet döngüsünün başlaması, erkeklerde sesin kalınlaşması.
- Ruhsal değişimler: duygu değişkenliği, bağımsız olma isteği, arkadaşların önem kazanması.
- Değişimin başlama zamanı ve hızı kişiden kişiye farklıdır; bu normaldir.
Örnek: Ergenlik döneminde boy hızla uzadığı için bir gencin beslenmesinde nelere dikkat etmesi gerekir? İki öneri yazınız.
Çözüm: Boy uzaması ve kas gelişimi için vücut daha çok besine ihtiyaç duyar. Bu yüzden dengeli ve düzenli beslenmeli (süt, et, sebze, meyve gibi) ve yeterince uyumalıdır.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Ergenlik hangi iki dönem arasındaki geçiş dönemidir?
Ergenlikte erkeklerde ses nasıl değişir?
Ergenlik döneminde terlemenin artması nedeniyle gencin düzenli yapması gereken bir kişisel temizlik alışkanlığı yazınız.
Uygulama
Ergenlik yaşındaki Selin bir gün çok neşeli, ertesi gün çok öfkeli ve içine kapanık olabiliyor. Bu duruma ne ad verilir ve en önemli nedeni nedir?
Hormonların ergenlik döneminde üstlendiği görevi bir cümleyle açıklayınız.
Ergenlikte yağ bezlerinin fazla çalışması yüz cildinde sivilceye yol açabilir. Sivilceleri azaltmaya yardımcı olacak iki sağlıklı davranış yazınız.
Düşün
Emre son aylarda boyunun hızla uzadığını ve yüzünde sivilceler çıktığını fark ediyor. Arkadaşlarıyla vakit geçirmeyi ailesiyle geçirmekten daha çok istiyor, küçük şeylere çabuk öfkeleniyor ve ailesiyle sık tartışıyor. (a) Emre'nin yaşadığı bedensel değişimleri yazınız. (b) Emre'nin yaşadığı ruhsal değişimleri yazınız. (c) Ailesiyle tartışmalarını azaltmak için Emre'nin yapabileceği iki davranış öneriniz.
Ayşe, 'Ergenlikte bütün çocuklar aynı yaşta aynı değişimleri yaşar' diyor. (a) Bu ifade doğru mudur? (b) Gerekçesini yazınız. (c) Arkadaşı, değişimler henüz başlamadığı için kaygılanıyorsa Ayşe ona hangi iki şekilde destek olabilir?
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Çocukluk ile yetişkinlik arasındaki. | Ergenlikte beden ve ruh yapısı çocuktan yetişkine doğru değişir. | 8 |
| 2 | Kalınlaşır. | Hormonların etkisiyle gırtlak ve ses telleri gelişir, ses kalınlaşır. | 8 |
| 3 | Düzenli duş almak / banyo yapmak (temiz kıyafet giymek de kabul edilir). | Ter bezleri daha çok çalıştığı için koku ve cilt sorunlarını önlemek amacıyla düzenli temizlik gerekir. | 8 |
| 4 | Duygu değişkenliği (duygusal iniş çıkışlar) – 6 puan; nedeni hormonların etkisidir – 6 puan. | Ergenlikte hormon düzeyleri değiştiği için ruh hali kısa sürede değişebilir. | 12 |
| 5 | Hormonlar ergenlikteki bedensel ve ruhsal değişimleri başlatır ve düzenler. | Hormonlar kanla taşınan kimyasal haberci maddelerdir; ergenlikte salgıları artar ve vücuttaki değişimleri yönlendirir. | 12 |
| 6 | Şunlardan herhangi ikisi (6 + 6 puan): yüzü düzenli ve uygun biçimde yıkamak, sivilceleri sıkmamak, dengeli beslenmek, gerektiğinde doktora başvurmak. | Cildi temiz tutmak ve sivilceleri sıkmamak enfeksiyon ve iz riskini azaltır; dengeli beslenme genel sağlığa yardım eder. | 12 |
| 7 | (a) 6 puan: boyun hızla uzaması (3), sivilce çıkması / cildin yağlanması (3). (b) 6 puan: arkadaşlarla vakit geçirme isteği, yani arkadaşların önem kazanması ve bağımsızlık isteği (3); çabuk öfkelenme, yani duygu değişkenliği (3). (c) 8 puan: duygularını sakin ve açık anlatmak, ailesini dinlemek, saygılı konuşmak, ailesiyle birlikte zaman geçirmek gibi davranışlardan herhangi ikisi (4 + 4). (Toplam 20 puan) | Boy uzaması ve sivilce bedensel; arkadaşlara yönelme ve çabuk öfkelenme ruhsal değişimlerdir. Karşılıklı dinleme ve saygı iletişimi güçlendirir. | 20 |
| 8 | (a) 4 puan: Yanlıştır. (b) 6 puan: Değişimlerin başlama zamanı ve hızı kişiden kişiye farklıdır. (c) 10 puan: bunun normal olduğunu anlatmak (5); onu dinlemek ya da güvendiği bir yetişkine (aile, öğretmen, doktor) yönlendirmek (5). | Her bireyin gelişim hızı farklıdır; bu yüzden değişimlerin zamanı da farklı olur. Anlayışla dinlemek ve doğru kişilere yönlendirmek kaygıyı azaltır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: Kızlarda ve erkeklerde görülen ortak değişimlerle cinsiyete özgü değişimleri karıştırmak. · Ergenliğin herkeste aynı yaşta ve aynı hızda başladığını düşünmek.
Öz kontrol: Saydığım değişimlerden hangileri bedensel, hangileri ruhsal; hangileri kız ve erkeklerde ortak?