Ana sayfa›Kitaplar›Fen Bilimleri 6.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 61
Fen Bilimleri 6.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 61 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
1-LL cismi: sola 5 N; sağa 4 N, 3 N, 3 N; bileşke
Çözüm Yolu
Sağa toplam 4+3+3 = 10 N, sola 5 N; fark 5 N sağa.
- L cismine sola 5 N; sağa 4 N, 3 N ve 3 N kuvvet etki ediyor.
- Aynı yönlü kuvvetler toplanır: sağa 4 + 3 + 3 = 10 N.
- Zıt yönlü kuvvetlerin farkı alınır: 10 - 5 = 5 N.
- Bileşke, büyük olan sağ yöndeki kuvvet tarafındadır.
- Tüm kuvvetleri yön gözetmeden toplamak (15 N) — zıt yönlü kuvvetler toplanmaz, farkları alınır.
- Yönü yazmayı unutmak — bileşke kuvvet büyüklüğü ve yönüyle birlikte verilmelidir.
Kendini kontrol et: Sağdaki toplam (10 N) soldakinden (5 N) büyük mü; fark 5 N ve yön sağ mı?
4-dMasada duran kitap dengelenmiş mi
Çözüm Yolu
Kitap durgundur; ağırlık ve masanın tepki kuvveti dengelidir.
- Duran bir cismin hareket durumu değişmiyorsa kuvvetler dengelenmiştir.
- Kitabın ağırlığı aşağı, masanın kitaba uyguladığı kuvvet yukarı yöndedir ve eşittir.
- Kitap durgun kaldığı için kutu işaretlenir.
- Duran cisme hiç kuvvet etki etmediğini düşünmek — ağırlık ve masanın tepki kuvveti vardır, birbirini dengeler.
Kendini kontrol et: Kitap kendiliğinden harekete başlıyor mu?
4-eYukarı atılan top dengelenmiş mi
Çözüm Yolu
Topun hızı sürekli değişir; kuvvetler dengelenmemiştir.
- Yukarı atılan top yükseldikçe yavaşlar, sonra durup aşağı düşer.
- Topun sürati sürekli değiştiği için hareket durumu da değişir.
- Kuvvetler dengelenmemiştir; kutu işaretlenmez.
- En tepede bir an durduğu için dengelenmiş sanmak — o anda da ağırlık etki eder ve top düşmeye başlar.
Kendini kontrol et: Topun sürati hareket boyunca aynı kalıyor mu?
4-fDuvardaki tablo dengelenmiş mi
Çözüm Yolu
Tablo durgundur; ağırlığı askı ipinin kuvvetiyle dengelenir.
- Duvardaki tablo durgundur, hareket durumu değişmez.
- Tablonun ağırlığı aşağı, askı ipinin kuvveti yukarı yöndedir ve eşittir.
- Kuvvetler dengelenmiştir; kutu işaretlenir.
- Tabloya kuvvet etki etmediğini düşünmek — tablonun ağırlığı vardır, askının uyguladığı kuvvetle dengelenir.
Kendini kontrol et: İp kesilseydi tablo düşer miydi? Düşerse ip yukarı yönlü bir kuvvet uyguluyor demektir.
1-MM cismi: yukarı 8 N ve 5 N; aşağı 4 N ve 6 N; bileşke
Çözüm Yolu
Yukarı 8+5 = 13 N, aşağı 4+6 = 10 N; fark 3 N yukarı.
- M cismine yukarı 8 N ve 5 N; aşağı 4 N ve 6 N kuvvet etki ediyor.
- Yukarı yöndekiler toplanır: 8 + 5 = 13 N.
- Aşağı yöndekiler toplanır: 4 + 6 = 10 N.
- Zıt yönlü toplamların farkı: 13 - 10 = 3 N, büyük olan yukarı yöndedir.
- Yalnız en büyük iki kuvveti (8 N ve 6 N) karşılaştırmak — her yöndeki tüm kuvvetler önce toplanmalıdır.
- Yönü küçük toplamın tarafına yazmak — bileşke, büyük toplamın yönündedir.
Kendini kontrol et: 13 − 10 = 3 işlemi doğru mu ve büyük toplam yukarı yönde mi?
2-3. kuvvetF1 = 5 N sola, F₂ = 3 N sağa, dengeleyici 4 N sola; üçüncü kuvvet
Çözüm Yolu
Dengeleyici 4 N sola ise bileşke 4 N sağadır. -5 + 3 + F3 = 4 olduğundan F3 = 6 N sağa.
- Verilenler: F1 = 5 N sola, F₂ = 3 N sağa, dengeleyici kuvvet 4 N sola; üçüncü kuvvet isteniyor.
- Dengeleyici kuvvet bileşkeyle eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür; bileşke 4 N sağa olur.
- Sağı pozitif alalım: −5 + 3 + F3 = 4, buradan F3 = 6 N bulunur.
- Sonuç pozitif olduğundan F3 sağa (doğuya) yönelir: 6 N, doğu.
- Kontrol: sağa 3 + 6 = 9 N, sola 5 N; 9 − 5 = 4 N sağa.
- Bileşkeyi dengeleyiciyle aynı yönde (4 N sola) alıp F3'ü 2 N sola bulmak — bileşke dengeleyicinin tersi, yani sağa yöneliktir.
- F1'in yönünü hesaba katmadan kuvvetleri toplamak — sola olan kuvvet, sağı artı alınca eksi yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: F3 = 6 N sağa eklenince bileşke 4 N sağa çıkıyor ve dengeleyiciyle toplamı sıfır oluyor mu?
2-Bileşkeİkinci sorudaki bileşke kuvvetin büyüklük ve yönü
Çözüm Yolu
Bileşke, dengeleyici kuvvetle aynı büyüklükte ve ters yöndedir.
- Şekilde dengeleyici kuvvet 4 N, batı (sol) yönünde verilmiştir; bileşke isteniyor.
- Bileşke kuvvet, dengeleyici kuvvetle aynı büyüklükte ve zıt yönlüdür.
- Büyüklük 4 N, yön batının tersi olan doğudur.
- Bileşkeyi dengeleyiciyle aynı yönde (batı) yazmak — bileşke ile dengeleyici her zaman zıt yönlüdür.
Kendini kontrol et: 4 N doğu ile 4 N batı yönlü kuvvet birlikte etki edince net kuvvet sıfır oluyor mu?
3-3. kuvvetF1 = 2 N yukarı, F₂ = 3 N aşağı, bileşke 5 N yukarı; üçüncü kuvvet
Çözüm Yolu
2 - 3 + F3 = 5 olduğundan F3 = 6 N yukarı.
- Verilenler: F1 = 2 N yukarı, F₂ = 3 N aşağı, bileşke 5 N yukarı; F3 isteniyor.
- Yukarıyı artı alırsak bilinen iki kuvvetin toplamı: 2 - 3 = -1 N, yani 1 N aşağı.
- Bileşkenin 5 N yukarı olması için F3 bu 1 N'yi karşılayıp 5 N daha eklemeli.
- F3 = 5 + 1 = 6 N, yönü yukarı (kuzey).
- Kontrol: 2 + 6 - 3 = 5 N yukarı, bileşkeyle uyumlu.
- F₂'yi de yukarı sayıp F3 = 0 bulmak — aşağı yönlü 3 N, yukarı artı alınınca eksi yazılmalıdır.
- F3'ü 5 − 1 = 4 N bulmak — aşağı yönlü 1 N'lik fark karşılanmalı, yani 5 N'ye eklenmelidir.
Kendini kontrol et: 2 + 6 − 3 işlemi bileşke olan 5 N'yi veriyor mu?
3-DengeleyiciÜçüncü sorudaki dengeleyici kuvvetin büyüklük ve yönü
Çözüm Yolu
Dengeleyici kuvvet bileşkeye eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür.
- Şekilde bileşke kuvvet 5 N, kuzey (yukarı) yönünde verilmiştir.
- Dengeleyici kuvvet, bileşkeyle aynı büyüklükte ve zıt yönlüdür.
- Büyüklük 5 N, yön yukarının tersi olan aşağıdır.
- Dengeleyiciyi bileşkeyle aynı yönde (yukarı) yazmak — dengeleyici, bileşkeyi sıfırlamak için zıt yönde olmalıdır.
- Dengeleyiciyi F3 ile karıştırmak — dengeleyici, tüm kuvvetlerin bileşkesini sıfırlayan ayrı bir kuvvettir.
Kendini kontrol et: 5 N yukarı bileşke ile 5 N aşağı kuvvet birlikte etki edince sonuç sıfır oluyor mu?
4-aDaldan düşen elma dengelenmiş mi
Çözüm Yolu
Elma hızlanarak düşer; kuvvetler dengelenmemiştir.
- Kuvvetler dengelenmişse cisim ya durur ya da sabit süratle doğrusal hareket eder.
- Daldan düşen elmanın sürati yere yaklaştıkça artar.
- Hareket durumu değiştiği için kuvvetler dengelenmemiştir; kutu işaretlenmez.
- Elmaya etki eden ağırlığı görmeyip işaretlemek — düşerken hızlanan cisimde kuvvetler dengelenmemiştir.
Kendini kontrol et: Elmanın sürati düşerken sabit mi kalıyor, yoksa artıyor mu?
4-bHızlanan araba dengelenmiş mi
Çözüm Yolu
Hızı değiştiği için kuvvetler dengelenmemiştir.
- Dengelenmiş kuvvetler etkisinde hareket eden cismin sürati ve yönü değişmez.
- Görseldeki araba hızlanıyor, yani sürati artıyor.
- Sürat değiştiği için kuvvetler dengelenmemiştir; kutu işaretlenmez.
- Araba düzgün yolda gidiyor diye dengelenmiş saymak — hızlanan arabada ileri yönlü kuvvet daha büyüktür.
Kendini kontrol et: Arabanın sürati değişiyor mu? Değişiyorsa kuvvetler dengelenmiş olabilir mi?
4-cSabit süratli bisikletli dengelenmiş mi
Çözüm Yolu
Sabit süratle düz gidiyorsa hareket durumu değişmez, kuvvetler dengelenmiştir.
- Sabit süratle düz bir yolda giden cismin hareket durumu değişmez.
- Bisikletlinin sürati sabit olduğundan ileri ve geri yönlü kuvvetler birbirini dengeler.
- Bu nedenle dengelenmiş kuvvetler örneğidir; kutu işaretlenir.
- Hareket eden cisimde kuvvetler dengelenemez sanmak — sabit süratle doğrusal hareket de dengelenmiş kuvvetlerle olur.
Kendini kontrol et: Bisikletlinin sürati ya da hareket yönü değişiyor mu?